Xây nhà xong cần làm gì? Và một phút đứng lặng giữa nhà mới
Có một buổi chiều như vầy. Thợ vừa dọn đồ nghề, giàn giáo tháo hết, căn nhà đứng đó im lìm còn thơm mùi sơn mới. Anh chị cầm chùm chìa khóa trên tay, tự nhiên thấy trong lòng vừa nhẹ vừa hẫng. Vui thì có vui, mà cũng hơi ngơ ngác: "Rồi… giờ mình làm gì tiếp đây?"
Khuôn viết bài này là để trả lời đúng câu đó. Xây nhà xong cần làm gì? Nói cho gọn, mấy việc còn lại nhẹ nhàng hơn anh chị nghĩ nhiều: đi soát lại một vòng cho tử tế, gom đủ xấp hồ sơ hoàn công, ghi cho rõ cái mốc bảo hành, cất giấy tờ vào một chỗ, rồi cho phép mình đứng lặng một phút mà ngó thành quả. Có vậy thôi.
Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, cái giai đoạn cuối này lại hay bị làm lơ nhất. Cũng dễ hiểu. Sức đã cạn, tiền cũng gần cạn, ai cũng chỉ mong dọn vô ở cho rồi. Nhưng mấy việc nhỏ xíu cuối cùng, làm gọn ghẽ hôm nay thì mấy năm sau ở trong nhà nhẹ đầu lắm. Mình đi thủng thẳng với nhau nghen.
"Xong" ở đây là xong tới đâu?
Trước khi bàn xây nhà xong cần làm gì, mình thống nhất một chuyện nhỏ đã: chữ "xong" của thợ và chữ "xong" của chủ nhà nhiều khi không giống nhau.
Với đội thi công, xong thường là khi phần việc trong hợp đồng đã làm hết. Tường sơn rồi, gạch lát rồi, điện nước thông rồi. Còn với anh chị, người sẽ sống ở đây mấy chục năm, xong là khi mình đã đi soát lại một vòng, thấy mọi thứ đúng như đã bàn, giấy tờ đủ đầy, trong lòng thật sự yên tâm mà đặt bút ký nhận.
Cái khoảng cách giữa hai chữ "xong" đó, chính là mấy việc của bài hôm nay. Nó không nhiều, không khó, chỉ cần mình đừng bỏ qua. Và việc đầu tiên, cũng là việc quan trọng nhất, là một vòng đi soát cho đàng hoàng.
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Nghiệm thu tổng thể: đi một vòng thật chậm
Suốt quá trình xây, chắc anh chị đã nghiệm thu từng phần rồi. Xong móng soát móng, xong phần thô soát phần thô. Nhưng có một lần nghiệm thu mà nhiều người quên mất: nghiệm thu tổng thể, lúc mọi thứ đã hoàn thiện xong xuôi. Đây cũng là bước cốt lõi khi nhận bàn giao nhà mới.
Lần này khác mấy lần trước. Mình không còn soi kết cấu kỹ thuật nữa, chuyện đó lo từ hồi phần thô rồi. Lần này mình đi bằng con mắt của người sắp dọn vô ở. Chọn buổi có nắng sáng mà đi, ánh sáng tự nhiên nó soi ra mấy vết mà đèn điện hay giấu. Rủ thêm người nhà đi chung một vòng, bốn con mắt bao giờ cũng tỏ hơn hai. Anh chị cứ thong thả đi từng phòng, làm mấy động tác đời thường thôi.
Bật thử từng công tắc, cắm thử từng ổ điện, coi có chỗ nào không lên đèn. Mở hết vòi nước, xả bồn cầu vài lần, nghe nước chảy có êm, thoát có nhanh, dòm dưới gầm có chỗ nào rịn rỉ. Đóng mở từng cánh cửa, cửa sổ, coi có bị cấn, có kẹt, khóa có ăn khớp. Rồi ngó kỹ mấy góc tường, chân tường, mép trần, là mấy chỗ hay có vết nứt chân chim hoặc sơn lăn chưa đều tay.
Khuôn mách anh chị một mẹo nhỏ: cầm theo tờ giấy với cây bút, thấy chỗ nào chưa ưng thì ghi liền, đừng tin vào trí nhớ. Đi giáp một vòng, mình có trong tay một danh sách gọn gàng, đưa cho thợ ngó vô đó sửa một lượt là xong. Cái danh sách này người trong nghề hay kêu là "punch list", nghe cho oai vậy thôi chớ bản chất là tờ ghi chú mấy chỗ cần dặm lại.
