Quay video công trình bằng điện thoại: tôi bắt đầu với đúng một cái máy trong túi áo
Sáu giờ rưỡi sáng, ly cà phê còn uống dở, tôi đứng trên sàn tầng hai. Thợ chưa lên đủ. Dưới đất, máy trộn mới quay những vòng đầu. Tôi móc điện thoại ra, bấm quay, nói một hơi về việc sẽ làm trong ngày. Xong cất máy vào túi áo, đội lại cái nón bảo hộ, đi kiểm thép cột với anh thợ cả.
Chuyện quay video công trình bằng điện thoại của tôi phần lớn diễn ra kiểu như vậy. Không ê kíp, không đèn, chỉ một cái điện thoại giữa một buổi làm bình thường.
Bài này tôi viết cho anh em kỹ sư, KTS, nhà thầu và người bán vật liệu đang muốn quay video công trình bằng điện thoại mà cứ chần chừ hoài. Tôi kể mấy chỗ tôi từng hỏng và cái khung nhỏ giúp tôi quay đều. Hợp thì bạn lấy dùng, không hợp thì thôi.
Tôi không phải người làm nội dung, tôi là người đi công trình
Tôi là Ngô Đình Khuôn, kỹ sư xây dựng, 10 năm trực tiếp làm nghề, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Ngày của tôi là bản vẽ, là nghiệm thu, là cuộc gọi của chủ nhà hỏi chừng nào đổ sàn. Làm video xây dựng là việc chen vào giữa, nên tôi quay ngay ở công trình, dựng trên điện thoại lúc ngồi quán.
Sai thì tôi sai đủ cả. Có hôm quay cả ngày trời rồi bỏ hết, vì gió tạt vào micro, về nhà mở lên nghe toàn tiếng u u. Có video dính nhạc bản quyền vì thợ đang mở nhạc remix đúng lúc tôi nói. Có lúc mở đầu bằng “xin chào các bạn” rồi người xem lướt mất trong ba giây đầu.
Kể ra để bạn yên tâm: video ngắn ngành xây dựng không cần đẹp như quảng cáo. Nó cần thật, và cần đều. Phần còn lại học dần được, bắt đầu từ chỗ hay kẹt nhất: sáng nay quay gì.
Thứ giữ tôi quay đều là sáng ra biết hôm nay nói gì
Cái máy trong túi bạn đủ để bắt đầu. Cái làm người ta bỏ dở là chuyện khác: móc máy ra, nghĩ một hồi không biết nói gì, thấy ngại, cất vào. Một tuần sau thì quên luôn.
Tôi gỡ chuyện đó bằng hai việc.
Việc đầu là khóa một chủ đề hẹp. Không phải “xây dựng” chung chung, mà kiểu “video cho người xây nhà lần đầu ở [địa phương của bạn]”. Tuần này quay xây nhà, tuần sau quay đá gà thì nền tảng không hiểu bạn là ai để đẩy video cho đúng người.
Việc thứ hai là một cái khung cố định, tôi gọi là Công Thức Khuôn, dùng cho tất cả video của mình:
- Thumbnail 3 đến 7 chữ, viết hoa, gợi mất mát hoặc gợi tò mò.
- Tiêu đề một dòng, bắt buộc có một con số hoặc một địa danh.
- Hook một câu, nói ngay trong 3 giây đầu, không chào hỏi.
- Thân bài ba ý: thứ nhất, thứ hai, thứ ba.
- Câu kết mời đúng một việc.
Khung này không hoa mỹ. Nhưng có nó rồi, việc buổi sáng chỉ còn là điền chỗ trống. Hôm đó đang đổ móng chẳng hạn, tôi mượn khung hook “Đây là [X] ở công trình tôi đang làm. Nhìn kỹ chỗ này.” là có câu mở.
Mỗi ý thân bài nên có một trong ba thứ: một con số, một hậu quả cụ thể, hoặc một ví dụ có thật. Người xem tin mình ở đúng mấy chỗ đó.
Câu kết thì chọn một thôi. Vừa xin like, vừa xin follow, vừa xin để lại số điện thoại thì người xem chẳng làm gì cả.
Ánh sáng và tiếng ồn: công trường cho dư, chỉ cần đứng đúng chỗ
Công trường thừa sáng chứ không thiếu. Cái hay hỏng là ngược sáng: mặt trời sau lưng, lên hình mặt tối thui.
Luật tôi tự nhắc: mặt trời nằm sau lưng cái điện thoại, không phải sau lưng mình. Đối diện mặt, hoặc chếch bên hông chừng 45 độ. Giờ đẹp thường là sáng 6 giờ rưỡi tới 8 giờ rưỡi và chiều 3 giờ rưỡi tới 5 giờ. Giữa trưa thì né.
Tiếng thì khó hơn. Máy cắt gạch, máy đầm, máy trộn nuốt sạch giọng nói.
Tôi đứng cách chỗ máy chạy ít nhất 5 mét. Hoặc canh lúc máy nghỉ rồi nói, chờ một chút rất đáng. Có điều đừng bao giờ kêu thợ dừng tay để đợi mình quay. Việc của anh em quan trọng hơn video của mình.
