Chuẩn bị vật tư xây nhà: biết trước hạng mục sắp làm để không lỡ nhịp
Chủ nhà thông thái không đợi thầu gọi mới chạy đi mua. Anh chị chỉ cần biết vài ngày tới công trình làm gì, rồi thủng thẳng lo phần vật tư mình cầm. Vậy là tiến độ trôi mượt, thợ khỏi ngồi chơi chờ hàng, mình cũng khỏi mua hớ.
Có một buổi chiều, chắc anh chị từng gặp cảnh này. Thợ nhắn: "Mai đổ sàn rồi anh ơi, gạch với thiết bị vệ sinh anh tính mua chưa?". Anh chị giật mình. Tối đó lật đật cầm điện thoại gõ tìm "khi nào cần mua vật liệu xây dựng", lướt hết trang này qua trang kia, vừa lo mua trễ vừa sợ mua hớ.
Khuôn nói thiệt, anh chị không hề tính sai, cũng chẳng gặp ai gian. Chỉ là chưa ai đưa cho anh chị tấm bản đồ để biết công trình đang ở đâu, mai mốt làm tới cái gì. Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, người nào nắm được cái nhịp này thì xây nhà nhẹ tênh. Người nào bị động thì cứ chạy theo đuôi thợ, mệt mà lại hay hớ tiền.
Bài này Khuôn xin kể với anh chị cách chuẩn bị vật tư xây nhà cho chủ động, để mình đi trước một bước, chớ không phải đợi thợ nhắc mới cuống.
Trước hết, phần nào là việc của thầu, phần nào anh chị lo?
Cái này phải nói rõ ngay từ đầu, kẻo anh chị ôm hết vào người cho mệt.
Nếu anh chị ký hợp đồng trọn gói, thầu lo cả vật tư lẫn nhân công, thì phần lớn vật liệu là chuyện của nhà thầu. Anh chị chủ yếu theo dõi chất lượng, nghiệm thu từng mốc. Còn xi măng sắt thép ai lo, trong hợp đồng ghi hết rồi.
Nhưng nhiều anh chị chọn cách khác. Thầu lo phần thô với nhân công, còn mình cầm một phần vật tư hoàn thiện: gạch ốp lát, thiết bị vệ sinh, đèn, sơn, cửa. Lý do dễ thương lắm. Mấy món đó gắn với cái gu, gắn với túi tiền, ai mà không muốn tự tay chọn cho vừa ý. Chuyện đó hợp tình hợp lý.
Có điều, phần mình cầm thì mình phải biết trước lúc nào cần tới. Chớ giao miệng cho thầu phần đó rồi quên mua, tới ngày thợ cần mà hàng chưa về, thì cả công trình phải đứng chờ mình.
Vậy làm sao biết trước? Câu trả lời nằm ở tấm bản đồ trình tự thi công. Mình nói tiếp liền đây nghen.
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Có tấm bản đồ trình tự thi công trong đầu, anh chị sẽ hết bị động
Xây một căn nhà không phải mớ việc lộn xộn. Nó là một dòng chảy có thứ tự. Khi anh chị nắm được dòng chảy đó, anh chị tự biết sắp tới cần món gì, khỏi hỏi ai.
Khuôn kể vắn tắt cho anh chị dễ hình dung. Phần thô đi theo nhịp: làm nền móng, đào móng, đổ bê tông lót, rồi tới cốt thép và xây thành móng, đổ bê tông móng. Xong phần ngầm, tức hầm tự hoại, hố ga, ống thoát, cát nền, thì mới lên phần cột, dầm, sàn của từng tầng, rồi xây tường, rồi tô trát. Tô trát xong là gần xong phần thô.
Qua phần hoàn thiện, đây mới là giai đoạn đông đội đông việc nhất. Nhịp của nó là: đi điện nước âm tường, chống thấm, rồi ốp lát với đóng trần với bột trét, tiếp tới sơn bả cùng lắp cửa cùng lắp thiết bị, rồi mặt tiền, sau cùng mới tới sân đường với hàng rào.
Anh chị không cần thuộc lòng từng chữ đâu. Chỉ cần nhớ một ý thôi: mỗi món vật tư đều có "giờ vàng" của nó. Gạch ốp lát cần khi tới khúc ốp lát. Thiết bị vệ sinh cần khi tới khúc lắp thiết bị. Nhớ được cái nhịp này, anh chị chuẩn bị đúng lúc, không sớm quá mà cũng chẳng trễ.
Mà biết trình tự thôi chưa đủ. Còn phải biết mua sớm nhiêu là vừa. Chỗ này nhiều anh chị hay lăn tăn.