Cái hay của lúc này là đội thợ vẫn còn đó, đồ nghề vẫn còn, sửa mấy lỗi lặt vặt rất nhanh mà thường vẫn nằm trong phần đã thỏa thuận. Để họ về hết rồi mới ngó ra, gọi lại vừa mất công vừa ngại nhau. Vậy nên mình tranh thủ lúc còn đông đủ mà soát cho tới. Bữa thợ quay lại dặm mấy chỗ đó, anh chị pha bình trà đá hay mấy ly cà phê mời anh em, vừa làm vừa nói chuyện, việc trôi mà cái tình cũng vui. Soát xong, ưng bụng rồi, mình bước qua chuyện giấy tờ.
Hồ sơ hoàn công: xấp giấy khô khan mà quý về sau
Hồ sơ hoàn công nghe hơi hành chính, nhưng anh chị cứ hình dung đơn giản, nó là cái "lý lịch" của căn nhà mình. Nó ghi lại thực tế nhà được xây ra sao, chỗ nào khác với bản vẽ ban đầu, dùng vật tư gì, đường điện đường nước chạy ở đâu trong tường.
Sao phải giữ? Vài năm nữa, khi anh chị muốn khoan tường treo cái tủ bếp, hay đập ra sửa lại phòng tắm, tờ bản vẽ hoàn công cho mình biết ống nước với dây điện âm tường nằm chỗ nào mà né. Không có nó thì khoan đại, hên xui. Rồi lỡ sau này cần vay ngân hàng, cần mua bán hay làm thủ tục nhà đất, xấp hồ sơ đủ đầy giúp mọi việc trơn tru hơn nhiều.
Một bộ tương đối đủ thường có: bản vẽ hoàn công, tức bản phản ánh đúng căn nhà thực tế chớ không phải bản thiết kế hồi đầu; giấy phép xây dựng cùng mấy giấy tờ pháp lý đi kèm; hợp đồng thi công với các phụ lục và biên bản nghiệm thu từng giai đoạn; bảng kê hay chứng từ vật tư chính đã dùng như thép, xi măng, thiết bị điện nước; và mấy tờ phiếu bảo hành của thiết bị lắp trong nhà.
Anh chị đừng ngại nhắc đội thi công hay bên thiết kế bàn giao đủ mấy thứ này nghen. Đây là việc bình thường, nằm trong trách nhiệm của họ, mình hỏi là hợp lẽ, chẳng có gì phải ngại. Có xấp giấy trong tay rồi, mình bước qua một chuyện hay bị bỏ lửng: cái mốc bảo hành.
Chốt chuyện bảo hành: ghi ngày ra cho rõ
Xây xong ai cũng nghe câu quen quen: "Nhà em bảo hành mấy năm lận, anh chị cứ yên tâm." Nghe thì ấm bụng, nhưng để cái yên tâm đó thành thiệt, mình ghi nó ra giấy cho rõ ràng.
Thường thì phần hoàn thiện có thời gian bảo hành riêng, nhiều hợp đồng ghi chừng hai năm (con số ví dụ, tùy hợp đồng của anh chị). Còn phần kết cấu, tức cái khung xương chịu lực của nhà, được bảo hành dài hơn nhiều, có nơi ghi tới cả chục năm. Con số chính thức bao nhiêu là nằm trong hợp đồng của anh chị, mình cứ mở ra coi cho chắc. Mà thiệt ra điều đáng quan tâm không phải là mấy năm, mà là mấy chuyện này: mốc bảo hành tính từ ngày nào, nên ghi rõ theo ngày nghiệm thu bàn giao; bảo hành những hạng mục gì, cái gì không nằm trong đó; và khi có sự cố thì gọi ai, số điện thoại nào.
Khuôn hay khuyên anh chị lưu luôn số của người phụ trách bên thi công vô máy, đặt cái tên cho dễ kiếm. Vài tháng sau lỡ có góc tường rịn nước hay cánh cửa xệ xuống, gọi một cú là có người quen tay tới coi, đỡ hơn nhiều so với đi kiếm thợ lạ. Giữ cái tình với đội đã xây nhà mình, nói cho cùng cũng là một kiểu bảo hành, cái bảo hành nằm ở chỗ tình người.
Cất giữ hồ sơ: đừng để "để đâu mất tiêu"
Giấy tờ gom xong, mốc bảo hành ghi rõ rồi, thì còn đúng một việc nhỏ nữa thôi: cất sao cho vài năm sau mình còn kiếm ra. Chuyện này nghe vặt vãnh mà Khuôn thấy nhiều nhà vấp thiệt. Xây xong, giấy tờ nhét đại vô cái bịch ni lông, quăng lên nóc tủ. Ba năm sau cần tới, lục tung cả nhà không ra, ngồi gãi đầu.
