Bảo hành nhà xây dựng: nên hỏi rõ gì và gọi ai khi cần sau ngày nhận nhà?
Anh chị vừa nhận nhà. Thợ dọn đồ về hết, căn nhà còn thơm mùi sơn mới. Rồi ngay giữa lúc vui nhất, trong đầu bật ra một câu hỏi rất đời: "Lỡ mai mốt tường có một vết nứt, hay góc nhà tắm rịn chút nước, thì mình gọi ai đây?" Anh chị mở điện thoại gõ "bảo hành nhà xây dựng", đọc một hồi thấy chỗ ghi 12 tháng, chỗ nói 2 năm, chỗ lại nói kết cấu tới mười mấy năm. Càng đọc càng rối.
Khuôn nói gọn cho anh chị đỡ sốt ruột: chế độ bảo hành xây nhà không phải một con số duy nhất, mà là nhiều mốc thời gian cho nhiều hạng mục khác nhau. Còn việc quan trọng nhất lúc nhận nhà chỉ gói trong hai câu hỏi: điều khoản bảo hành ghi ở đâu, và khi có chuyện thì gọi số nào.
Anh chị cứ yên tâm, thắc mắc này không phải do mình khó tính, cũng không phải do gặp nhà thầu có ý gì. Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, gần như ai cũng có chung một khoảng lặng y vậy: vui thì vui thật, mà trong bụng vẫn mong một chỗ dựa cho những tháng ngày sau. Bài này Khuôn kể thủng thẳng, để tới ngày ký nhận nhà mình biết mở miệng hỏi đúng câu, và giữ đúng tờ giấy cần giữ.
Bảo hành nhà xây dựng thực chất là gì, để anh chị đỡ hiểu lệch
Nhiều anh chị hình dung bảo hành nhà giống mua cái tivi: hư thì mang ra tiệm, còn hạn thì sửa miễn phí. Nhà khác một chút, mà cái bụng tử tế phía sau thì y hệt. Bảo hành nhà là lời hứa của nhà thầu: trong một thời gian sau khi bàn giao, nếu có hư hỏng do lỗi thi công thì họ quay lại sửa, anh chị không tốn thêm đồng nào.
Chỗ cần phân biệt cho rõ nằm ở bốn chữ "do lỗi thi công". Cái bản lề cửa lỏng vì nhà mình ngày nào cũng đóng mạnh tay, đó là hao mòn khi dùng. Còn đường ống âm tường rịn nước vì mối nối làm chưa kỹ, đó mới là lỗi thi công. Cái trước là bảo trì bình thường của gia đình, cái sau mới thuộc phạm vi bảo hành. Hiểu ranh giới này sớm, sau này gọi thợ cũng nhẹ nhàng, đôi bên khỏi phải phân bua ai đúng ai sai.
Và đây là điều Khuôn mong anh chị nhớ nhất: bảo hành không phải thứ để tới lúc hư mới đi tìm, mà nên chốt cho rõ ngay từ hồi còn ngồi chung bàn với nhà thầu. Vậy chốt cái gì, mà sao nhiều người tới lúc cần mới ngớ ra là mình chưa từng hỏi? Mình đi tiếp nghen.
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Thời gian bảo hành công trình nhà ở: một con số hay nhiều mốc?
Câu anh chị hay hỏi nhất là "nhà bảo hành mấy năm?". Nếu ai đó trả lời gọn lỏn một con số, anh chị cứ hỏi thêm một nhịp nữa. Bởi thời gian bảo hành công trình nhà ở thường chia theo giai đoạn, mỗi hạng mục một mốc riêng, ít khi gộp chung thành một số cho tròn.
Cách chia mà Khuôn thấy dễ nhớ là các mốc 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng, rồi tới 2 năm. Nghe qua tưởng rối, mà logic rất đời. Một, hai tháng đầu là lúc căn nhà co giãn theo thời tiết và bắt đầu chịu tải sinh hoạt thật. Mấy vết nứt chân chim li ti, chỗ sơn hơi phồng thường ló ra trong khúc này, mà cũng là lúc dễ phát hiện dễ dặm nhất. Qua mốc sáu tháng, một năm, căn nhà đi trọn một mùa mưa hoặc một mùa nắng gắt; chống thấm sân thượng, sê nô, nhà vệ sinh có ổn hay không, thường tới đây mới lộ rõ. Cho nên cái mốc 12 tháng đáng giá lắm, anh chị đừng xem thường. Còn mốc 2 năm hay dành cho phần hoàn thiện nói chung.
Riêng phần khung xương của căn nhà lại là câu chuyện dài hơi hơn nhiều. Dài tới đâu, Khuôn kể ngay khúc dưới.
