Theo dõi công trình xây nhà: chỉ cần hỏi đúng một câu là nắm được tình hình
Anh chị vừa ở công trình về, hoặc vừa cúp máy với anh thợ cả, mà trong bụng vẫn thấy lửng lơ. Nhà mình xây tới đâu rồi ta? Có kịp tiến độ không? Muốn hỏi cho rõ thì lại ngại, sợ hỏi trật câu, sợ mấy anh thợ nghĩ thầm "chủ nhà gì mà không rành gì". Thôi thì lẳng lặng gõ lên mạng "cách theo dõi tiến độ xây nhà", coi có ai chỉ giùm không.
Khuôn nói nhỏ với anh chị chuyện này trước cho nhẹ lòng: cái cảm giác mù mờ đó không phải tại anh chị vụng, cũng chẳng phải tại gặp đội thợ giấu nghề. Chỉ là chưa ai đưa cho mình đúng một câu hỏi để mở ra cả công trình thôi. Có câu đó trong tay rồi, mọi thứ sáng ra liền.
Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đi cùng, người nắm công trình chắc nhất lạ lắm nghen: không phải người ra công trường nhiều nhất, cũng không phải người rành kỹ thuật nhất, mà là người biết hỏi cho trúng. Bữa nay Khuôn kể anh chị nghe về đúng cái câu hỏi trúng đó.
Vì sao hỏi "bao giờ xong nhà" mà nghe xong vẫn mù mờ như cũ
Câu gần như chủ nhà nào cũng buột miệng hỏi đầu tiên là: "Anh ơi, chừng nào xong nhà em?". Nghe rất tự nhiên. Mình bỏ tiền ra, mình nôn dọn vào ở, sốt ruột hỏi vậy là thường tình.
Nhưng anh chị để ý mà coi, hỏi vậy nhận lại được gì. Thường là một câu tròn vo: "dạ chắc hai tháng nữa", "ráng cuối năm là xong". Nghe xong, anh chị vẫn không biết gì hơn lúc chưa hỏi. Hai tháng đó gồm những việc gì, đang tới khúc nào, có trễ so với dự tính không? Vẫn mù tịt.
Câu "bao giờ xong" nó giăng sẵn một cái bẫy. Nó hỏi về cái đích, mà cái đích thì còn xa, còn tùy thuộc trăm thứ chưa xảy ra. Người trả lời buộc phải đoán, mà đã đoán thì con số nào nghe cũng xuôi tai. Anh chị ôm con số đoán đó về, tưởng mình nắm tình hình, thật ra chỉ nắm một lời hẹn cho vui lòng.
Vậy chủ nhà nên hỏi nhà thầu gì để thật sự mở được cánh cửa công trình? Có, và câu đó gần gũi tới mức anh chị sẽ ngạc nhiên.
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Câu hỏi vàng: "Hôm nay công trình đang làm giai đoạn nào rồi anh?"
Đây rồi, câu Khuôn muốn gói ghém tặng anh chị: "Hôm nay công trình đang làm tới giai đoạn nào rồi anh?"
Nghe giản dị vậy thôi mà khác một trời một vực. Thay vì hỏi về cái đích tít đằng xa, anh chị hỏi về cái đang diễn ra ngay lúc này, ngay dưới chân mình. Mà cái đang diễn ra thì đâu có đoán được, đâu có nói vống lên được. Đang đổ móng là đang đổ móng. Đang tô tường là đang tô tường. Rõ ràng, không giấu vào đâu được.
Khi anh thầu đáp "dạ đang tô trát mặt tiền", tự nhiên anh chị biết được cả một chuỗi: à, phần xây thô coi như xong rồi, tô trát xong là sắp bước qua hoàn thiện, tới sẽ đi điện nước âm tường. Chỉ một câu trả lời mà anh chị định vị được mình đang đứng chỗ nào trên cả chặng đường, vừa qua khúc nào, sắp tới khúc nào.
Nói kiểu dễ hình dung, hỏi "bao giờ xong" giống như hỏi "chừng nào tới Đà Lạt". Còn hỏi "đang làm giai đoạn nào" giống như mở Google Maps ra, thấy cái chấm xanh của mình đang nằm đúng chỗ nào trên đường. Cái chấm xanh đó mới làm anh chị an tâm, chứ không phải câu "sắp tới rồi anh ơi".
Biết mình đang ở đâu rồi, việc kế tiếp mới thú vị: từ đúng một câu hỏi này, anh chị dựng được nguyên cái bảng để tự canh công trình.
