Checklist theo dõi thi công xây nhà: hôm nay cần xem gì, mai chuẩn bị gì
Có phải anh chị từng đứng ở công trình, nhìn thợ làm một hồi rồi tự hỏi trong bụng: "Ủa, mình đang coi cái gì ở đây ta?" Hay tối về, mở điện thoại định nhắn anh giám sát mà không biết hỏi câu chi cho ra hồn, gõ nửa dòng rồi xóa, gõ lại rồi cũng xóa. Anh chị không vụng đâu, cũng chẳng phải "chủ nhà khó tính" gì hết. Chuyện đơn giản là căn nhà có tới mấy chục cột mốc, mỗi ngày một việc khác nhau, mà cái đầu mình thì đâu phải cái kho chứa đồ.
Bài này Khuôn muốn kể nhẹ nhàng thôi: thay vì gồng mình nhớ cả quy trình, mình để một tấm checklist theo dõi thi công xây nhà nhớ giùm. Mỗi giai đoạn chỉ cần biết hôm nay xem gì, mai chuẩn bị gì, vậy là đủ.
Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, gần như ai lần đầu bước vào công trường cũng mang chung một nỗi lo: sợ mình bỏ sót. Nỗi lo đó có thật, Khuôn không nói khác được. Nhưng lối ra của nó không nằm ở chỗ "ráng nhớ cho giỏi hơn", mà ở một tấm bản đồ nhỏ để mình lần theo, tới đâu tick vào đó. Mình cùng đi qua từng phần cho rõ nghen.
Vì sao đừng bắt cái đầu mình gánh cả căn nhà
Anh chị thử hình dung một vòng. Căn nhà đi từ đóng cọc, đào móng, đổ bê tông lót, buộc thép, đổ móng, rồi làm phần ngầm, lên cột dầm sàn từng tầng, xây tường, tô trát. Đó mới hết phần thô thôi. Qua tới hoàn thiện còn đông đội hơn, nhiều việc hơn nữa: điện nước âm tường, chống thấm, ốp lát, đóng trần, sơn bả, lắp cửa, lắp thiết bị, rồi mặt tiền, sân đường, hàng rào. Đếm sơ sơ cũng vài chục cột mốc lớn nhỏ.
Giờ bắt cái đầu mình nhớ hết chừng đó, lại nhớ đúng thứ tự, đúng lúc nào cần coi cái nào, thì thiệt tình hơi quá sức. Nói nhỏ anh chị nghe, người trong nghề mười năm như Khuôn nhiều khi còn phải lật sổ ra dò lại, huống chi anh chị mới xây nhà lần đầu.
Cho nên quên là chuyện thường, chẳng có gì đáng trách mình hết. Thứ mình cần không phải trí nhớ siêu phàm, mà là một công cụ đơn giản ghi sẵn "giai đoạn này coi những gì", để mình cầm ra công trình mà dò theo. Đó chính là tinh thần của checklist. Nó gánh phần ghi nhớ giùm, còn đầu óc mình được rảnh để mà quan sát, mà hỏi han, mà đứng ngó căn nhà lớn lên mỗi ngày một chút.
Vậy tấm checklist đó nhìn ra sao, mỗi ngày mình xài nó thế nào? Mình qua phần kế nghen.
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Câu hỏi vàng mỗi sáng: "Hôm nay đang làm giai đoạn nào?"
Đây là câu Khuôn mong anh chị thuộc nằm lòng, còn hơn thuộc cả cái quy trình dài dằng dặc. Nhiều chủ nhà quen miệng hỏi thầu "Bao giờ xong nhà anh?". Hỏi vậy thì thầu cũng trả lời cho có, mình nghe xong trong bụng vẫn trống trơn, chẳng nắm thêm được gì.
Đổi lại, mình hỏi: "Bữa nay mình đang làm tới giai đoạn nào rồi anh?". Chỉ một câu nhẹ hều vậy thôi mà lần nào mình cũng biết căn nhà đang đứng ở đâu trên bản đồ. Biết đang ở đâu thì mới biết lật đúng trang checklist ra mà dò.
Cách theo dõi công trình cho người mới, nói gọn lại, chỉ có hai nhịp. Nhịp thứ nhất là xác định hôm nay đang ở cột mốc nào: đang buộc thép sàn, đang tô tường, hay đang chống thấm nhà vệ sinh. Nhịp thứ hai là mở đúng ô checklist của cột mốc đó ra, coi nó nhắc mình xem gì.