Phần hoàn thiện và phần kết cấu: hai đồng hồ đếm khác nhau
Có một mốc anh chị lấy làm thước đo được khi so giữa các nhà thầu: 24 tháng cho phần hoàn thiện và 15 năm cho phần kết cấu. Khuôn xin đóng khung liền: đây là con số tham khảo theo chuẩn của một thương hiệu làm bài bản, không phải mức bắt buộc chung, mỗi nơi mỗi khác. Anh chị cầm nó như cây thước để đối chiếu, chứ đừng mang đi bắt bẻ ai nghen.
Sao hai phần lệch nhau xa dữ vậy? Phần hoàn thiện là mấy thứ mình chạm tay mỗi ngày: nước sơn, viên gạch, cái vòi, bộ cửa. Nó hao mòn thật, mà cũng dễ sửa dễ thay. Còn phần kết cấu, tức là móng với cột với dầm với sàn, mới là bộ xương gánh cả căn nhà. Cái này ít khi hư, nhưng lỡ có chuyện thì hệ trọng, nên lời cam kết phải dài, tính bằng chục năm chứ không tính bằng tháng.
Lúc nghe nhà thầu tư vấn, anh chị cứ mạnh dạn tách hai cái đồng hồ này ra mà hỏi cho rạch ròi: phần hoàn thiện bảo hành bao lâu, phần kết cấu bao lâu. Một câu hỏi tách bạch vậy thôi mà làm cuộc nói chuyện sáng ra hẳn, cũng cho anh chị thấy người đối diện làm việc có mạch lạc hay không. Hỏi thì hỏi rồi, nhưng lời nói gió bay. Làm sao để cái cam kết đó có chỗ bám lại? Phải nhờ tới một tờ giấy.
Tờ giấy cam kết bảo hành: thứ Khuôn tha thiết mong anh chị đừng bỏ quên
Trong hết thảy những điều Khuôn muốn nhắn ở bài này, nếu anh chị chỉ giữ một câu thôi, thì xin giữ câu này: tờ giấy cam kết bảo hành của nhà thầu quan trọng hơn cả khoản 5% giữ lại rất nhiều.
Nói vậy không phải Khuôn coi nhẹ khoản tiền giữ lại đâu. Giữ lại 5% cuối cho tới khi nghiệm thu tổng xong xuôi là một thói quen hay, như lời hẹn nhẹ để đôi bên cùng ráng về đích cho chỉn chu. (Nói cho dễ hình dung: một căn tầm 3 tỷ thì 5% rơi vào cỡ 150 triệu. Con số này Khuôn nêu làm ví dụ minh họa thôi, không phải mức cứng, nhà anh chị bao nhiêu thì tính theo bấy nhiêu.) Nhưng tiền thì rồi cũng có ngày trả hết. Còn tờ giấy cam kết bảo hành thì đi theo căn nhà nhiều năm dài.
Tờ giấy này nên ghi cho rõ: mốc bảo hành của từng hạng mục, cái gì được bảo hành và cái gì không, có sự cố thì liên hệ ra sao, và chữ ký đàng hoàng của bên nhà thầu. Có nó trong tay, sau này lỡ xảy ra chuyện, anh chị khỏi phải nhắc lại mấy lời hứa miệng mà bên kia có khi đã quên khuấy. Giữ tờ giấy cho gọn cũng là cách anh chị thương lấy chính mình của mai sau. Mà nói tới giấy tờ, đừng để nó lạc lõng một mình, nên nằm chung một xấp với mấy hồ sơ khác. Xấp đó gồm gì, mình soạn tiếp.
Nhận nhà rồi thì cất giữ những gì cho gọn một mối
Ngày nhận nhà, ngoài chùm chìa khóa và niềm vui, anh chị còn ôm về một xấp giấy tờ. Gom hết vào một cái bìa hồ sơ, để sau này cần là rút ra có ngay. Bộ hồ sơ hoàn công cơ bản có giấy phép xây dựng, giấy tờ đất gốc, phần thuế đã đóng, và nếu nhờ dịch vụ làm giùm thì thêm tờ ủy quyền. Trong đó giấy phép xây dựng quan trọng nhất, vì thi công đúng giấy phép thì mới hoàn công được. Kẹp thêm bên cạnh, anh chị để luôn tờ cam kết bảo hành của nhà thầu; nó không thuộc hồ sơ pháp lý, nhưng là chỗ dựa cho mình về sau.
Khuôn hay ví xấp hồ sơ này như cuốn "lý lịch" của căn nhà. Lúc suôn sẻ thì nó nằm im trong ngăn tủ, chẳng ai ngó tới. Nhưng tới ngày cần, dù là sửa chữa, làm sổ hồng, hay sang nhượng, có nó trong tay thì anh chị chủ động hơn hẳn, khỏi chạy đôn chạy đáo đi xin lại từng thứ.