Lên mái thì nhớ chuyện gió: đứng xuôi chiều gió, bịt hờ ngón tay lên lỗ micro cũng đỡ nhiều. Máy không lọc được tạp âm thì sắm một cái micro cài áo loại phổ thông. Lúc tôi mua, loại đủ dùng tầm 300 nghìn đổ lại (chỉ để bạn hình dung, giá tùy nơi bán).
Bố cục thì nhớ một điều: bật lưới chia ba trên camera, giữ mắt mình nằm ngang đường lưới phía trên.
Và một lời dặn tôi không bỏ qua: không lùi bước khi mắt đang dán vào màn hình. Công trường có ô cầu thang, có sắt chờ, có mép sàn. Không video nào đáng đổi bằng một cú hụt chân.
Dựng ngay trên điện thoại, và đừng để nó đẻ thêm bước
Bẫy của người mới là dựng quá kỹ: lọc màu, bày hiệu ứng, được vài hôm là ngán. Mỗi bước bày thêm là một lý do để ngày mai lười.
Tôi dựng theo một bộ 7 bước cố định, cộng một bước số 0 làm trước tiên, từ cắt đầu đuôi tới xuất video. Hết. Ba chỗ trong đó tôi thấy đáng giá nhất.
Thứ nhất, bước số 0: làm mịn một lần cho cả video rồi mới cắt. Cắt trước thì phải chỉnh từng mảnh, sót một mảnh là mặt mình lúc sáng lúc tối.
Thứ hai, đừng chèn nhạc nền lúc dựng. Lúc đăng hãy chọn nhạc có sẵn của chính nền tảng đó, rồi kéo nhỏ tiếng nhạc cho giọng mình nổi lên. Đỡ dính bản quyền, lại bớt một bước.
Thứ ba, gắn một cái tên ở góc trên và để nguyên đó suốt. Video của tôi luôn có chữ ngodinhkhuon.vn phía trên. Người ta nhớ bạn qua cái tên lặp đi lặp lại, không qua một video hay.
Quay xong, đi một vòng công trình, ra quán gọi ly nước mía, ngồi dựng luôn trên điện thoại. Video ngắn mà giữ đúng mấy bước đó thì nhiều khi ly nước chưa ra đã dựng gần xong.
Xin phép một câu, che bốn thứ, và đừng gắn số tiền với tên người
Công trình là tài sản của chủ nhà, muốn quay thì xin phép trước. Tôi gọi một cuộc, nói rằng em quay để chia sẻ kinh nghiệm thi công, rồi chốt bằng câu: “Em không nói tên, không nói địa chỉ của anh chị. Anh có đồng ý không ạ?” Người từ chối thì tôn trọng, không quay.
Với thợ cũng vậy, nói một tiếng là xong. Nói lúc ngồi ăn bữa cơm trưa với anh em cũng được. Ai không thích lên hình thì quay tay, quay lưng, quay công việc. Chỉ dặn anh em bớt mấy câu nói đùa, vì micro thu hết.
Bốn thứ tôi luôn che: tên, số điện thoại, địa chỉ của chủ nhà (hay nằm trên bảng tiến độ, trên bản vẽ), và trẻ nhỏ trong công trường. Trẻ nhỏ thì tuyệt đối không đăng, kể cả khi đã xin phép.
Chỗ quan trọng nhất, và chính tôi từng mắc: khi nói về tiền của một căn nhà cụ thể, nói con số, đừng nói người. Kiểu như: “Căn này 1 trệt 1 lầu, trọn gói phần thô hết chừng này. Mẫu nhà như thế này anh chị có thể tham khảo.” Không cần nói nhà ai, ở đường nào. Không gắn con số cụ thể với tên và địa chỉ cụ thể. Và nhắc người xem một câu: đây là con số của một căn, ở một thời điểm, nhà họ còn tùy thiết kế và giá vật tư lúc làm.
Câu nói đầu tiên mới là phần khó
Khó nhất là bấm nút quay rồi mở miệng. Kỹ sư làm video lần đầu thường sợ nói vấp, sợ mặt mình lên hình xấu, và sợ nhất là đồng nghiệp cười.
Ba cách sau gỡ được kha khá.
Quay không lộ mặt trước. Camera sau, quay tay mình chỉ vào mạch vữa, cầm thước đo, giọng nói đè lên hình. Không thấy mặt mình, nỗi sợ bớt một nửa.
Nói với một người, đừng nói với đám đông. Nghĩ tới một chủ nhà cụ thể mình từng gặp, nói như đang trả lời riêng người đó. Giọng tự nhiên hẳn.
Vấp thì cứ để máy chạy, đừng tắt. Cần nghĩ thì hạ máy xuống, nghĩ xong đưa lên nói tiếp. Lúc dựng cắt bỏ là xong. Người xem không để ý bạn vấp, họ để ý bạn nói có đúng không.