Ví dụ sáng nay thợ đang buộc thép chuẩn bị đổ sàn. Checklist sẽ nhắc: thép có đúng loại đúng số lượng không, cục kê đủ chưa, đã dọn sạch rác trong sàn chưa. Mấy thứ này mình khỏi nhét vào đầu làm chi, nó nằm sẵn trên giấy rồi. Mình cầm ra, đứng ngó, hỏi thợ một hai câu, gật gù rồi tick. Nhẹ vậy đó.
Mà hay ở chỗ, biết hôm nay làm gì thì tự nhiên mình cũng đoán ra mai làm gì. Từ đó mới tính được chuyện chuẩn bị. Mình nói tiếp nửa "mai chuẩn bị gì" nghen.
"Mai chuẩn bị gì" là nửa còn lại của tấm checklist
Theo dõi thi công không phải chỉ ngó cái đang làm trước mắt, mà còn ngó trước một bước. Vì trình tự xây nhà nó nối đuôi nhau, xong việc này là việc kia tới liền. Mình biết trước thì lúc cần vật tư đã có sẵn, thợ khỏi ngồi chờ, tiến độ khỏi đứt quãng.
Đây là chỗ một bảng theo dõi tiến độ xây nhà phát huy tác dụng. Bảng đó liệt kê các cột mốc theo thứ tự: xong móng, xong phần ngầm, xong phần thô, tô trát, ốp lát, hoàn thiện. Mình tick tới đâu, liếc xuống dòng kế là biết sắp tới cái gì.
Thí dụ bữa nay tô trát gần xong, ngó xuống thấy sắp qua ốp lát với điện nước. Vậy là mình có cữ đi chọn gạch, chốt mẫu thiết bị vệ sinh, hỏi thầu coi cần đặt cọc vật tư gì chưa. Chớ để tới bữa thợ ốp lát tới cửa rồi mới cuống cuồng chạy đi lựa gạch thì vừa vội vừa dễ chọn đại cho xong, xong rồi lại tiếc.
Có một chỗ Khuôn muốn dặn riêng anh chị: để dành sẵn một khoản cho khúc cuối. Mấy hạng mục như sân, đường nội bộ, hàng rào hay bị hụt ngân sách, phần vì nhiều nhà chưa ký hợp đồng phần này rõ ràng từ đầu, cứ để tới cuối mới tính. Riêng phần thô của hàng rào, sân đường, tùy khu vực với thời điểm, cũng đã cỡ vài triệu một mét vuông rồi (con số này Khuôn nêu làm ví dụ minh họa thôi nghen), tính ra bằng một phần đáng kể so với đơn giá xây nhà. Cái cổng thì co giãn dữ lắm tùy phong cách, có nhà làm gọn nhẹ, có nhà lại đội lên khá nhiều. Cho nên mình cứ để dành một khoản cho cái sân cái cổng, để tới lúc đó còn tiền làm cho tròn, thay vì làm tạm bợ rồi nhìn hoài thấy tiếc. Muốn ước lượng sớm mấy khoản này, anh chị ghé công cụ lập ngân sách xây nhà miễn phí bên ngodinhkhuon.vn/cong-cu-lap-ngan-sach/, nó tính giùm cho, cũng đỡ một tay.
Biết hôm nay xem gì, mai chuẩn bị gì rồi. Nhưng có phải ngày nào cũng phải bám riết công trình không? Chuyện này Khuôn muốn nói thiệt lòng với anh chị.
Chủ nhà cần làm gì mỗi ngày khi xây nhà (và điều mình khỏi cần làm)
Nghe tới đây, có anh chị lại đâm lo: "Vậy là bữa nào cũng phải ra công trình, cũng phải căng mắt kiểm tra hả Khuôn?". Dạ không có nghen. Cái checklist sinh ra để mình đỡ căng, chớ không phải để mình căng thêm.
Khuôn chia làm hai giai đoạn cho dễ nhớ. Giai đoạn phần thô, mình ra thưa thớt hơn cũng được. Có giám sát rồi thì giao cho anh em ra thường xuyên, còn mình chỉ cần ra vào mấy buổi đúng thời điểm: trước khi đổ bê tông, trước khi lấp phần ngầm. Một buổi ra đúng lúc quan trọng còn hơn mười buổi ghé cho có.
Qua giai đoạn hoàn thiện thì Khuôn khuyên nên đích thân hơn chút. Mỗi sáng ráng ghé công trình chừng mười lăm phút. Sao lại buổi sáng? Vì sáng mình nói thì thợ còn kịp sửa trong ngày; chiều mà nói, việc thợ làm xong mất rồi, gỡ ra sửa lại vừa cực vừa dễ hư. Giai đoạn này đông đội, nhiều việc chen nhau nên hay rối, ghé sáng một tí là mình bắt được cái nhịp.
