Nhật ký thi công xây nhà: giữ lại từng tấm ảnh để một ngày nhìn lại thấy thương
Chụp một tấm hình sau mỗi giai đoạn, nghe nhỏ xíu vậy thôi. Mà cuốn nhật ký thi công xây nhà đó vừa là kỷ niệm đẹp nhất của ngôi nhà, vừa là tư liệu để sau này anh chị cần đối chiếu gì thì lôi ra là thấy liền.
Chắc có lần anh chị đứng ngay công trình, điện thoại cầm trên tay, tần ngần một chút rồi cất vào túi. "Chụp làm chi, nhà đang bừa bộn xi măng cát đá, có gì đẹp đâu." Khuôn hiểu cái ngập ngừng đó lắm. Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, hồi đầu phần đông ai cũng nghĩ y vậy.
Nhưng rồi gần như không ai tiếc vì đã chụp. Người ta chỉ tiếc vì chụp thiếu. Tiếc cái tấm lẽ ra nên có, mà bữa đó lười, giờ muốn cũng chiều.
Bài này Khuôn không sa vào chuyện hồ sơ giấy tờ nghiệm thu khô khan đâu. Hôm nay mình nói chuyện ấm hơn: chuyện giữ lại một ngôi nhà lớn lên từng ngày, giống hệt cách người ta giữ hình đứa con từ lúc lọt lòng cho tới khi biết chạy.
Cuốn nhật ký thi công xây nhà bắt đầu từ một tấm ảnh, chứ không phải một cuốn sổ
Nghe hai chữ "nhật ký thi công", nhiều anh chị hình dung ngay ra thứ gì đó nặng nề. Sổ sách. Biểu mẫu. Chữ ký tá lả. Mới nghĩ tới đã thấy nản, rồi buông luôn.
Khuôn nói thiệt cho nhẹ lòng nghen: cuốn nhật ký của một chủ nhà bình thường đâu cần tới mức đó. Nó khởi đầu chỉ bằng một thói quen nhỏ xíu. Mỗi lần ghé công trình, rút điện thoại chụp vài tấm, ghi thêm một dòng cho nhớ hôm nay làm tới đâu. Vậy là đủ. Cái điện thoại nằm sẵn trong túi anh chị đã là cuốn nhật ký rồi, chỉ là mình chưa quen xài nó theo kiểu đó thôi.
Hay ở chỗ này: khi anh chị chịu khó ghi lại quá trình xây nhà đều đều, tự nhiên trong đầu cũng sáng ra "nhà mình đang ở đâu, sắp tới làm gì". Tấm cốt thép chụp trước lúc đổ bê tông, cái sàn vừa xong, bức tường mới xây lên còn ướt vữa. Mỗi tấm là một cột mốc. Lật lại một lượt là thấy nguyên cái hành trình nằm gọn trong đó.
Mà đã nói cột mốc, thì mình phải biết tấm nào đáng bấm, tấm nào bấm cũng được. Không phải cái gì cũng giơ máy lên.
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Chụp ảnh công trình xây nhà: những khoảnh khắc một đi không trở lại
Có những thứ trong nhà, bữa nay chụp cũng được, tháng sau chụp cũng chẳng sao. Nhưng có những thứ chỉ ló ra đúng một lần rồi khuất mất vĩnh viễn sau lớp vữa, lớp gạch, lớp trần. Đúng mấy lúc đó việc chụp ảnh công trình xây nhà mới quý.
Anh chị cứ hình dung nguyên bộ xương của ngôi nhà: thép trong móng, trong cột, trong dầm, trong sàn. Đổ bê tông xong là mình không còn ngó thấy nó nữa, suốt cả đời căn nhà. Đường điện đường nước đi âm trong tường cũng vậy, tô trát lên một cái là khuất sạch. Cho nên khi ra công trình, Khuôn hay dặn anh chị để ý mấy khoảnh khắc "che kín là mất" này.
Trước khi đổ bê tông, chụp giùm cái cốt thép, cả thép móng lẫn thép cột dầm sàn. Tới đoạn điện nước âm tường, chụp lại trước khi thợ tô che đi. Phần ngầm dưới đất như hầm tự hoại, hố ga, mấy đường ống thoát, tranh thủ chụp trước khi lấp cát đổ sàn nền. Còn lớp chống thấm thì làm xong chụp liền, trước khi gạch ốp chồng lên trên.