Từ một câu hỏi, dựng nên cả bảng theo dõi cho mình
Cái hay của câu hỏi vàng là nó tự gợi ra những cột mốc để anh chị bám vào. Mỗi lần hỏi, anh chị đánh dấu được một nấc: xong móng, xong phần thô, tô trát, ốp lát, hoàn thiện. Cứ như leo cầu thang, mỗi bậc một rõ.
Không cần bảng biểu cao siêu gì đâu. Một tờ giấy dán tủ lạnh, hay cái ghi chú trong điện thoại cũng xong, liệt kê ít cột mốc lớn của căn nhà. Mỗi bận ra công trình hay gọi điện, hỏi câu vàng rồi tự tay tích vào cột mốc tương ứng. Làm vài lần thôi, anh chị sẽ có cái cảm giác nắm công trình gọn trong lòng bàn tay, biết mình đang ở bậc thứ mấy của cái cầu thang đó.
Cái bảng nhỏ này còn giúp anh chị một việc kín mà quan trọng: đối chiếu. Lần trước hỏi đang xây tường tầng hai, hai tuần sau hỏi vẫn đang xây tường tầng hai, thì anh chị biết có chỗ đang chậm, nhẹ nhàng hỏi thăm cho ra lẽ. Ngược lại, thấy nó nhích đều đều thì yên bụng mà lo chuyện khác. Cái bảng nó "canh" giùm anh chị, để mình khỏi thấp thỏm mỗi ngày.
Có anh chị đọc tới đây chắc đang gãi đầu: mình đi làm cả ngày, công trình lại ở xa, cái bảng đó liệu còn xài được không? Còn chứ, mà còn khỏe nữa là khác.
Bận rộn, ở xa vẫn theo dõi công trình xây nhà ngon lành
Đây là nỗi lo Khuôn nghe nhiều nhất. "Khuôn ơi anh đi làm cả ngày, công trình lại ở dưới tỉnh, làm sao mà theo cho nổi". Anh chị cứ yên tâm, theo dõi công trình xây nhà không có nghĩa là phải cắm chốt ngoài đó.
Câu hỏi vàng kia, anh chị hỏi qua điện thoại vẫn được như thường. Việc cần làm là biến nó thành một thói quen nho nhỏ với người giám sát hay anh thầu: mỗi ngày, hoặc vài ngày một lần, nhờ họ nhắn cho mình một tin ngắn kèm mấy tấm hình. Không cần văn vẻ gì, một dòng "hôm nay đổ bê tông cột tầng một, ổn anh nghen" là đủ.
Có mấy cách để anh chị ở xa mà vẫn như đứng gần:
- Nhờ người giám sát gửi hình chụp kèm một dòng báo cáo ngắn. Chỉ nhiêu đó thôi, tối mở điện thoại ra là thấy công trình hôm nay tới đâu.
- Công trình có gắn camera thì càng tiện, buổi tối ghé mắt vô vài phút cũng đủ cảm cái nhịp thợ đang làm.
- Tự mình giữ một cuốn nhật ký thi công, gom hình từng giai đoạn vào một album, ghi ngày tháng với cột mốc bên cạnh. Cuốn này về sau còn là bằng chứng lúc nghiệm thu, lỡ có chuyện cần nói lại thì hình ảnh nói thay mình, khỏi ai cãi.
Trong hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đi cùng, có anh chị bận tới mức mỗi tuần chỉ ghé công trình được đúng một lần, vậy mà nhờ có người giám sát đàng hoàng và giữ đều thói quen hỏi han, nhận hình, vẫn nắm tiến độ ngon lành. Điều Khuôn quý là họ xây nhà mà thấy nhàn, thấy vui, chứ không stress. Bí quyết chẳng có gì ghê gớm: hỏi đúng câu, giao đúng người, rồi tin.
Còn với những anh chị vẫn muốn tự tay ra công trình cho chắc bụng, thì cũng nên biết ra vào lúc nào cho đáng công đi lại.
Ra công trình một buổi đúng lúc, hơn mười bận ghé cho có
Nhiều anh chị thương căn nhà quá, nghĩ phải ra công trình cho thật nhiều, ngày nào cũng ghé mới yên. Khuôn hiểu tấm lòng đó lắm. Nhưng nói thiệt, ghé nhiều mà ghé trật lúc thì vừa mệt thân mình, vừa chẳng thêm được bao nhiêu.
