Làm sao để bớt căng thẳng khi xây nhà? Chủ nhà bình tĩnh thì công trình cũng êm
Bí quyết để bớt căng thẳng khi xây nhà không nằm ở chuyện "gan lì" hay "biết thật nhiều", mà ở chỗ anh chị đã chuẩn bị đủ và có người đáng tin đi cùng. Chủ nhà bình tĩnh thì công trình cũng suôn sẻ theo.
Có thể ngay lúc này anh chị đang cầm điện thoại, gõ tới gõ lui câu "làm sao để bớt căng thẳng khi xây nhà", rồi thở dài một cái. Nhà chưa đổ móng mà trong đầu đã chạy sẵn một cuốn phim lo lắng: sợ đội vốn, sợ thợ làm ẩu, sợ tới ngày nhận nhà lại thấy khác cái bản vẽ trong đầu mình. Khuôn hiểu cảm giác đó lắm.
Và Khuôn xin nói ngay cho anh chị nhẹ lòng: anh chị không yếu bóng vía, cũng không phải người lo xa quá đáng đâu. Ai lần đầu bỏ ra khoản tiền lớn nhất đời cho một thứ mình chưa từng làm cũng căng y như vậy. Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, Khuôn để ý người bình tĩnh nhất khi xây nhà thường không phải người gan lì nhất, mà là người chuẩn bị kỹ nhất. Bình tĩnh không phải cái tính trời cho. Nó là kết quả của việc mình biết trước chuyện gì sắp tới, và biết mình không đi một mình.
Bài này Khuôn muốn ngồi lại với anh chị, thủng thẳng gỡ từng nút. Để tới ngày cầm chìa khóa nhà mới, anh chị nhớ về mấy tháng thi công như một quãng đường vui, chứ không phải một giấc ngủ chập chờn kéo dài.
Vì sao xây nhà lại làm mình mệt tới vậy?
Trước khi tìm cách bớt căng, mình gọi tên cái mệt cho rõ đã. Cái tâm lý khi xây nhà nặng nề không phải vì anh chị kém cỏi gì, mà vì nó đụng cùng lúc vào ba chỗ nhạy cảm nhất của con người.
Một là tiền, thường là khoản lớn nhất người ta rút ra một lần trong đời, nhiều nhà còn vay mượn thêm, nên mỗi con số phát sinh là tim lại nhói một cái. Hai là cái mình không biết. Mình lo cái nghề của mình để kiếm sống, đâu có rành xây dựng; người ta nói "đổ sàn mười phân", "thép phi mười sáu", mình gật gù mà bụng không chắc đúng sai. Cái gì không hiểu thì mình sợ, bản năng con người nó vậy. Ba là chuyện này kéo dài, mấy tháng trời sống chung với công trình, sáng nào mở mắt cũng có một câu hỏi mới chờ mình trả lời.
Ba thứ đó cộng lại nên anh chị mới thấy đuối. Nhưng có tin vui nè: cả ba đều tháo được bằng cách chuẩn bị, chứ không phải bằng cách cắn răng chịu đựng.
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Xây nhà có mệt không? Phần lớn là mệt vì không rõ ràng
Hỏi thẳng "xây nhà có mệt không", Khuôn trả lời thật: có mệt chứ. Nhưng anh chị để ý mà coi, phần lớn cơn mệt không tới từ bản thân công việc, nó tới từ sự mù mờ.
Mệt vì không biết ngày mai thợ làm tới đâu. Mệt vì nghe hai người nói hai kiểu mà không biết tin ai. Mệt vì cứ nơm nớp "chỗ này làm vậy có đúng không ta". Cái mệt ở trong đầu đó đè nặng hơn mệt chân tay nhiều lắm.
Ngược lại, khi mọi thứ rõ ràng, biết hôm nay làm gì, biết ai lo khâu nào, biết con số này đã nằm sẵn trong dự trù, thì tự nhiên hai vai mình nhẹ hẳn. Cùng một công trình, cùng một số tiền, người có hồ sơ đầy đủ và người vừa làm vừa tính sống hai tâm trạng khác nhau một trời một vực. Mà cái sự rõ ràng đó bắt đầu từ lâu, trước cả khi anh chị cầm bay cầm cuốc.