Mấy tấm này về sau không phải để ngắm chơi đâu. Lỡ vài năm nữa anh chị muốn khoan tường treo cái kệ, hay đục sàn sửa đường nước, lôi hình cũ ra là biết ống nằm chỗ nào, dây chạy hướng nào. Cứ khoan, cứ đục, khỏi hồi hộp. Tấm hình chụp bâng quơ hôm nay, mai mốt thành tấm bản đồ trong chính nhà mình.
Chụp được mấy khoảnh khắc quý rồi, còn phải chụp sao cho ba tháng sau mở ra vẫn hiểu mình đang coi cái gì. Đó lại là chuyện khác nữa.
Lưu hình ảnh quá trình xây nhà sao cho lâu lâu mở ra vẫn hiểu
Ai cũng dính cảnh này ít nhất một lần: mở điện thoại ra, thấy một mớ hình bê tông với sắt thép na ná nhau, hổng biết tấm nào chụp bữa nào, chụp cái gì. Lưu hình ảnh quá trình xây nhà mà để lộn xộn kiểu đó thì tới hồi cần lại càng rối thêm.
Khuôn mách anh chị mấy cái nhỏ nhỏ, làm được liền, không tốn đồng nào.
Cái thứ nhất, chụp thêm một tấm rộng cho có bối cảnh. Trước khi zoom vô chi tiết, lùi ra xa bấm một tấm thấy nguyên khu vực. Sau này ngó lại là định vị được ngay, "à, góc phòng ngủ tầng trệt nè", chứ tấm cận cảnh sắt thép thì góc nào cũng giống góc nào, chịu thua.
Cái thứ hai, bỏ một vật gì đó vô làm thước. Cây thước, viên gạch, cái nón bảo hộ, cây bút, gì cũng được. Có nó nằm trong khung hình thì về sau còn ước lượng được to nhỏ thật.
Rồi ghi kèm một dòng cho có mốc. Khỏi văn vẻ chi. "Đổ bê tông sàn tầng 1" hay "điện nước phòng tắm trước khi tô" là xong. Điện thoại giờ tự lưu sẵn ngày giờ cho mình rồi, đỡ được một việc.
Việc cuối, gom hết về một chỗ. Lập một album riêng đặt tên "Nhà mình", hoặc một thư mục trên máy, thi thoảng đẩy hình lên cho chắc ăn. Máy móc thì rớt, hư, thất lạc là chuyện thường tình. Riêng cuốn nhật ký này lỡ mất thì tiếc thiệt tiếc, nên mình giữ cho kỹ một chút.
Làm được mấy điều lặt vặt đó, cuốn nhật ký tự nhiên có nề nếp. Mà một khi đã có nề nếp rồi, nó bắt đầu làm việc cho anh chị, chứ không nằm đó để ngắm suông nữa.
Ghi lại quá trình xây nhà: tới lúc cần, tấm hình biết nói thay mình
Đây là chỗ Khuôn thấy nhiều anh chị bất ngờ nhất. Cái album tưởng chụp cho vui, tới hồi nào đó lại đỡ lời cho mình khéo dữ lắm.
Anh chị đi làm cả ngày, hoặc nhà ở xa công trình, đâu phải lúc nào cũng có mặt được. Chuyện đó bình thường. Khi đã có nếp ghi lại quá trình xây nhà đầy đủ, anh chị nhờ đội giám sát mỗi ngày gửi cho ít tấm hình kèm một dòng báo cáo ngắn. Vậy là ngồi ở nhà, ở cơ quan vẫn nắm được hôm nay công trình đi tới đâu. Khỏi chạy tới chạy lui, khỏi gọi điện hỏi tới hỏi lui.
Rồi tới đoạn nghiệm thu từng hạng mục, cái chuỗi hình xếp theo thời gian đó nói giùm anh chị khối chuyện. Nó cho thấy công việc đã đi qua từng bước ra sao, cái nào làm trước, cái nào làm sau. Có gì cần soi lại, mình mở hình ra coi chung với đội thợ, nhẹ nhàng, chẳng ai phải ngồi nhớ mò trong đầu.