Cho nhẹ đầu, anh chị làm thêm một việc nhỏ ngay bữa nhận nhà: lấy điện thoại chụp lại từng tờ, lưu vào một album riêng đặt tên theo căn nhà cho dễ tìm. Bản giấy cất tủ, bản hình cất máy, lỡ mất bên nào thì còn bên đó. Giấy tờ gọn rồi, giờ tới lúc thật sự có một chỗ trong nhà trở chứng, thì gọi bảo hành sao cho đôi bên đều dễ chịu? Mình bàn khúc này.
Khi có sự cố thì gọi ai, và gọi thế nào cho êm
Giả sử vài tháng sau, một góc trần nhà tắm hiện lên vệt ẩm. Việc đầu tiên không phải là bực, mà là mở tờ cam kết bảo hành ra coi đầu mối liên hệ nằm đâu. Đây đúng là lý do hồi nhận nhà Khuôn nhắc anh chị hỏi cho rõ "gọi ai": để lúc cần, mình có sẵn một cái tên, một số điện thoại, khỏi phải quýnh quáng đi mò.
Cách gọi cũng có chút mẹo cho êm. Anh chị chụp vài tấm hình chỗ hư, ghi lại ngày mình phát hiện, rồi nhắn cho đầu mối bên nhà thầu một cách bình tĩnh, tả rõ hiện tượng. Cái mình cần là chỗ hư được sửa cho gọn, chứ đâu phải phân định thắng thua. Phần đông nhà thầu tử tế, thấy chủ nhà trình bày rõ ràng lại có thiện chí, họ cũng sắp xếp qua xử lý nhanh nhẹn. Bữa thợ ghé lại, mình rót cho anh em ly nước mát, hỏi han đôi câu, việc đâu lại vào đó nhẹ nhàng.
Có một điều Khuôn muốn anh chị để trong bụng cho nhẹ: cứ mặc định người thợ, người thầu từng dựng nhà cho mình đều có cái lý và cái tâm của họ. Mối quan hệ giữ được sự tử tế sau ngày bàn giao nhiều khi còn quý hơn cả dòng chữ trên giấy, bởi người quen tay quen việc với căn nhà của mình thì chỉ có bấy nhiêu người thôi. Giữ được cái tình, sau này một cuộc gọi là xong. Nói vậy chứ bảo hành cũng chỉ đỡ cho mình phần lỗi thi công; phần sức khỏe còn lại của căn nhà nằm trong tay chính anh chị, qua chuyện bảo trì.
Bảo hành là của nhà thầu, bảo trì là phần của mình
Nhiều anh chị nghĩ có bảo hành rồi thì cứ để đó, hư đâu gọi đó. Khuôn xin nói thiệt lòng: căn nhà cũng như chiếc xe, chịu khó bảo trì đều đặn thì bền lâu và ít khi phải đụng tới bảo hành. Mà mấy việc này nhẹ hều, tốn công chứ chẳng tốn mấy đồng.
Đáng làm nhất là ngó lại chống thấm trước và sau mỗi mùa mưa: cái mái, cái sân thượng, mấy khu nhà vệ sinh. Thấy chỗ nào sơn bong nhẹ thì dặm lại cho liền, đừng để nó loang ra rộng. Thỉnh thoảng dòm qua điện nước, thông cái hố ga cho thoáng. Mấy việc lặt vặt này chịu khó làm sớm một chút, anh chị đỡ được biết bao phen sửa lớn về sau.
Nói cho vui, chăm căn nhà cũng na ná chăm một cái cây trước sân: tưới đều, tỉa nhẹ đúng lúc thì nó xanh tốt hoài; để tới hồi héo rũ mới cuống lên cứu thì cực gấp mấy lần. Bảo hành là tấm lưới đỡ của nhà thầu, còn bảo trì là bàn tay chăm nom mỗi ngày của gia chủ. Có đủ cả hai, căn nhà mới thiệt sự an lành.
Vậy tới ngày nhận nhà, anh chị nhớ gọn mấy điều này
Xây nhà, tới khúc bàn giao là khúc vui nhất, và Khuôn mong anh chị hưởng trọn cái vui đó, cái vui của người sắp có một chốn đi về ngủ ngon mỗi tối. Chuyện bảo hành, nói cho cùng, cũng chỉ để cái vui đó kéo dài thêm, để anh chị dọn vào ở mà lòng nhẹ tênh, biết sau lưng mình có một chỗ dựa.