Cách của Khuôn cho gọn: sắm một cái bìa còng hoặc cái hộp riêng, gom hết giấy tờ của căn nhà vô đó, từ hồ sơ hoàn công, hợp đồng, phiếu bảo hành cho tới mấy tờ hóa đơn thiết bị. Xong rồi chụp hình hoặc scan lại một bản, lưu vô điện thoại với một chỗ trên mạng, cái email của mình chẳng hạn. Bản giấy lỡ ẩm mốc hay thất lạc thì mình còn bản mềm nằm đó.
Riêng tờ bản vẽ hoàn công, cái cho biết đường điện nước âm tường, anh chị nên chụp lại thật rõ từng trang rồi cất trong điện thoại. Sau này đứng ngay tại nhà, cần khoan cần đục chỗ nào, mở ra coi liền, khỏi phải chạy đi lục xấp giấy. Nhỏ vậy thôi mà tiện dữ lắm.
Làm xong mấy việc này thì phần "công việc" của chuyện xây nhà coi như khép lại thiệt sự. Nhưng còn một việc nữa, không nằm trong hợp đồng nào hết, mà Khuôn nghĩ mới là phần đẹp nhất của cả hành trình.
Rồi, cho mình một phút đứng lặng
Xong hết giấy tờ, xong hết soát sửa, anh chị làm giùm Khuôn một việc mà chẳng ai dặn: bỏ điện thoại xuống một lát, đứng ngay giữa căn nhà của mình, thở một hơi cho thật sâu.
Ngó quanh một vòng đi. Bức tường kia, có hồi nó mới chỉ là mấy đường phấn vạch trên nền đất. Cái cầu thang này, bữa đổ bê tông anh chị còn đứng lo ngay ngáy, không biết có chắc không. Cái cửa sổ đón nắng sáng đằng đó, là chỗ cả nhà ngồi bàn tới bàn lui, nói qua nói lại mãi mới chốt được. Bao nhiêu buổi trưa đội nắng chạy ra công trường, bao nhiêu đêm nằm tính tới tính lui con số, bao nhiêu bận tưởng đâu đã nản… vậy mà giờ nó đứng đây, thành hình, thành cái nhà.
Khuôn để ý, tới khoảnh khắc này nhiều anh chị tự nhiên rưng rưng. Không phải vì mệt đâu, mà vì thấy công sức mình bỏ ra suốt bao tháng trời, nó xứng đáng. Căn nhà đâu chỉ là gạch với vữa. Nó là chỗ mai mốt con mình lớn lên, là mâm cơm chiều cả nhà ngồi quây lại, là nơi mình thủng thẳng già đi trong bình yên.
Một phút lặng đó, anh chị đừng bỏ qua nghen. Nó là phần thưởng mình tự trao cho mình sau cả một chặng đường dài đằng đẵng. Pha một ly cà phê, hay rót ly nước mát, đứng ngay cái hiên nhà mới mà nhấp một ngụm. Khuôn tin đó là ngụm ngon nhất của anh chị trong nhiều tháng trời.
Xây nhà, tới cùng vẫn là chuyện vui
Nếu chỉ được gửi anh chị một điều ở bài này, thì Khuôn gửi vầy: đừng để mấy việc cuối cùng làm mình đuối sức. Chúng nhẹ hơn anh chị tưởng nhiều. Một vòng đi soát, một xấp giấy gom lại, một cái mốc bảo hành ghi rõ ngày, một cái hộp đựng giấy tờ. Thủng thẳng làm trong vài bữa là gọn.
Làm xong rồi thì phần còn lại toàn chuyện vui không hà: chọn tấm rèm, kê cái bàn, treo tấm hình gia đình lên tường. Rồi cái đêm đầu tiên ngủ trong nhà mình, cái nhà do chính mình đứng ra điều hành từ đầu tới cuối, giấc ngủ đó ngon lắm anh chị. Ngon vì trong lòng không còn khoản nào lấn cấn.
Để chuyện tiền nong cả hành trình nhẹ đầu hơn, anh chị có thể ngồi với công cụ lập ngân sách xây nhà miễn phí tại ngodinhkhuon.vn/cong-cu-lap-ngan-sach/, nhẩm lại cho tỏ trước khi bắt tay căn kế tiếp hay giúp người thân tính toán.