Mà đây mới là chỗ Khuôn thương anh chị nhất. Làm chủ nhà thông thái không có nghĩa là ôm công trình hai mươi bốn trên hai mươi bốn. Người ôm cả ngày, điện thoại reo liên tục, chạy ra chạy vô, thì mệt lắm, mà nhà cũng chẳng vì vậy mà đẹp hơn bao nhiêu. Việc của mình gọn thôi: hỏi một câu, nghía một cái, nhận cái báo cáo. Ba động tác đó xoay vòng. Còn chuyện tay chân là của thợ, chuyện dòm ngó chi li là của giám sát. Mình lo cho tròn phần "chủ nhà", đừng giành phần của người ta chi cho mệt cả đôi bên.
Trong hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, nhiều anh chị mỗi tuần chỉ ghé công trình một lần, còn lại giao giám sát với coi qua hình ảnh, vậy mà vẫn nắm tiến độ rành rẽ, xây cái nhà mà vẫn nhẹ nhàng vui vẻ. Khuôn để ý, mấy anh chị đi nhẹ được như vậy phần lớn không phải nhờ siêng hơn ai, mà nhờ có sẵn một hệ thống trong tay: một cái để biết coi gì, một người coi giùm, với một cái đầu chịu buông bớt những chuyện chưa tới lượt mình lo.
Vậy còn anh chị bận việc, ở xa công trình thì xoay sao? Mình nói cách nghen.
Bận rộn hay ở xa: để checklist với cái điện thoại làm giùm
Đâu phải ai cũng có điều kiện sáng nào cũng ghé công trình. Có anh chị đi làm xa, có người xây nhà dưới quê mà mình sống tuốt trên thành phố. Chuyện đó bình thường, mà vẫn theo dõi tốt được như ai.
Cách Khuôn hay bày: nhờ giám sát mỗi ngày, hoặc mỗi khi xong một cột mốc, gửi cho mình vài tấm hình kèm một dòng ngắn gọn, kiểu "bữa nay đổ xong sàn tầng hai, mai bắt đầu xây tường sếp nghen". Nhà nào lắp camera thì càng khỏe, rảnh lúc nào mở ra ngó lúc đó. Mình để cái checklist kế bên, đối chiếu hình với ô cần coi, thấy khớp là yên tâm tick.
Có một thói quen nhỏ mà lời về lâu dài: ghi nhật ký thi công. Nghe thì to tát chớ đơn giản lắm. Mỗi giai đoạn chụp vài tấm hình, ghi lại ngày tháng với mấy chỗ có thay đổi so với ban đầu. Cuốn nhật ký đó vừa giúp mình theo dõi, vừa là bằng chứng quý về sau. Tới lúc nghiệm thu, hay lỡ có chuyện cần nói lại cho rõ, mình lôi hình cũ ra là mọi thứ sáng tỏ, khỏi ai phải ngồi cố nhớ coi hồi đó làm sao.
Nói cho cùng, ở xa không có gì đáng sợ. Cái khó chỉ là ở xa mà không có hệ thống: không biết hỏi gì, không ai báo cho, không lưu lại được gì. Chớ có tấm checklist với cái điện thoại trong tay là anh chị đã đủ đồ nghề để đi bên cạnh căn nhà từ xa rồi.
Giờ mình gom lại: tấm checklist đó lấy ở đâu, và làm sao cho nó thành thói quen của mình?
Khỏi dựng checklist từ số không, mình có sẵn rồi
Tới đây chắc có anh chị nghĩ bụng: "Hay quá, vậy về tự làm một cái bảng". Được chớ, tinh thần đó Khuôn quý lắm. Nhưng anh chị đừng ngồi dựng lại từ đầu chi cho cực, bởi cái phần "mỗi giai đoạn coi những gì" là thứ đã được đúc kết sẵn từ chuyện của bao nhiêu chủ nhà đi trước rồi.
Khuôn có soạn sẵn bộ Checklist Xây Nhà A→Z, chia theo đúng các cột mốc từ móng cho tới hoàn thiện, mỗi mốc có sẵn mấy ô cần tick. Anh chị chỉ việc cầm theo mà dò, tick tới đâu biết mình đang ở đâu tới đó. Trong khóa học Chủ Nhà Thông Thái bên www.chunhathongthai.com cũng có bộ câu hỏi đi kèm từng giai đoạn, để lúc đứng ở công trình mình biết mở miệng hỏi thầu câu nào cho trúng. Anh chị coi hai thứ này như chỗ tham khảo cho tiện thôi nghen, chớ không phải có nó mới xây được nhà.