Sự tự tin không tới từ "biết hết", mà tới từ chuẩn bị kỹ
Có một hiểu lầm làm nhiều anh chị tự làm khổ mình: nghĩ phải biết hết mọi thứ về xây dựng thì mới yên tâm. Thế là lao vào đọc, coi, hỏi; càng đọc càng thấy mình dốt, càng thấy dốt lại càng sợ. Cái vòng đó quay hoài không có lối ra.
Khuôn xin nói cho rõ: anh chị không cần trở thành kỹ sư. Chủ nhà giống như ông chủ tịch của một dự án. Mình đâu cần tự tay trộn bê tông, chỉ cần hiểu căn nhà của mình cần gì, các bước đi ra sao, rồi đặt đúng câu hỏi vào đúng lúc. Nhiêu đó là đủ vững bụng rồi.
Anh chị đã ngồi lại với gia đình chốt rõ mình cần một ngôi nhà như thế nào chưa? Đã có hồ sơ thiết kế và bảng dự toán khối lượng đàng hoàng chưa? Đã biết mình sẽ đi cùng những ai chưa? Trả lời được mấy câu đó thôi, tự nhiên anh chị bước ra công trường với cái dáng của người làm chủ, chứ không phải người đi năn nỉ.
Chuẩn bị kỹ còn giúp mình đỡ bị con số dẫn dắt. Khi đã hiểu nhà mình cần gì, gặp một cái báo giá theo mét vuông trên mạng, anh chị sẽ bình tĩnh tự hỏi "con số này có hợp với nhà mình không", thay vì cuống lên vì chỗ này rao rẻ chỗ kia rao mắc. Chịu hiểu một giờ hôm nay bao giờ cũng nhẹ đầu hơn đi sửa sai mấy tháng sau.
Nhưng chuẩn bị kỹ tới đâu thì một mình anh chị cũng không ôm hết được. Và đây mới là chỗ giúp mình thật sự khỏe.
Anh chị không xây nhà một mình, đó là lý do lớn nhất để bình tĩnh
Nhiều người căng thẳng vì âm thầm nghĩ bao nhiêu gánh nặng đổ hết lên vai mình. Thật ra không phải vậy đâu. Trong hành trình này, anh chị có tới ba người đi cùng: đơn vị thiết kế, người giám sát, và nhà thầu thi công.
Mình là người điều hành, còn ba vai kia là những người biến giấc mơ của mình thành hình hài. Thiết kế vẽ ra căn nhà đúng ý; giám sát thay mình soi từng khâu để mình khỏi phải đứng ngoài công trường cả ngày; nhà thầu dựng bản vẽ thành nhà thật. Ba vai này còn đỡ chéo cho nhau: nhà thầu làm dựa trên bản vẽ, giám sát cũng dựa vào bản vẽ đó để soi thầu, khi hai bên vênh nhau thì thiết kế ra làm người phân xử. Có cả một bộ khung cùng gánh với mình, chứ đâu phải mình mình.
Có một câu Khuôn nghe hoài mà thấy hơi tiếc cho gia chủ: "nhà tôi chỉ cần ông thầu lo là xong". Nghe thì gọn thật. Nhưng khi chỉ có một người vừa làm vừa tự chấm điểm cho mình, con người ta dễ nể nhau rồi cho qua cái nhỏ. Người ở trong căn nhà đó mấy chục năm là mình, chứ đâu phải ông thầu. Chia vai cho rõ không phải để nghi kỵ ai, ai cũng có cái lý của họ; chia cho rõ là để mỗi người làm tốt nhất phần của mình, và để mình được nhẹ đầu.
Nói lý thuyết vậy chắc anh chị vẫn còn hơi nghi. Thôi để Khuôn kể một chuyện thật.
Chuyện anh Trí: xây căn thứ hai, mỗi tuần ghé một lần mà vẫn nhàn
Trong những chủ nhà Khuôn từng đồng hành, có anh Trí, người xây tới căn nhà thứ hai. Xây tới lần hai nghĩa là anh đâu còn lạ gì chuyện này nữa. Vậy mà anh vẫn quyết định thuê thêm cả đơn vị thiết kế lẫn người giám sát.
Nhiều người nghe tới đây sẽ thắc mắc: xây lần hai, kinh nghiệm có rồi, sao còn thuê thêm cho tốn? Khuôn thì nghĩ hơi ngược lại: chính vì đã đi qua một lần, người ta mới thấm cái giá trị của việc có người đi cùng. Kết quả là suốt cả quá trình thi công, mỗi tuần anh Trí chỉ cần ghé công trình một lần. Một lần thôi đó. Mà anh vẫn nhàn, vẫn tự tin.