Khuôn kể anh chị nghe chuyện anh Trí, một chủ nhà Khuôn từng đồng hành. Anh mỗi tuần ghé công trình được đúng một lần thôi. Nghe tưởng căng, mà thiệt ra anh khỏe re. Anh có đội giám sát lo, hình ảnh cứ vậy gửi về đều, giai đoạn nào cũng có tấm làm chứng. Cuối cùng nhà vẫn nắm chắc tiến độ, mà anh thì nhàn, lại vui.
Anh chị thấy hông, chụp hình đâu chỉ là chuyện tình cảm suông. Nó là cách một chủ nhà thông thái coi sóc ngôi nhà mà đầu óc vẫn nhẹ tênh. Có điều, Khuôn muốn nói rõ một chuyện, kẻo anh chị lại làm quá. Đừng để cái sự chụp cho kỹ trở thành cái cớ để lo lắng thêm.
Chụp để yên tâm, chứ không phải để thấp thỏm
Nghe tới đây, có anh chị lại đâm lo ngược: vậy là ngày nào cũng phải ra công trình canh me chụp cho đủ hả Khuôn? Dạ thưa không.
Tinh thần ở đây nhẹ hơn nhiều. Anh chị không cần chụp mọi thứ mỗi ngày, cũng chẳng cần đứng đó soi từng li từng tí. Chỉ cần có mặt đúng lúc rồi bấm vài tấm. Trước khi đổ bê tông. Trước khi che kín điện nước. Trước khi lát gạch. Một buổi tới đúng thời điểm còn giá trị hơn mười buổi ghé qua cho có.
Hồi phần thô, anh chị giao bớt cho giám sát, thưa thưa ghé cũng chẳng sao. Qua giai đoạn hoàn thiện, sắp xếp được thì ráng dành chừng mười lăm phút mỗi sáng ra ngó một chút. Sáng nói còn kịp sửa, chớ chiều thợ làm xong rồi, muốn đổi cũng khó. Mà nhớ giùm, đó là ghé rồi nghía, chụp vài tấm, nghe báo cáo, chứ hổng phải đứng canh cả ngày. Người ôm công trình hai bốn trên hai bốn mới là người khổ, mà nhà cũng đâu vì vậy mà đẹp hơn.
Cho nên anh chị cứ thủng thẳng. Cuốn nhật ký này sinh ra để mình an tâm hơn, chứ không phải chồng thêm một nỗi lo mỗi sáng.
Ngày dọn vào nhà, cuốn nhật ký mới trao cho anh chị món quà thiệt
Rồi sẽ tới cái ngày căn nhà xong xuôi. Sơn khô, cửa lắp đâu vào đó, đèn bật lên sáng trưng. Anh chị dọn vào, kê bộ bàn ghế, treo tấm hình gia đình lên tường.
Buổi tối đầu tiên đó, thử mở lại cái album "Nhà mình" ra coi. Anh chị sẽ gặp lại bãi đất trống hồi mới khởi công. Cái hố móng đào lên đỏ au. Bộ khung thép trần trụi ngày nào, giờ nằm im lìm trong bê tông, đỡ nguyên cái mái trên đầu cả nhà. Gặp lại luôn mấy anh thợ đứng cười trong nắng, với ly cà phê đá anh chị mời bữa đổ móng.
Cảm giác lúc đó Khuôn tả không hết. Nó giống lật lại cuốn album hồi bé của đứa con mình. Bức tường anh chị đang tựa lưng, mình biết rõ bên trong nó có gì, biết nó lớn lên từng ngày ra sao. Ngôi nhà thôi không còn là cái vỏ bê tông vô hồn nữa. Nó là cả một chặng đường anh chị đã đi, có mệt có mừng, mà mình giữ lại được trọn vẹn.
Xây nhà, xét cho cùng, là một chuyện vui. Là mình đang dựng cái tổ cho cả nhà về ngủ ngon. Cuốn nhật ký bằng hình ảnh chính là cách anh chị giữ lại cái phần vui đó, cái phần mà vài năm sau tiền bạc, đơn giá, hợp đồng đều mờ hết, chỉ còn cảm xúc là ở lại.
Vậy nên mai này ra công trình, anh chị đừng ngại rút điện thoại ra nữa nghen. Nhà đang bừa bộn cũng cứ chụp. Cái bừa bộn hôm nay, ba năm nữa ngó lại, là thứ đáng thương nhất đó.