Nên tới ngày ký nhận nhà, anh chị nhớ giùm Khuôn mấy điều thủng thẳng: hỏi rõ các mốc bảo hành của từng hạng mục, tách bạch phần hoàn thiện với phần kết cấu; xin cho được tờ giấy cam kết bảo hành nhà thầu xây dựng có chữ ký đàng hoàng rồi cất chung với hồ sơ nhà; ghi lại đầu mối liên hệ để lúc cần là gọi được liền; và giữ thói quen bảo trì nhẹ nhàng theo mỗi mùa. Bấy nhiêu thôi mà anh chị đã đi trước được xa lắm rồi.
Nếu anh chị đang tính toán ngân sách cho cả hành trình, muốn chừa sẵn một khoản cho mấy chi phí nho nhỏ sau ngày dọn vào, Khuôn có để sẵn một công cụ lập ngân sách xây nhà miễn phí tại ngodinhkhuon.vn/cong-cu-lap-ngan-sach/, anh chị ghé nghịch thử cho quen tay. Còn muốn đi sâu hơn qua từng giai đoạn một cách bài bản, khóa "Chủ Nhà Thông Thái" tại www.chunhathongthai.com là nơi Khuôn ngồi kể kỹ hơn. Bài này nằm trong chuỗi "101 Bí kíp xây nhà"; mấy bài trước Khuôn có bàn về nghiệm thu và hồ sơ hoàn công, anh chị đọc nối tiếp cho liền mạch nghen.
Câu hỏi thường gặp về bảo hành nhà
Bảo hành nhà xây dựng thường kéo dài bao lâu? Không có một con số duy nhất đâu anh chị. Chế độ bảo hành xây nhà thường chia theo hạng mục: phần hoàn thiện tham khảo quanh mốc 24 tháng, còn phần kết cấu như móng, cột, dầm, sàn thì dài tới cỡ 15 năm. Đây là con số minh họa theo chuẩn của một thương hiệu làm bài bản, mỗi nhà thầu mỗi khác, nên anh chị hỏi rõ từng mốc trước khi ký cho chắc.
Thời gian bảo hành công trình nhà ở tính từ mốc nào? Thường tính từ ngày bàn giao, nghiệm thu tổng xong xuôi. Anh chị nhớ ghi rõ mốc ngày này ngay trong tờ cam kết, để sau khỏi phải tính tới tính lui rồi phân vân.
Bảo hành nhà thầu xây dựng có gồm cả hao mòn khi sử dụng không? Không nghen. Bảo hành chỉ lo phần hư hỏng do lỗi thi công. Bản lề lỏng do đóng mạnh tay mỗi ngày, nước sơn phai theo thời gian là bảo trì của gia đình. Còn nứt kết cấu hay thấm do mối nối làm chưa kỹ mới thuộc phạm vi bảo hành.
Phát hiện hư hỏng trong thời gian bảo hành thì gọi ai, làm sao? Mở tờ cam kết bảo hành ra, gọi đúng đầu mối nhà thầu đã ghi. Anh chị chụp vài tấm hình chỗ hư, ghi lại ngày phát hiện, rồi nhắn bình tĩnh tả rõ hiện tượng. Phần đông nhà thầu tử tế sẽ sắp xếp qua xử lý gọn gàng.
Về tác giả
Bài viết bởi KS. Ngô Đình Khuôn, kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Hơn 10 năm trong nghề, Khuôn đã đồng hành cùng hơn 200 chủ nhà trên hành trình dựng tổ ấm. Anh chị gặp Khuôn tại website ngodinhkhuon.vn, kênh YouTube @ngodinhkhuon và Facebook /ngodinhkhuon66.
Anh chị không phải xây nhà một mình
Chuỗi video hướng dẫn Chủ Nhà Thông Thái hiện đang mở sẵn 21 video cho anh chị học miễn phí, rải đủ chín giai đoạn, từ lúc còn đang tính tiền cho tới ngày dọn vào nhà ở. Khuôn chỉ xin email để lưu lại chỗ anh chị xem tới, không thu phí và không cần thẻ ngân hàng. Anh chị cứ xem thoải mái nha, thấy hợp thì mình đi tiếp cùng nhau, còn chưa hợp thì thôi cũng không sao đâu.
Mang theo bộ câu hỏi khi ra công trường
Nếu anh chị muốn có sẵn câu để hỏi nhà thầu và giám sát ở từng giai đoạn, Khuôn có cuốn cẩm nang Bộ Câu Hỏi Dành Cho Chủ Nhà — bản PDF 98 trang, 295 câu hỏi, đi từ trước khi đào móng cho tới ngày dọn vào ở. Mỗi hạng mục có sẵn câu hỏi cho anh chị, phần giám sát sẽ kiểm và lỗi hay gặp. Giá 168.000đ, chuyển khoản xong là đường dẫn tải về hộp thư trong vài phút.
Bài viết liên quan