Khuôn kể chuyện anh Trí không phải để nói "ai cũng phải thuê đủ ba vai". Thuê hay không là quyết định của riêng anh chị, cân đo được mất theo túi tiền và theo căn nhà của mình. Điều Khuôn muốn anh chị thấy là: cái sự nhàn và tự tin đó có thật, và nó tới từ cách mình tổ chức, chứ không tới từ chuyện mình gồng giỏi cỡ nào. Mà tổ chức cho khéo, nhiều khi chỉ là mấy thói quen nhỏ xíu làm mỗi ngày.
Giữ bình tĩnh khi xây nhà: mấy thói quen nhỏ mà nhẹ đầu
Trước hết, để dành sẵn một khoản dự phòng ngay từ lúc lên kế hoạch. Xây nhà gần như luôn có phát sinh, đó là chuyện bình thường của mọi công trình, không phải điềm xui gì. Nhiều người hay để riêng một khoản dự phòng cỡ khoảng một phần mười tổng chi phí (đây chỉ là con số minh họa để anh chị dễ hình dung, tùy nhà tùy khu vực mà co giãn). Khi đã cất riêng một khoản cho những ngày như vậy, lúc nó tới mình thản nhiên rút ra dùng, chứ không hốt hoảng. Cái làm mình sợ không phải là phát sinh, mà là phát sinh mà trong tay chẳng có gì đỡ. Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, anh chị cứ phác nhanh các khoản bằng công cụ lập ngân sách xây nhà miễn phí ở ngodinhkhuon.vn/cong-cu-lap-ngan-sach/, thấy con số nằm trên giấy rồi tự khắc bụng dạ yên hơn.
Rồi thì, đừng ôm hết câu hỏi trong đầu. Có gì chưa rõ thì hỏi thẳng người đi cùng mình, hỏi sớm lúc việc còn nhỏ. Một thắc mắc gỡ được ngay hôm nay nhẹ hơn nhiều một cục lo ủ trong bụng cả tuần.
Còn cái này nhỏ mà Khuôn quý lắm: giữ cái tình ấm với anh em ngoài công trường. Buổi sáng ghé ngang mời mấy anh thợ ly cà phê, buổi trưa ngồi ăn chung bữa cơm, nghe lặt vặt vậy chớ nó làm không khí công trình dễ thở hẳn. Thợ vui thì tay nghề cũng ra, mà mình tới công trình cũng thấy nhẹ nhõm, tới để thăm nom chứ không phải tới để rình bắt lỗi.
Và cuối cùng, cho phép mình chậm lại một nhịp trước những quyết định lớn. Không ai bắt anh chị chốt liền trong một phút đâu. Thủng thẳng hỏi thêm câu nữa, tính thêm một đêm, sáng ra rồi quyết, vậy mà thường lại đúng hơn và yên tâm hơn.
Chủ nhà bình tĩnh, căn nhà cũng bình tĩnh theo
Có một điều Khuôn quan sát mãi mới thấy rõ: cái tinh thần của chủ nhà nó lan ra cả công trình. Khi anh chị bình tĩnh, quyết định đưa ra sáng hơn, cách mình nói chuyện với thợ với thầu cũng nhẹ nhàng hơn, cả đội cùng làm trong một bầu không khí dễ chịu. Ngược lại, chủ nhà lúc nào cũng cuống, cũng nghi, thì công trình cũng căng theo, ai cũng dè chừng, việc dễ hóa khó.
Cho nên chăm cho sự bình tĩnh của chính mình không phải là "lo cho khỏe cái thân", mà thật sự là một cách để căn nhà được dựng lên tử tế hơn. Anh chị giữ được cái đầu mát, thì căn nhà cũng lớn lên trong sự chỉn chu.
Xây nhà, nói cho cùng, phải là một chuyện vui. Đây là nơi mình sẽ sống, sẽ ăn những bữa cơm, sẽ nghe tiếng con cái lớn lên từng ngày. Nó xứng đáng được bắt đầu bằng sự háo hức, chứ không phải bằng nỗi sợ. Niềm vui đó nằm ngay trong tầm tay anh chị, khi mình chuẩn bị đủ, chọn đúng người đi cùng, rồi cho phép mình thở ra một hơi mà tin rằng: mình làm được, và mình không làm một mình.