Còn nếu anh chị muốn có sẵn một cái khung, để biết mỗi giai đoạn nên ngó gì, chụp gì cho khỏi sót, thì bộ Checklist Xây Nhà A→Z và khóa "Chủ Nhà Thông Thái" bên www.chunhathongthai.com có liệt kê theo từng cột mốc để mình tick dần, coi như có người bạn nhắc việc đi bên cạnh, để anh chị cứ thong thả tận hưởng chuyện xây nhà.
Vài câu anh chị hay hỏi Khuôn
Nhật ký thi công xây nhà gồm những gì, có cần phức tạp không? Với một chủ nhà bình thường thì gọn thôi: mấy tấm hình theo từng giai đoạn, kèm một dòng ghi chú ngày nào làm gì. Không cần biểu mẫu, không cần chữ ký. Cái điện thoại trong túi anh chị làm được hết. Hồ sơ nghiệm thu chính thức là việc của bên thi công, còn cuốn nhật ký hình ảnh này là của riêng anh chị, cốt để nắm tiến độ và giữ kỷ niệm.
Những giai đoạn nào bắt buộc phải chụp ảnh công trình xây nhà? Ưu tiên mấy khoảnh khắc "che kín là mất luôn": cốt thép trước khi đổ bê tông, đường điện nước âm tường trước khi tô, phần ngầm dưới đất trước khi lấp, lớp chống thấm trước khi ốp gạch. Mấy tấm này về sau là bản đồ để anh chị khoan, đục, sửa chữa mà không sợ trúng ống trúng dây.
Lưu hình ảnh quá trình xây nhà sao cho sau này dễ tìm lại? Gom hết vào một album riêng, mỗi tấm chi tiết thì kèm một tấm chụp rộng cho biết chỗ nào, bỏ một vật quen thuộc vô khung làm thước, rồi ghi một dòng chú thích ngắn. Nhớ sao lưu thêm một bản lên mạng cho chắc.
Nhà ở xa, không ra công trình thường xuyên được thì ghi lại quá trình xây nhà kiểu gì? Anh chị nhờ đội giám sát mỗi ngày gửi ít tấm hình kèm một dòng báo cáo, ngồi ở nhà vẫn theo được tiến độ. Có điều kiện thì ráng ghé đúng mấy thời điểm quan trọng, còn lại cứ dựa vào hình giám sát gửi về.
Bài viết nằm trong chuỗi "101 Bí kíp xây nhà". Rảnh rảnh anh chị ghé đọc thêm mấy bài kia nghen. Mọi con số ví dụ trong bài chỉ mang tính minh họa theo từng thời điểm và khu vực, anh chị đối chiếu lại với công trình thực tế của mình.
Về tác giả Khuôn là kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Gần 10 năm trong nghề, Khuôn đã đồng hành cùng hơn 200 chủ nhà trên hành trình xây tổ ấm, và viết lại những gì mình học được thành chuỗi bí kíp gần gũi cho anh chị chuẩn bị xây nhà. Anh chị gặp Khuôn ở website ngodinhkhuon.vn, YouTube @ngodinhkhuon và Facebook /ngodinhkhuon66.
Anh chị không phải xây nhà một mình
Chuỗi video hướng dẫn Chủ Nhà Thông Thái hiện đang mở sẵn 21 video cho anh chị học miễn phí, rải đủ chín giai đoạn, từ lúc còn đang tính tiền cho tới ngày dọn vào nhà ở. Khuôn chỉ xin email để lưu lại chỗ anh chị xem tới, không thu phí và không cần thẻ ngân hàng. Anh chị cứ xem thoải mái nha, thấy hợp thì mình đi tiếp cùng nhau, còn chưa hợp thì thôi cũng không sao đâu.
Mang theo bộ câu hỏi khi ra công trường
Nếu anh chị muốn có sẵn câu để hỏi nhà thầu và giám sát ở từng giai đoạn, Khuôn có cuốn cẩm nang Bộ Câu Hỏi Dành Cho Chủ Nhà — bản PDF 98 trang, 295 câu hỏi, đi từ trước khi đào móng cho tới ngày dọn vào ở. Mỗi hạng mục có sẵn câu hỏi cho anh chị, phần giám sát sẽ kiểm và lỗi hay gặp. Giá 168.000đ, chuyển khoản xong là đường dẫn tải về hộp thư trong vài phút.
Bài viết liên quan