Mua sớm bao nhiêu là vừa? Đừng dồn hết hàng về một lượt
Có anh chị nghe Khuôn nói "chuẩn bị trước" là về tha nguyên kho vật tư chất đầy công trình. Cái đó lại thành lợi bất cập hại.
Vật tư về sớm quá thì nằm phơi mưa phơi nắng. Xi măng dễ ẩm, sắt dễ gỉ, gạch men để lâu trầy xước. Mặt bằng đang chật, chất thêm đống hàng, thợ đi lại còn vướng chân. Chưa kể tiền mình bỏ ra sớm, nằm im một chỗ, không xoay qua việc khác được.
Nguyên tắc Khuôn hay mách cho dễ nhớ: nhìn trước chừng một tới hai giai đoạn. Thợ đang tô trát thì anh chị bắt đầu ngắm nghía, chốt mẫu gạch ốp lát, đặt cọc cho bên bán giữ hàng. Tới lúc thợ chuẩn bị ốp thì hàng vừa kịp về. Vậy là kế hoạch mua vật tư xây nhà của anh chị bám sát công trình, không thừa không thiếu.
Riêng mấy món cần thời gian thì tính khác. Cửa gỗ, cửa nhôm kính, hay cái mặt đá bàn bếp phải đo kích thước thật rồi mới đặt làm, làm đâu phải một hai bữa là xong. Mấy món đó anh chị đi đo, đặt sớm hơn một nhịp. Còn món nào ra tiệm khiêng về được liền thì để sát giờ cũng không sao.
Muốn chạy nhịp nhàng vậy, anh chị cần một chỗ ghi ra cho khỏi rối. Mình bàn tới cái bảng nhỏ đó nghen.
Một cái bảng nhỏ "mốc nào, mua gì" là đủ nhẹ đầu
Anh chị không cần phần mềm chi cho phức tạp. Một tờ giấy, hay cái ghi chú trong điện thoại, chia mấy cột theo cột mốc là xong.
Khuôn hay gợi ý ghi kiểu vầy. Sắp đổ sàn tầng nào thì cần chuẩn bị gì. Sắp tô trát thì cần chốt mẫu gì. Sắp ốp lát thì gạch, keo, ke đã đặt chưa. Sắp lắp thiết bị thì bồn, sen vòi, đèn về tới đâu rồi. Mỗi mốc để trống một ô nhỏ, lo xong món nào tick món đó, nhìn vô là biết mình đang thiếu cái chi.
Cái bảng này trả lời gọn cho câu mà nhiều anh chị hay tìm: chủ nhà cần chuẩn bị gì khi xây nhà. Không phải chuẩn bị tất tần tật một lượt cho nặng đầu, mà là chuẩn bị đúng món, đúng mốc.
Nếu anh chị muốn có sẵn cái khung để điền cho nhanh, Khuôn có làm một công cụ lập ngân sách xây nhà miễn phí tại ngodinhkhuon.vn/cong-cu-lap-ngan-sach/. Nó vừa giúp anh chị hình dung tiền rải theo từng giai đoạn, vừa nhắc món nào rơi vào giai đoạn nào để mình liệu đường chuẩn bị.
Có bảng rồi thì thông tin để điền vào lấy ở đâu? Đây là chỗ Khuôn muốn anh chị đổi một câu hỏi.
Đổi một câu hỏi với nhà thầu, anh chị sẽ luôn đi trước
Nhiều anh chị hay hỏi thầu "chừng nào xong nhà?". Câu đó nghe thương lắm, mà tiếc là nó không giúp anh chị chuẩn bị được gì.
Khuôn xin mách anh chị một câu hỏi vàng, hỏi đều đều: "Tuần này với tuần tới mình làm tới hạng mục nào vậy anh?". Hỏi vậy thì thầu nói cho anh chị cái lịch gần. Từ cái lịch gần đó, anh chị biết ngay mình cần lo phần vật tư nào.
Rồi thêm một câu nữa, hỏi vào đầu mỗi giai đoạn: "Phần này bên em lo vật tư hay bên anh chuẩn bị?". Hỏi cho rõ để hai bên khỏi tưởng nhầm. Cái cảnh "em tưởng anh mua, anh tưởng em lo", rồi hàng không về, là cái cảnh làm chậm tiến độ mà Khuôn gặp hoài.
Anh chị thấy hông, chỉ đổi cách hỏi thôi, mà từ chỗ chạy theo đuôi thợ, mình bước lên đi trước một nhịp. Nhẹ nhàng, mà lại chủ động.
Nói vậy chớ, có mấy hạng mục cứ hay bị bỏ quên tới phút chót. Khuôn kể ra để anh chị canh chừng giùm.
