Xác định nhu cầu xây nhà: bắt đầu từ điều gia đình thật sự cần
Chắc anh chị vừa mở điện thoại lên, gõ vào ô tìm kiếm mấy chữ "xây nhà cần chuẩn bị những gì", rồi lướt một hồi thấy chỗ nào cũng nói tới tiền. Bao nhiêu một mét vuông, thầu nào rẻ, chỗ nào bán vật tư hời. Đọc xong, trong lòng còn rối hơn lúc chưa đọc, phải không anh chị?
Khuôn xin nói ngay một câu cho anh chị nhẹ lòng. Anh chị không tính sai chỗ nào, cũng chẳng gặp phải ai gian đâu. Chỉ là thứ tự đang bị đảo một chút thôi. Người ta để mình hỏi giá trước khi mình kịp hỏi: nhà mình thật ra cần điều gì.
Vậy nên nếu gói lại một câu cho anh chị dễ nhớ: việc cần chuẩn bị đầu tiên khi xây nhà không phải gom đủ tiền hay tìm được thầu rẻ, mà là ngồi lại với gia đình để trả lời cho rõ "nhà mình cần điều gì". Đúng nhu cầu quan trọng hơn đúng giá, vì một ngôi nhà đúng giá mà sai nhu cầu thì ngày nào ở cũng thấy vướng chân.
Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, người vui nhất lúc dọn vào không phải người xây rẻ nhất, mà là người biết mình muốn gì ngay từ đầu. Bài này Khuôn xin cùng anh chị đi lại từ bước số một, thủng thẳng thôi.
Vì sao "hỏi giá trước" nghe rất hợp lý mà lại làm mình rối
Hỏi giá dễ chịu lắm. Nó cho mình cái cảm giác đang tiến tới, đang làm được việc. Gọi ba bốn nhà thầu, nghe báo giá, so qua so lại, thấy như mình đã bắt đầu xây nhà rồi.
Nhưng giá là câu trả lời cho một câu hỏi mà anh chị chưa kịp đặt ra. Thầu báo một con số mỗi mét vuông, con số đó là cho ngôi nhà nào? Nhà mấy phòng, ở kiểu gì, mươi năm nữa có thêm cháu thì cháu ngủ đâu? Chừng nào mấy câu đó còn bỏ ngỏ, cái báo giá kia chỉ là con số lơ lửng, chưa bám được vào nhà của mình.
Chỗ khó ở đây không phải mình mất tiền ngay. Nó chỉ lặng lẽ dời cái phần cần nghĩ cho kỹ về phía sau, để tới lúc tường xây xong rồi mới lòi ra, lúc đó sửa mới tốn. Lối ra thì nhẹ hơn anh chị tưởng nhiều. Cứ để cái báo giá đứng đợi thêm vài hôm, lấy mấy buổi tối đó ngồi lại với gia đình cái đã. Mà buổi ngồi đó nên bắt đầu từ đâu, Khuôn kể liền đây.
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Xác định nhu cầu xây nhà: bắt đầu từ nếp sống nhà mình, chưa cần bản vẽ
Muốn xác định nhu cầu xây nhà, anh chị khoan mở mấy trang mẫu nhà đẹp vội. Ảnh đẹp dễ làm mình mê cái nhà của người ta, rồi quên mất nếp sống của nhà mình.
Khuôn hay xin anh chị làm một việc rất đời. Thử kể lại một ngày thường của gia đình, từ lúc mở mắt cho tới lúc tắt đèn đi ngủ. Sáng ai dậy trước, pha ly cà phê ở góc nào? Bữa cơm chiều quây quần mấy người, nhà mình có hay có khách ghé không? Ông bà lên xuống cầu thang có mỏi gối không? Tụi nhỏ ngồi học ở đâu cho yên? Xe cộ, đồ đạc, chỗ phơi phóng để chỗ nào cho gọn?
Mỗi câu trả lời như vậy là một viên gạch của nhu cầu thật. Nhà có ông bà, dưới trệt nên có sẵn một phòng ngủ cho đỡ phải leo. Nhà hay có khách, phòng khách với cái bếp cần rộng tay chút. Nhà đông người mà phơi đồ trong nhà thì hay ẩm, nên tính chỗ phơi cho thoáng ngay từ đầu.