Điều Khuôn muốn anh chị mang về từ bài này gọn hều: xây nhà đáng lẽ là chuyện vui, là những ngày mình đếm ngược tới bữa dọn vào nhà mới. Nó chỉ hóa mệt khi mình bắt cái đầu gồng gánh những thứ đáng lẽ nên nằm yên trên một tờ giấy. Cho nên anh chị cứ thủng thẳng. Có checklist trong tay, mỗi ngày biết hôm nay xem gì, mai chuẩn bị gì, vậy là đủ ngủ ngon rồi. Căn nhà cứ lớn lên từ từ, còn mình thì cứ nhẹ nhàng đi bên cạnh nó, thỉnh thoảng pha ly cà phê mời mấy anh thợ, vậy là vui.
Vài câu anh chị hay hỏi Khuôn
Chủ nhà cần làm gì mỗi ngày khi xây nhà? Gọn trong ba việc: hỏi một câu "bữa nay làm tới đâu rồi anh", nghía qua chỗ đang làm, rồi nhận cái báo cáo hình ảnh từ giám sát. Giai đoạn phần thô ra thưa cũng được, miễn có mặt đúng lúc quan trọng như trước khi đổ bê tông hay lấp phần ngầm. Giai đoạn hoàn thiện thì ráng ghé mỗi sáng chừng mười lăm phút, vì nói sớm thì thợ còn kịp sửa trong ngày.
Ở xa công trình thì theo dõi thi công bằng cách nào? Nhờ giám sát mỗi khi xong một cột mốc gửi vài tấm hình kèm một dòng mô tả ngắn. Nhà nào lắp camera thì rảnh lúc nào mở ngó lúc đó. Mình để checklist kế bên, đối chiếu hình với ô cần coi, khớp là tick. Ở xa mà có hệ thống thì vẫn theo dõi tốt như ở gần.
Checklist theo dõi thi công xây nhà gồm những gì? Nó bám theo các cột mốc lớn theo thứ tự: móng, phần ngầm, phần thô (cột dầm sàn, xây tô), rồi hoàn thiện (điện nước, chống thấm, ốp lát, sơn, lắp cửa thiết bị, sân cổng hàng rào). Mỗi mốc có mấy ô cần kiểm tra riêng, ví dụ mốc đổ sàn thì coi thép, cục kê, dọn rác. Tick tới đâu biết mình đang ở đâu, liếc dòng kế là biết mai chuẩn bị gì.
Có cần ngày nào cũng ra công trình không? Không cần đâu. Một buổi ra đúng lúc quan trọng còn giá trị hơn mười buổi ghé cho có. Có giám sát rồi thì giao phần dòm ngó chi li cho anh em, mình giữ phần "chủ nhà" cho tròn. Ôm công trình cả ngày chỉ thêm mệt chớ nhà không vì vậy mà đẹp hơn.
Đây là một bài trong chuỗi "101 Bí kíp xây nhà" Khuôn đang viết dần. Anh chị ghé mấy bài khác trên ngodinhkhuon.vn đọc cho vui, coi như mình đi cùng nhau suốt hành trình dựng tổ ấm nghen.
Về tác giả
Khuôn là kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse, có 10 năm trong nghề và đã đồng hành cùng hơn 200 chủ nhà trên hành trình dựng tổ ấm. Những gì Khuôn chia sẻ ở đây đều rút ra từ chuyện thật ngoài công trường, mong giúp anh chị xây nhà nhẹ nhàng và ngủ ngon hơn.
Gặp Khuôn ở: website ngodinhkhuon.vn · YouTube @ngodinhkhuon · Facebook /ngodinhkhuon66.
Anh chị không phải xây nhà một mình
Chuỗi video hướng dẫn Chủ Nhà Thông Thái hiện đang mở sẵn 21 video cho anh chị học miễn phí, rải đủ chín giai đoạn, từ lúc còn đang tính tiền cho tới ngày dọn vào nhà ở. Khuôn chỉ xin email để lưu lại chỗ anh chị xem tới, không thu phí và không cần thẻ ngân hàng. Anh chị cứ xem thoải mái nha, thấy hợp thì mình đi tiếp cùng nhau, còn chưa hợp thì thôi cũng không sao đâu.
Mang theo bộ câu hỏi khi ra công trường
Nếu anh chị muốn có sẵn câu để hỏi nhà thầu và giám sát ở từng giai đoạn, Khuôn có cuốn cẩm nang Bộ Câu Hỏi Dành Cho Chủ Nhà — bản PDF 98 trang, 295 câu hỏi, đi từ trước khi đào móng cho tới ngày dọn vào ở. Mỗi hạng mục có sẵn câu hỏi cho anh chị, phần giám sát sẽ kiểm và lỗi hay gặp. Giá 168.000đ, chuyển khoản xong là đường dẫn tải về hộp thư trong vài phút.
Bài viết liên quan