Mấy món hay bị quên tới phút chót, canh sớm cho lành
Trong hơn 200 chủ nhà Khuôn đồng hành, có mấy chỗ lặp đi lặp lại tới mức Khuôn phải ghi riêng ra đây.
Thiết bị vệ sinh với đèn. Hai món này nhìn tưởng mua lúc nào cũng được. Nhưng tới khúc lắp mà chưa có mẫu, thợ điện thợ nước phải ngồi chờ, hoặc lắp đại rồi bữa sau đổi ý thì lại đục lại khoan. Anh chị chốt mẫu từ hồi đang tô trát là vừa đẹp.
Cửa. Cửa phải đo ô chờ thực tế rồi mới đặt làm, mà đặt xong cả tuần mới có hàng. Đợi tới lúc cần lắp mới đi đặt là trễ mất rồi.
Sân đường với hàng rào. Đây là giai đoạn cuối cùng, và cũng là giai đoạn dễ hụt tiền nhất. Lý do là tới lúc này nhiều nhà mới ngồi bàn, chưa ký hợp đồng gì ráo, nên chi phí bung ra mà mình chưa để dành. Khuôn nói một con số cho anh chị hình dung thôi nghen, đây là ví dụ minh họa, tùy khu vực với thời điểm: phần thô sân đường hàng rào rơi vào cỡ ba triệu rưỡi một mét vuông, đâu chừng phân nửa đơn giá xây nhà. Còn cổng rào thì giá mỗi kiểu một khác, chênh nhau dữ lắm theo phong cách, có cái mười lăm triệu, có cái vài chục, có cái cả trăm triệu. Con số Khuôn nêu chỉ để anh chị dễ mường tượng, chớ không phải bảng giá đâu. Biết sớm, để dành sẵn một khoản, tới lúc làm khỏi giật mình.
Mấy món này canh sớm thì lành. Mà muốn canh được, anh chị cần một thói quen nhỏ mỗi sáng ở công trình.
Mười lăm phút mỗi sáng ở công trình, nắm nhịp là nắm luôn vật tư
Tới giai đoạn hoàn thiện, nếu sắp xếp được, Khuôn hay khuyên anh chị dành chừng mười lăm phút mỗi sáng ghé công trình. Sáng chớ đừng chiều nghen. Sáng anh chị nói thì thợ còn kịp chỉnh trong ngày. Chiều thợ làm xong hết rồi, có gì cũng khó sửa.
Mà ghé không phải để đứng canh me hay ôm việc 24/24 đâu. Người ôm kiểu đó thì đầu óc căng như dây đàn, nghe điện thoại suốt, mà nhà cũng chẳng nhanh hơn được cọng nào. Anh chị chỉ cần hỏi một câu, nghía một vòng, nhận cái báo cáo ngắn. Từ vòng nghía đó, tự nhiên anh chị thấy "à, mai kia tới khúc này, mình phải lo món kia rồi". Vậy là kế hoạch vật tư luôn đi trước công trình một bước. Tiện thể pha ly cà phê mời mấy anh thợ, chuyện trò vài câu, thợ vui thì việc cũng êm.
Còn anh chị bận, hay ở xa thì sao? Vẫn nắm được như thường. Cứ nhờ giám sát gửi hình với báo cáo ngắn mỗi ngày, ngó thêm cái camera. Anh Trí, một chủ nhà Khuôn từng đồng hành, mỗi tuần chỉ ghé một lần, nhưng có giám sát đàng hoàng, vẫn nắm tiến độ ngon lành, mà lại nhàn, lại vui. Cái chính là giữ được nhịp thông tin, biết đang làm gì, sắp làm gì, chớ không phải cắm mặt suốt ở công trường.
Xây nhà vốn là chuyện vui, mình chuẩn bị trước để tối ngủ cho ngon
Anh chị thấy đó, chuyện chuẩn bị vật tư xây nhà nói cho cùng chẳng có gì ghê gớm. Nó gói gọn trong ba việc nhỏ. Nắm trình tự thi công để biết sắp làm gì. Ghi một cái bảng "mốc nào, mua gì". Và hỏi thầu đúng câu để luôn đi trước một nhịp.
Làm được ba việc đó, thay vì nửa đêm giật mình vì thợ nhắn "mai cần hàng", anh chị có cái cảm giác thong dong. Biết mình đang ở đâu, biết ngày mai lo gì. Sáng ra pha ly cà phê mời mấy anh thợ, rồi thủng thẳng đứng nhìn căn nhà lớn lên từng ngày.