Câu hỏi thường gặp
Xây nhà xong cần làm gì đầu tiên? Việc đầu tiên là nghiệm thu tổng thể: chọn một buổi nắng sáng, đi một vòng thật chậm khắp nhà, bật thử công tắc, mở thử vòi nước, đóng mở từng cánh cửa, rồi ghi ra tờ giấy mấy chỗ chưa ưng để thợ dặm lại lúc còn đông đủ. Soát xong mới bước qua phần giấy tờ.
Nhận bàn giao nhà mới cần kiểm tra những gì? Kiểm tra ba nhóm cho đời thường: điện (từng ổ, từng công tắc, đèn có lên đủ), nước (vòi chảy êm, bồn cầu thoát nhanh, gầm không rịn rỉ) và cửa (đóng mở không cấn kẹt, khóa ăn khớp). Ngó thêm mấy góc tường, chân tường, mép trần coi có nứt chân chim hay sơn chưa đều.
Hồ sơ hoàn công gồm những gì? Một bộ tương đối đủ thường có: bản vẽ hoàn công phản ánh đúng nhà thực tế, giấy phép xây dựng và giấy tờ pháp lý đi kèm, hợp đồng thi công cùng các biên bản nghiệm thu, bảng kê vật tư chính (thép, xi măng, thiết bị điện nước) và phiếu bảo hành thiết bị. Anh chị cứ nhắc đội thi công bàn giao đủ, đây là trách nhiệm của họ.
Bảo hành nhà xây dựng thường kéo dài bao lâu? Con số chính thức nằm trong hợp đồng của anh chị. Theo cách nhiều hợp đồng hay ghi (chỉ là ví dụ tham khảo), phần hoàn thiện thường được bảo hành khoảng hai năm, còn phần kết cấu chịu lực dài hơn nhiều. Quan trọng hơn số năm là ba chuyện: mốc bảo hành tính từ ngày nào, bảo hành những hạng mục gì, và khi có sự cố thì gọi ai.
Về tác giả
Bài viết bởi Ngô Đình Khuôn — Kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Với 10 năm trong nghề và hành trình đồng hành cùng hơn 200 chủ nhà, Khuôn viết chuỗi "101 Bí kíp xây nhà" để đi cùng anh chị từ lúc ấp ủ cho tới ngày dọn vào nhà mới, bằng giọng của một người em chỉ đường chớ không dạy đời.
Đây là một trong những bài gần cuối của chuỗi. Ai mới ghé, muốn lần lại từ đầu, thì mấy bài trước bàn từ hồi chuẩn bị tiền, chọn thầu cho tới lúc thi công, đọc lai rai cũng vui. Còn ai muốn đi sâu hơn, có hệ thống hơn, thì khóa "Chủ Nhà Thông Thái" tại www.chunhathongthai.com là chỗ Khuôn kể lại đủ đầu đuôi câu chuyện làm chủ căn nhà của mình.
Theo dõi thêm: website ngodinhkhuon.vn · YouTube @ngodinhkhuon · Facebook /ngodinhkhuon66.
Xây nhà, từ lúc ấp ủ cho tới bữa dọn vô, suy đi tính lại vẫn là một chuyện đáng vui. Mình đã đi giáp hết chặng đường rồi, thì cứ để nó vui cho trọn, tới hơi thở cuối cùng của hành trình, nghen anh chị.
Anh chị không phải xây nhà một mình
Chuỗi video hướng dẫn Chủ Nhà Thông Thái hiện đang mở sẵn 21 video cho anh chị học miễn phí, rải đủ chín giai đoạn, từ lúc còn đang tính tiền cho tới ngày dọn vào nhà ở. Khuôn chỉ xin email để lưu lại chỗ anh chị xem tới, không thu phí và không cần thẻ ngân hàng. Anh chị cứ xem thoải mái nha, thấy hợp thì mình đi tiếp cùng nhau, còn chưa hợp thì thôi cũng không sao đâu.
Mang theo bộ câu hỏi khi ra công trường
Nếu anh chị muốn có sẵn câu để hỏi nhà thầu và giám sát ở từng giai đoạn, Khuôn có cuốn cẩm nang Bộ Câu Hỏi Dành Cho Chủ Nhà — bản PDF 98 trang, 295 câu hỏi, đi từ trước khi đào móng cho tới ngày dọn vào ở. Mỗi hạng mục có sẵn câu hỏi cho anh chị, phần giám sát sẽ kiểm và lỗi hay gặp. Giá 168.000đ, chuyển khoản xong là đường dẫn tải về hộp thư trong vài phút.
Bài viết liên quan