Có những thời điểm mà một buổi anh chị có mặt đáng giá bằng cả chục lần ghé lửng lơ. Đó là những lúc công trình sắp "khóa" một thứ gì đó lại, làm xong rồi thì khó mà sửa. Trước khi đổ bê tông một cấu kiện quan trọng. Trước khi che kín đường điện, đường nước vào tường vào sàn. Trước khi lát gạch phủ lên lớp nền. Mấy lúc đó, anh chị ghé qua ngó một cái, hỏi một câu, là kịp phát hiện chỗ chưa ổn khi còn gỡ được dễ dàng. Chứ ghé vào ngày thợ đang làm bình thường thì phần nhiều chỉ để cho vui, không gấp mà cũng chẳng phải xen vào.
Mà chính câu hỏi vàng ở trên là thứ mách cho anh chị biết khi nào nên ra. Nghe thầu nói "chuẩn bị đổ sàn tầng hai", là anh chị biết mai mốt nên thu xếp ghé một buổi. Câu hỏi dẫn đường cho bước chân, để anh chị đi đúng lúc chứ không đi mò.
Nói tới đây thể nào cũng có anh chị lo: vậy giai đoạn nào cũng phải căng vậy sao, mệt quá. Không đâu, mỗi khúc một kiểu.
Phần thô cứ thủng thẳng, tới hoàn thiện thì siêng hơn chút
Không phải giai đoạn nào cũng đòi anh chị dồn sức như nhau đâu, để Khuôn nói cho nhẹ đầu.
Khúc phần thô (làm móng, dựng cột dầm sàn, xây tường) thường ít đầu việc chạy song song, lại dễ giao cho người giám sát trông coi. Nên ở khúc này anh chị ra công trình thưa hơn cũng chẳng sao, giữ nhịp hỏi han là đủ. Cứ thủng thẳng.
Tới khúc hoàn thiện thì phải khác. Đây là đoạn nhiều đội nhất, nhiều việc nhất: điện nước, chống thấm, ốp lát, sơn bả, lắp cửa, lắp thiết bị, thứ nào cũng đan vào thứ nào. Chỗ này mà lơ là một cái là rối liền. Với anh chị nào sắp xếp được, Khuôn khuyên nên dành chừng mười lăm phút mỗi buổi sáng ghé qua. Sáng ghé, thấy gì chưa ưng còn nói kịp để thợ chỉnh ngay trong ngày; chớ chiều mới ra thì việc làm xong mất rồi, muốn đổi cũng khó, mà đổi thì tội thợ.
Nhưng anh chị nhớ giùm Khuôn một điều: theo sát không có nghĩa là ôm đồm. Chủ nhà thông thái ra công trình để hỏi, để nghía một vòng, để nhận cái báo cáo, chứ không phải để đứng chỉ tay từng viên gạch, hay ôm điện thoại nghe thợ gọi suốt hai mươi bốn tiếng. Người ôm hết vào mình là người mệt nhất, mà nhà cũng chưa chắc vì vậy mà đẹp hơn. Pha ly cà phê mời tốp thợ, hỏi đúng, nghía đúng, tin đúng người, phần còn lại để mấy anh làm nghề của mấy anh.
Gom hết những điều trên lại, một chủ nhà nhàn tênh mà vẫn chắc tay thì rốt cuộc làm những gì?
Nắm công trình bằng cái đầu nhẹ, chứ không bằng nỗi lo
Anh chị thấy đó, cả bài này Khuôn không hề bắt anh chị học thuộc kỹ thuật, không bắt phải rành xi măng cốt thép. Theo dõi công trình xây nhà cho khéo, gốc rễ nằm ở chỗ biết hỏi đúng, chứ không nằm ở chỗ biết nhiều.
Gói lại cho anh chị dễ nhớ. Bỏ câu "bao giờ xong", thay bằng "hôm nay đang làm giai đoạn nào". Từ câu trả lời đó, dựng cho mình cái bảng cột mốc đơn giản để tích dần. Bận hay ở xa thì cậy vào hình ảnh, báo cáo ngắn, camera, và cuốn nhật ký thi công. Muốn ra công trình thì ra đúng những lúc sắp "khóa" một thứ lại. Phần thô thủng thẳng, hoàn thiện siêng hơn. Và trên hết, hỏi rồi thì tin, đừng ôm hết vào người cho mệt.
Làm được nhiêu đó thôi, anh chị sẽ thấy chuyện xây nhà nó nhẹ hẳn. Buổi tối mở điện thoại coi tấm hình công trình bữa nay, thấy căn nhà mình mỗi ngày một ra hình ra dáng, tự nhiên thấy háo hức chứ không còn thấp thỏm. Xây nhà vốn là chuyện vui mà, là mình đang dựng cái chỗ để cả nhà ngủ ngon suốt những năm dài phía trước. Tiếc gì mà để nó thành cục lo trong bụng.