Anh chị thấy chưa, chưa cần một nét vẽ nào, mà bức tranh ngôi nhà đã hiện ra từ chính bữa cơm với giấc ngủ của nhà mình. Có cái khung nếp sống này trong tay rồi, tới hồi ngồi với người thiết kế, câu chuyện sẽ khác hẳn. Khác thế nào, anh chị xem tiếp khúc dưới.
Trước khi xây nhà cần làm gì: viết nhu cầu ra giấy, đừng để trong đầu
Nhiều anh chị nhắn hỏi Khuôn "trước khi xây nhà cần làm gì đầu tiên". Câu trả lời thật thà nhất là: cầm một tờ giấy, viết nhu cầu của cả nhà ra thành chữ.
Nghe đơn giản vậy mà ít người chịu làm. Để trong đầu thì ai cũng tưởng mình rõ rồi, tới hồi ngồi với thầu, với người thiết kế mới thấy vợ nghĩ một kiểu, chồng hình dung một nẻo, ông bà lại mong điều thứ ba. Ba cái mong muốn không nói ra đó, sau này va vào nhau ngay giữa công trường, lúc gỡ ra mới thấy tốn.
Anh chị cứ chia tờ giấy làm ba cột cho dễ hình dung. Cột thứ nhất là thứ nhất định phải có, thiếu nó là cả nhà khổ, kiểu như đủ phòng ngủ, bếp thông thoáng, nhà vệ sinh đừng bị hôi ngược. Cột thứ hai là thứ có thì quý, như cái sân trước, giếng trời, phòng thờ riêng. Cột thứ ba là mơ ước để tính sau, hồ cá hay phòng xông hơi chẳng hạn, thiếu tiền thì gác lại cũng không tiếc mấy.
Chia xong ba cột này, anh chị đã cầm trong tay một thứ quý hơn mọi bảng báo giá: một thứ tự ưu tiên. Sau này ngân sách có eo hẹp, mình biết chắc phải giữ cột một, buông cột ba, chứ không cắt lộn vào đúng cái mình cần nhất. Còn khi cầm tờ giấy này đưa cho người thiết kế, chuyện xảy ra tiếp mới là điều Khuôn muốn anh chị để bụng.
Đúng nhu cầu quan trọng hơn đúng giá, vì căn nhà hợp nếp thì ở đâu cũng thấy vừa
Tới đây Khuôn xin nói chậm lại một nhịp, vì đây là cái ruột của cả bài.
Một ngôi nhà xây đúng giá thị trường mà sai nhu cầu, cái sai đó anh chị sẽ chạm vào mỗi ngày, năm này qua năm khác. Cái bếp quay lộn hướng, chiều nào nấu cơm cũng hầm hập nóng. Cái cầu thang dựng đứng quá, ông bà ngại lên nên phòng trên cứ bỏ không. Thiếu một cái nhà vệ sinh, sáng nào cả nhà cũng phải nhường nhau. Mấy cái vướng đó không hiện ra trên hóa đơn lúc xây, nhưng nó cứ gặm dần cái sự dễ chịu của việc được ở trong nhà mình.
Còn một ngôi nhà đúng nhu cầu, thì dù không sang, ngày nào ở cũng thấy vừa vặn, thấy đúng là nhà của mình.
Cho nên lúc so mấy phương án, so mấy nhà thầu, anh chị đừng chỉ hỏi cái nào rẻ hơn. Hỏi thêm một câu nữa: cái nào hợp với nếp nhà mình hơn. Rẻ hơn chút đỉnh mà phải bẻ cong nếp sống của cả gia đình cho vừa cái nhà, thì cái rẻ đó hóa ra lại đắt. Lối ra không nằm ở chỗ tiêu nhiều tiền hơn, mà ở chỗ tiêu đúng chỗ, dồn tiền vào những thứ nằm ở cột nhất định phải có. Muốn dồn cho đúng, mình cần một người biết dịch nhu cầu thành bản vẽ. Đó là lý do bước thiết kế đáng để anh chị coi trọng, và cũng là chuyện của anh Thảo mà Khuôn kể ngay sau đây.