Mấy câu anh chị hay hỏi Khuôn
Làm sao để bớt căng thẳng khi xây nhà khi mình chưa biết gì về xây dựng? Anh chị không cần biết hết mới hết lo. Cái giúp nhẹ đầu nhất là chuẩn bị cho rõ ba thứ: mình muốn một căn nhà thế nào, có hồ sơ thiết kế và dự toán khối lượng đàng hoàng chưa, và sẽ đi cùng những ai. Rõ ba cái đó rồi, mình chỉ cần đặt đúng câu hỏi vào đúng lúc, chứ không phải tự tay làm hết.
Xây nhà có mệt không? Có cách nào đỡ mệt không? Có mệt, Khuôn nói thật. Nhưng phần lớn cơn mệt tới từ sự mù mờ chứ không từ bản thân công việc: không biết mai thợ làm gì, nghe hai người hai kiểu không biết tin ai. Khi mọi thứ rõ ràng và có người cùng gánh, cái mệt đó vơi đi rất nhiều.
Xây nhà có cần thuê giám sát riêng không, hay để nhà thầu lo hết cho gọn? Thuê hay không là quyết định của riêng anh chị, tùy túi tiền và tùy căn nhà. Khuôn chỉ lưu ý: khi một người vừa thi công vừa tự chấm điểm mình thì dễ cho qua cái nhỏ. Tách vai giám sát ra để mỗi người làm tốt phần của họ, và để mình được nhẹ đầu, chứ không phải để nghi kỵ ai.
Nên để dành bao nhiêu tiền dự phòng cho yên tâm? Xây nhà gần như luôn có phát sinh, nên cất sẵn một khoản riêng là chuyện nên làm. Có nhà để cỡ khoảng một phần mười tổng chi phí (con số minh họa, tùy khu vực và quy mô mà co giãn). Quan trọng là có một khoản để khi việc tới thì mình rút ra dùng thản nhiên, chứ không hốt hoảng.
Bài này nằm trong chuỗi "101 Bí kíp xây nhà" Khuôn viết dần cho anh chị, mỗi bài gỡ giúp một nút. Anh chị rảnh thì đọc thêm vài bài nữa trong chuỗi, lận lưng cho đủ trước ngày khởi công nghen. Còn nếu muốn đi bài bản từ đầu tới cuối, có Khuôn ngồi kế bên rủ rỉ từng bước, thì anh chị tham khảo thêm khóa "Chủ Nhà Thông Thái" ở www.chunhathongthai.com. Chúc anh chị những đêm ngủ ngon suốt mùa xây nhà.
Về tác giả
Ngô Đình Khuôn là kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Với 10 năm trong nghề và đã đồng hành cùng hơn 200 chủ nhà trên hành trình xây tổ ấm, Khuôn viết chuỗi "101 Bí kíp xây nhà" để chia sẻ lại những gì mình học được từ chính các công trình thật, bằng giọng người em đi trước chỉ đường cho anh chị đi sau.
Anh chị có thể gặp Khuôn ở:
- Website: ngodinhkhuon.vn
- YouTube: @ngodinhkhuon
- Facebook: /ngodinhkhuon66
Anh chị không phải xây nhà một mình
Chuỗi video hướng dẫn Chủ Nhà Thông Thái hiện đang mở sẵn 21 video cho anh chị học miễn phí, rải đủ chín giai đoạn, từ lúc còn đang tính tiền cho tới ngày dọn vào nhà ở. Khuôn chỉ xin email để lưu lại chỗ anh chị xem tới, không thu phí và không cần thẻ ngân hàng. Anh chị cứ xem thoải mái nha, thấy hợp thì mình đi tiếp cùng nhau, còn chưa hợp thì thôi cũng không sao đâu.
Mang theo bộ câu hỏi khi ra công trường
Nếu anh chị muốn có sẵn câu để hỏi nhà thầu và giám sát ở từng giai đoạn, Khuôn có cuốn cẩm nang Bộ Câu Hỏi Dành Cho Chủ Nhà — bản PDF 98 trang, 295 câu hỏi, đi từ trước khi đào móng cho tới ngày dọn vào ở. Mỗi hạng mục có sẵn câu hỏi cho anh chị, phần giám sát sẽ kiểm và lỗi hay gặp. Giá 168.000đ, chuyển khoản xong là đường dẫn tải về hộp thư trong vài phút.
Bài viết liên quan