Nếu anh chị muốn có sẵn một bảng cột mốc chỉn chu để tích theo từng giai đoạn, khỏi phải tự ngồi nghĩ ra, thì Khuôn có soạn bộ Checklist Xây Nhà A→Z cùng bộ câu hỏi theo giai đoạn trong khóa "Chủ Nhà Thông Thái" tại www.chunhathongthai.com, anh chị ghé xem tham khảo cho tiện. Còn đây mới là một bí kíp trong chuỗi 101 bí kíp xây nhà của Khuôn thôi. Mấy bài tới mình sẽ ngồi bàn tiếp chuyện kiểm tra chất lượng ở từng cột mốc sao cho khỏi hớ. Anh chị đọc tiếp nghen.
Câu hỏi thường gặp
Chủ nhà nên hỏi nhà thầu gì để nắm được tiến độ? Thay vì hỏi "bao giờ xong", anh chị hỏi "hôm nay công trình đang làm tới giai đoạn nào rồi anh?". Câu này hỏi về việc đang diễn ra nên không đoán mò được, nghe câu trả lời là anh chị định vị được ngay mình đang ở khúc nào của cả chặng đường.
Cách theo dõi tiến độ xây nhà khi mình bận đi làm hoặc ở xa? Không cần cắm chốt ngoài công trường. Anh chị nhờ người giám sát hoặc anh thầu mỗi ngày (hay vài ngày) nhắn một dòng báo cáo ngắn kèm mấy tấm hình. Có camera thì tối ghé mắt vô vài phút. Thêm cuốn nhật ký thi công gom hình từng giai đoạn là vừa theo được vừa có bằng chứng lúc nghiệm thu.
Làm sao biết công trình đang làm giai đoạn nào có bị chậm không? Anh chị giữ một bảng cột mốc đơn giản (móng, phần thô, tô trát, ốp lát, hoàn thiện) rồi mỗi lần hỏi thì tích vào. Lần trước hỏi đang xây tường tầng hai, hai tuần sau vẫn y vậy, là biết có chỗ đang chậm để nhẹ nhàng hỏi cho ra lẽ.
Bao lâu nên ra công trình một lần? Khúc phần thô ít việc song song, giao được cho giám sát nên ra thưa cũng ổn, giữ nhịp hỏi han là đủ. Khúc hoàn thiện nhiều đội nhiều việc thì siêng hơn, sắp xếp được thì ghé chừng mười lăm phút mỗi sáng. Quan trọng nhất là ra đúng lúc công trình sắp "khóa" một thứ lại, như trước khi đổ bê tông hay che kín đường điện nước.
Về tác giả
Bài viết bởi KS. Ngô Đình Khuôn — Kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Hơn 10 năm trong nghề, Khuôn đã đồng hành cùng hơn 200 chủ nhà trên hành trình xây tổ ấm, và viết chuỗi "101 Bí kíp xây nhà" để chia sẻ lại những gì mình gom góp được, mong anh chị xây nhà nhẹ đầu và vui hơn.
Gặp Khuôn tại: ngodinhkhuon.vn · YouTube @ngodinhkhuon · Facebook /ngodinhkhuon66
Slug: theo-doi-cong-trinh-xay-nha
Anh chị không phải xây nhà một mình
Chuỗi video hướng dẫn Chủ Nhà Thông Thái hiện đang mở sẵn 21 video cho anh chị học miễn phí, rải đủ chín giai đoạn, từ lúc còn đang tính tiền cho tới ngày dọn vào nhà ở. Khuôn chỉ xin email để lưu lại chỗ anh chị xem tới, không thu phí và không cần thẻ ngân hàng. Anh chị cứ xem thoải mái nha, thấy hợp thì mình đi tiếp cùng nhau, còn chưa hợp thì thôi cũng không sao đâu.
Mang theo bộ câu hỏi khi ra công trường
Nếu anh chị muốn có sẵn câu để hỏi nhà thầu và giám sát ở từng giai đoạn, Khuôn có cuốn cẩm nang Bộ Câu Hỏi Dành Cho Chủ Nhà — bản PDF 98 trang, 295 câu hỏi, đi từ trước khi đào móng cho tới ngày dọn vào ở. Mỗi hạng mục có sẵn câu hỏi cho anh chị, phần giám sát sẽ kiểm và lỗi hay gặp. Giá 168.000đ, chuyển khoản xong là đường dẫn tải về hộp thư trong vài phút.
Bài viết liên quan