Chuyện anh Thảo: thuê trọn gói mà vẫn ngồi làm rõ nhu cầu trước
Có một điều Khuôn hay gặp. Nhiều anh chị chọn thuê trọn gói, giao cho một đơn vị lo từ thiết kế tới thi công, rồi nghĩ thôi mình phó mặc hết cho người ta cho khỏe cái đầu.
Anh Thảo, một chủ nhà Khuôn từng đồng hành, cũng chọn cách trọn gói. Nhưng anh không phó mặc. Trước khi đặt bút ký, anh vẫn ngồi lại làm cho rõ nhu cầu của gia đình, vẫn xem kỹ phần thiết kế, hỏi tới hỏi lui cho tới khi bản vẽ đúng với cái nếp nhà mình mới chịu.
Khuôn nghĩ vầy, và ngẫm chuyện anh Thảo lại càng thấy đúng: thuê trọn gói là để đỡ phải chạy đi chạy lại, chứ đâu phải để khỏi cần biết mình muốn gì. Mình giao cái phần việc, chứ không giao cái phần quyết định về cuộc sống của nhà mình. Người ta giỏi xây thật, nhưng chỉ có anh chị mới biết nhà mình ăn cơm mấy giờ, ông bà nằm phòng nào cho tiện. Cái đó không ai làm thay được.
Vậy nên dù anh chị chọn hình thức nào, trọn gói cũng được, tách thầu cũng được, hay tự lo cũng được, thì cái bước làm rõ nhu cầu ở đầu vẫn là phần của mình, đừng giao cho ai. Phần sau giao được, riêng phần đầu này mình giữ lấy. Giữ rồi, anh chị sẽ thấy nó đỡ cho mình rất nhiều ở khúc tính tiền, chỗ mà ai cũng lo nhất.
Xây nhà lần đầu bắt đầu từ đâu: từ nhu cầu, rồi mới tới con số
Với anh chị xây nhà lần đầu, đứng trước cả rừng việc mà không biết nắm vào đâu là chuyện thường tình. Khuôn xin gỡ cho gọn. Bắt đầu từ cái nhu cầu đã làm rõ ở trên, xong rồi mới bước qua chuyện tiền. Mà hay ở chỗ, khi có nhu cầu rõ trong tay, bước qua tiền tự nhiên cũng dễ thở hơn hẳn.
Bởi khi đã biết nhà mình cần mấy phòng, rộng cỡ nào, ưu tiên cái gì trước, anh chị mới ước được diện tích. Có diện tích rồi mới ra con số thô để tính. Lúc này cái báo giá của thầu không còn lơ lửng nữa, nó bám vào một ngôi nhà cụ thể, là nhà của anh chị.
Anh chị cũng nhớ chừa sẵn một khoản dự phòng. Ví dụ minh họa thôi nghen, thường người ta để dành chừng tám tới mười hai phần trăm tổng chi phí, phòng cho những việc phát sinh mà nhà nào xây cũng gặp đôi ba lần. Khoản này Khuôn hay ví như để dành sẵn một ít cho ngày dọn vào nhà mới, để bữa đó cả nhà được vui trọn vẹn, chứ không phải tất tả chạy vạy.
Nếu anh chị muốn thử ước lượng cho có cái nhìn ban đầu, Khuôn có làm sẵn một công cụ lập ngân sách xây nhà miễn phí tại ngodinhkhuon.vn/cong-cu-lap-ngan-sach/, nhập vài thông số là ra một con số tham khảo để cả nhà cùng ngồi bàn. Có con số nằm cạnh tờ giấy nhu cầu rồi, câu chuyện xây nhà tự nhiên sáng ra. Còn một điều cuối Khuôn muốn gửi anh chị trước khi khép bài.
Xây nhà là chuyện vui, để mỗi tối về là được về đúng chỗ của mình
Anh chị à, đọc tới đây chắc thấy sao cái bước chuẩn bị lắm thứ phải nghĩ ghê. Nhưng Khuôn xin nói thật lòng, xây nhà là một chuyện vui. Vui vì mình đang dựng nên cái chỗ mà cả gia đình sẽ ăn cơm, ngủ nghỉ, con cái lớn lên, ông bà an dưỡng, suốt bao nhiêu năm sau này.