Xây nhà vốn là chuyện vui mà. Mình đang dựng cái tổ cho cả nhà ngủ ngon trong đó. Anh chị cứ chuẩn bị trước một chút, chủ động một chút, thì cái vui đó trọn vẹn, tối về đặt lưng cũng ngủ ngon, khỏi mấy cái lo vặt quấy giấc.
Vài câu anh chị hay hỏi Khuôn
Khi nào cần mua vật liệu xây dựng cho vừa, không sớm quá cũng không trễ? Anh chị canh theo một nguyên tắc dễ nhớ: nhìn trước công trình chừng một tới hai giai đoạn. Thợ đang tô trát thì mình đã ngắm nghía, chốt mẫu gạch ốp lát và đặt cọc giữ hàng, tới lúc ốp là hàng vừa về. Mấy món phải đo rồi đặt làm như cửa hay mặt đá bếp thì đặt sớm hơn một nhịp, vì làm mất cả tuần mới có.
Chủ nhà cần chuẩn bị gì khi xây nhà, có phải mua sẵn hết một lượt không? Không nên mua dồn một lượt nghen. Vật tư về sớm quá nằm phơi mưa nắng, xi măng dễ ẩm, sắt dễ gỉ, mặt bằng lại chật. Anh chị chỉ cần một cái bảng nhỏ "mốc nào, mua gì", chuẩn bị đúng món rơi vào đúng giai đoạn. Vậy là nhẹ đầu mà tiền cũng không bị chôn một chỗ.
Vật tư nào là của thầu, cái nào mình phải tự lo? Nếu ký hợp đồng trọn gói thì phần lớn vật liệu là của nhà thầu, mình theo dõi chất lượng và nghiệm thu. Còn nếu thầu chỉ lo phần thô, mình thường cầm phần hoàn thiện như gạch ốp lát, thiết bị vệ sinh, đèn, sơn, cửa. Đầu mỗi giai đoạn, anh chị cứ hỏi thẳng một câu: "Phần này bên em lo hay bên anh chuẩn bị?" cho khỏi tưởng nhầm.
Món nào hay bị quên tới phút chót nhất? Theo những gì Khuôn gặp, hay quên nhất là thiết bị vệ sinh với đèn (nên chốt mẫu từ hồi tô trát), cửa (phải đo rồi đặt trước cả tuần), và phần sân đường hàng rào ở giai đoạn cuối. Riêng sân đường hàng rào còn dễ hụt tiền, nên anh chị để dành sẵn một khoản từ sớm cho lành.
Về tác giả
Bài viết bởi Ngô Đình Khuôn — Kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Hơn 10 năm trong nghề, Khuôn đã đồng hành cùng hơn 200 chủ nhà trên hành trình dựng tổ ấm, và viết lại những gì mình học được thành chuỗi "101 Bí kíp xây nhà" cho anh chị đọc mỗi ngày.
Gặp Khuôn thêm ở: website ngodinhkhuon.vn · YouTube @ngodinhkhuon · Facebook /ngodinhkhuon66.
Đây là một bài trong chuỗi 101 Bí kíp xây nhà Khuôn viết mỗi ngày. Bữa nào rảnh anh chị ghé đọc thêm mấy bài về theo dõi tiến độ và kiểm tra chất lượng từng giai đoạn nghen, mấy bài đó đi chung một mạch với bài này. Còn nếu anh chị muốn có người đi cùng bài bản từ đầu tới cuối, khóa "Chủ Nhà Thông Thái" tại www.chunhathongthai.com là nơi Khuôn dựng lại trọn bộ đường đi cho anh chị.
Anh chị không phải xây nhà một mình
Chuỗi video hướng dẫn Chủ Nhà Thông Thái hiện đang mở sẵn 21 video cho anh chị học miễn phí, rải đủ chín giai đoạn, từ lúc còn đang tính tiền cho tới ngày dọn vào nhà ở. Khuôn chỉ xin email để lưu lại chỗ anh chị xem tới, không thu phí và không cần thẻ ngân hàng. Anh chị cứ xem thoải mái nha, thấy hợp thì mình đi tiếp cùng nhau, còn chưa hợp thì thôi cũng không sao đâu.
Mang theo bộ câu hỏi khi ra công trường
Nếu anh chị muốn có sẵn câu để hỏi nhà thầu và giám sát ở từng giai đoạn, Khuôn có cuốn cẩm nang Bộ Câu Hỏi Dành Cho Chủ Nhà — bản PDF 98 trang, 295 câu hỏi, đi từ trước khi đào móng cho tới ngày dọn vào ở. Mỗi hạng mục có sẵn câu hỏi cho anh chị, phần giám sát sẽ kiểm và lỗi hay gặp. Giá 168.000đ, chuyển khoản xong là đường dẫn tải về hộp thư trong vài phút.
Bài viết liên quan