Video đầu tiên là video khó nhất, không phải khó ở cách quay mà ở chỗ vượt qua chính mình. Nên tôi muốn nhắn bạn một câu: “Đừng để video đầu tiên của bạn phải chờ thêm một năm nữa.”
Thử thách 28 ngày: khung có sẵn, đề có sẵn, bạn chỉ việc cầm máy
Nếu muốn có người đi cùng qua mấy tuần đầu, tôi gom những gì kể ở trên thành Thử thách 28 ngày quay video công trình bằng điện thoại. Nó dành cho người có nghề thật, muốn người cần xây nhà biết tới mình, và chịu tự cầm máy.
Mở đầu là 8 bài video Phần A, cũng là phần duy nhất có video, gồm đúng những chuyện bài này vừa kể. Xem hết 8 bài, bạn bấm nút bắt đầu, đồng hồ 28 ngày chạy từ lúc đó. Sau đó là giáo án 28 ngày dạng tài liệu đọc, mỗi ngày một trang đủ chín mục, từ hai câu hook tới chỗ hay hỏng. Kèm 120 kịch bản video ngắn, nhóm Zalo riêng để hỏi, và 1 tháng DuTaFI Pro.
Phí 399.000đ trả một lần. Tôi nói thẳng: “399.000đ này không phải học phí, nó là cái cọc bạn đặt cho chính mình”, nên phí tôi giữ, không hoàn lại. Nộp đủ 28 video trong 31 ngày thì được cộng thêm 12 tháng DuTaFI Pro. Không đi hết thì giáo án và 120 kịch bản vẫn là của bạn.
Nói thật giới hạn để bạn khỏi kỳ vọng sai: thử thách mới mở, đây là chương trình chia sẻ kinh nghiệm nghề, không cam kết kết quả. Muốn nổi nhanh hay muốn thuê người quay hộ thì nó chưa hợp. Cái nó cho là thói quen cầm máy mỗi ngày và một kênh có nội dung xếp theo thứ tự, để người đang cần xây nhà tìm hiểu về bạn trước khi họ gọi.
Còn nếu chưa muốn tham gia mà cần một bảng báo giá để cầm lên quay tuần này, DuTaFI có gói Free dùng không giới hạn thời gian cho công trình dưới 1 tỷ.
Mấy câu anh em hay hỏi tôi
Chưa có công trình đang làm thì quay gì?
Vẫn quay được. Có đề về báo giá, cách tính nhanh, câu hỏi chủ nhà gọi hỏi tuần trước. Người bán vật liệu thì mỗi mẫu gạch, mỗi cuộn ống là một chuyện để kể. Trong thử thách, ngày 3, 7, 14, 21 vốn là ngày quay ở nhà.
Điện thoại cũ có quay video công trình được không?
Được, miễn máy lấy nét ổn và còn chỗ trống bộ nhớ. Lau ống kính trước khi quay, vì bụi xi măng bám là hình mờ cả buổi. Đứng đúng hướng sáng thì máy thường cũng lên hình sạch.
Video ngắn ngành xây dựng nên dài bao nhiêu?
Trong thử thách, tối thiểu 15 giây, có giọng của chính bạn, nói về nghề, không đăng lại video cũ. Có ý thì người xem tự ở lại.
Một việc làm ngay chiều nay
Trước khi rời công trình, bạn thử làm đúng một việc: bật lưới camera, đứng sao cho mặt trời nằm sau lưng cái điện thoại, quay chừng ba mươi giây về công tác đang làm hôm nay. Chưa cần đăng. Xem lại cho quen mặt, quen giọng mình.
Bạn đang kẹt ở khâu nào nhất: ánh sáng, tiếng ồn, hay câu nói đầu tiên? Kể tôi nghe ở phần bình luận.
Một cái máy, một ý, bấm quay.
Về tác giả. KS. Ngô Đình Khuôn là kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Tôi theo học ngành xây dựng từ 2012, ra trường 2016, từ 2022 nhận thi công trọn gói và năm 2023 lập HappyHouse. 10 năm trực tiếp làm nghề, tôi đã đồng hành cùng hơn 200 chủ nhà, và hơn 50 nhà thầu, nhà cung cấp, kỹ sư đã đi cùng tôi trong nghề. Tôi quay video bằng điện thoại ngay ở công trình và chia sẻ cách làm nghề với anh em tại ngodinhkhuon.vn, YouTube @ngodinhkhuon và Facebook /ngodinhkhuon66.
Thử thách 28 ngày quay video công trình bằng điện thoại
Giáo án 28 ngày viết sẵn cho kỹ sư, KTS, nhà thầu và người bán vật liệu: sáng mở ra là biết hôm nay quay gì. Kèm 8 video hướng dẫn, 120 kịch bản video ngắn, nhóm làm video riêng và 1 tháng DuTaFI Pro; đi hết 28 ngày được cộng thêm 12 tháng Pro. Phí 399.000đ, bắt đầu lúc nào cũng được. Chương trình chia sẻ kinh nghiệm nghề, không cam kết kết quả.
Đọc thêm