Cái buổi ngồi lại hỏi nhau "nhà mình cần điều gì" không phải là một thủ tục cho xong. Đó là buổi cả nhà cùng mơ về chỗ mình sắp sống, cùng pha ấm trà, trải tờ giấy ra bàn mà vẽ vời tính toán. Làm kỹ cái khúc đầu này, thì tới ngày dọn vào, mỗi tối anh chị về nhà là về đúng chỗ của mình, ngủ một giấc thật ngon vì biết từng góc nhà đều do mình chọn cả.
Vài câu anh chị hay hỏi Khuôn
Xây nhà cần chuẩn bị những gì đầu tiên? Trước cả tiền và thầu, việc đầu tiên là ngồi lại với gia đình làm rõ nhu cầu: nhà mấy phòng, ai ở cùng, nếp sinh hoạt ra sao. Có nhu cầu rõ rồi, mọi bước sau như ước diện tích, tính tiền, chọn thầu mới có chỗ để bám vào.
Trước khi xây nhà cần làm gì để đỡ phát sinh về sau? Cầm một tờ giấy viết nhu cầu cả nhà ra thành chữ, chia ba cột: thứ nhất định phải có, thứ có thì quý, và mơ ước để tính sau. Cái danh sách ưu tiên này giúp anh chị biết giữ gì buông gì khi ngân sách eo hẹp, thay vì cắt lộn vào đúng thứ mình cần nhất.
Xây nhà lần đầu bắt đầu từ đâu cho đỡ rối? Bắt đầu từ nhu cầu đã làm rõ, rồi mới bước qua con số. Biết nhà cần mấy phòng, rộng cỡ nào thì mới ước được diện tích, có diện tích mới ra con số thô để tính. Anh chị có thể thử công cụ lập ngân sách miễn phí ở ngodinhkhuon.vn để có cái nhìn ban đầu.
Nên chừa bao nhiêu tiền dự phòng khi xây nhà? Đây chỉ là con số minh họa để anh chị dễ hình dung, tùy khu vực và thời điểm, nhưng nhiều nhà thường để dành chừng tám tới mười hai phần trăm tổng chi phí cho các việc phát sinh. Cứ coi như khoản để dành cho ngày dọn vào nhà mới được nhẹ nhàng.
Đây mới là bài mở đầu trong chuỗi 101 Bí kíp xây nhà của Khuôn. Mấy bước tiếp theo như chọn đất, làm việc với người thiết kế, đọc báo giá, chọn thầu, Khuôn sẽ cùng anh chị đi từng bước một trong các bài sau, cũng thủng thẳng như vầy. Còn nếu anh chị muốn có người đi cùng bài bản từ đầu tới cuối, khóa "Chủ Nhà Thông Thái" tại www.chunhathongthai.com là chỗ Khuôn gói lại trọn con đường đó, mời anh chị ghé xem lúc rảnh.
Thủng thẳng thôi anh chị nghen. Nhà mình thì mình cứ chuẩn bị cho đúng, rồi đâu sẽ vào đó.
Về tác giả
Ngô Đình Khuôn là kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Với 10 năm trong nghề và hơn 200 chủ nhà từng đồng hành, Khuôn viết chuỗi bài này để chia sẻ những gì mình gom góp được từ thực tế công trường, mong anh chị chuẩn bị xây nhà đỡ bỡ ngỡ và bớt tốn oan.
Anh chị có thể gặp Khuôn ở website ngodinhkhuon.vn, YouTube @ngodinhkhuon và Facebook /ngodinhkhuon66.
Meta description: Xây nhà cần chuẩn bị những gì? Trước tiền và thầu, hãy làm rõ nhu cầu gia đình. KS Ngô Đình Khuôn chỉ cách bắt đầu đúng cho người xây nhà lần đầu.
Slug: xay-nha-can-chuan-bi-nhung-gi
Bạn không phải xây nhà một mình
Xây nhà là chuyện vui khi mình hiểu và có kế hoạch. Khóa học Chủ Nhà Thông Thái đồng hành cùng anh chị từ lúc ấp ủ đến ngày nhận nhà — để anh chị tự tin làm chủ ngôi nhà của mình, không còn phụ thuộc vào ai.
Bài viết liên quan
