Các lỗi thường gặp khi hoàn thiện nhà: vì sao nên sửa trước khi nhận nhà?
Chắc anh chị vừa đi một vòng công trình về. Tường đã bả mịn, gạch lát bóng loáng, nhìn đâu cũng thấy cái nhà mình dần thành hình. Vui thiệt là vui. Tối nằm gõ thử mấy chữ "các lỗi thường gặp khi hoàn thiện nhà" cho chắc bụng, ai dè đọc một hồi thấy người ta kể đủ chuyện thấm dột, đục tường, làm lại từ đầu. Tự nhiên hơi lo.
Khuôn nói trước cho anh chị nhẹ lòng cái đã. Giai đoạn hoàn thiện mà thấy rối là chuyện thường tình, anh chị không vụng về gì đâu, cũng chẳng phải xui xẻo gặp thợ dở. Phần lớn lỗi hoàn thiện không sinh ra từ tay nghề kém. Nó sinh ra từ thứ tự: cái nào làm trước, cái nào phải thử trước khi che lại. Nắm được cái nhịp đó rồi thì mấy chuyện nghe ghê gớm hóa ra xử cái một.
Bài này Khuôn gom mấy nhóm lỗi hoàn thiện nhà cần sửa hay gặp nhất, rồi kể anh chị nghe vì sao đụng vào chúng lúc nhà thầu còn ngoài công trường lại nhẹ hơn gấp mấy lần lúc đã dọn vào ở.
Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, có một điều cứ lặp lại hoài: ai chịu khó soi kỹ hồi thợ còn cầm bay cầm cọ thì về sau ngủ ngon; ai để bụng "xong rồi tính" thì hay phải gọi thợ quay lại, mà lúc đó vừa mất công vừa ngại ngùng. Mình đi thủng thẳng qua từng nhóm nghen.
Sửa lúc thợ còn ngoài công trường, khác xa lúc đã dọn vào
Anh chị thử hình dung hai cảnh cho dễ thấy.
Cảnh thứ nhất. Thợ còn đó, giàn giáo còn dựng, bao xi cát gạch còn xếp góc sân, cái máng trộn vẫn quay rè rè. Anh chị chỉ chỗ tường hơi ẩm, một tốp thợ ghé lại, đục một mảng con, xử lý, tô trả lại, phơi một bữa cho khô là xong. Không ai phải đi đâu. Cũng chẳng phát sinh gì đáng kể.
Cảnh thứ hai. Nhà bàn giao rồi, đồ đạc kê vô, rèm treo lên, sắp nhỏ chạy tới chạy lui. Chừng vài tháng sau, chân tường tự dưng loang một vệt ố. Giờ mời thợ tới thì phải kéo tủ ra, phủ bạt che đồ, đục cái mảng đó lên, bụi bay mù cả căn nhà đang ở. Cũng chừng ấy việc thôi, mà phiền gấp mấy lần. Trong bụng ai cũng ngại "nhà xong lâu rồi còn gọi thợ tới lui".
Cùng một cái lỗi, sửa ở hai thời điểm là hai câu chuyện khác hẳn nhau. Vậy nên Khuôn hay dặn: cái gì gợn gợn, cứ xử liền lúc người còn đó, đồ nghề còn đó. Đó cũng là lý do sửa lỗi trước khi nhận nhà lúc nào cũng nhẹ hơn để dành tới lúc đã ở. Mà mấy cái lỗi hay trốn nhất nằm ở đâu? Nằm ngay chỗ âm thầm nhất trong nhà, là chống thấm.
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Chống thấm: mấy cái góc ở chân tường mình hay bỏ sót
Chống thấm là hạng mục "ẩn". Làm xong, lát gạch đè lên, quét sơn phủ lên, nhìn phẳng lì đẹp đẽ. Nhưng đạt hay chưa thì phải đợi vài tháng, tới mùa mưa mới lòi ra. Cho nên trong đám lỗi hoàn thiện nhà cần sửa, đây là nhóm Khuôn xin anh chị soi kỹ nhất.
Chỗ hay sót đầu tiên là bo góc. Nhiều nơi quét lớp chống thấm phẳng lì trên mặt sàn, riêng cái góc giao giữa sàn với chân tường thì để trơ, không bo cong lên. Mà cái góc đó lại đúng chỗ nước hay đọng. Chân tường sân thượng, sê nô hứng nước mái, chân tường nhà vệ sinh mà quên bo góc thì nước cứ dồn vô đúng mạch yếu, ngấm ngược vô tường, ít bữa bong sơn, ố cả mảng bả bên trong phòng.
Kế nữa là độ dốc. Sàn ban công, sân thượng, nhà tắm phải hơi nghiêng về phễu thu cho nước tự trôi. Tráng bằng phẳng quá, nước đọng lại thành vũng, ngâm lì ở đó thì lớp chống thấm nào rồi cũng đuối.
Còn một chỗ nữa là cổ ống, mấy chỗ ống thoát xuyên qua sàn. Đây là khe hở tự nhiên, phải chèn kỹ bằng phụ gia chuyên dụng cho khít khịt. Để trơ là nước lần theo thân ống mà tuột xuống dưới.
Anh chị đừng thấy nghe nhiều mà ngán. Lối ra gọn lắm. Trước khi cho lát gạch, cứ đứng ngay tại sàn còn ướt đó mà hỏi thợ ba câu: bo góc chân tường chưa, độ dốc về phễu đạt chưa, cổ ống chèn kỹ chưa. Muốn chắc bụng hơn thì nhờ bịt phễu, ngâm thử một lớp nước, để qua bữa coi có rò rỉ chỗ nào không rồi hẵng lát. Ba câu hỏi đúng lúc, đổi lại nguyên một mùa mưa khỏi lo. Đáng chớ. Mà nói tới chuyện "che rồi mới phát hiện", có một nhóm còn khó chịu hơn thấm, vì nó nằm sâu trong tường.
Điện nước âm tường: đừng che kín khi chưa thử
Điện với nước đi âm trong tường, trong sàn, hễ có sự cố là nằm khuất sâu bên trong, muốn sờ tới phải đục. Vậy nên nguyên tắc của phần này gói gọn một câu: thử trước, che sau.
Đường nước, trước khi xây hộp gen, ốp gạch hay đóng trần che ống, phải bơm thử áp lực cho chắc không mối nối nào rỉ. Đường điện thì thử thông mạch, thử mấy điểm chờ cho đủ tải. Xong xuôi mấy bước thử đó rồi mới cho che kín lại.
Nghe thì ai cũng gật, nhưng ngoài công trường công việc nó cứ chồng lên nhau. Chỗ này đang ốp gạch, chỗ kia còn chờ đấu nối, đội thi công lo chạy cho kịp tiến độ nên đôi khi lỡ che mất một đoạn chưa kịp thử. Tới hồi dọn vô ở mới lòi ra một mối rỉ nước sau lớp gạch, hay một điểm điện chập chờn sau tấm trần. Lúc đó đành đục ngay chỗ đẹp nhất mà sửa. Tiếc đứt ruột.
Anh chị không cần rành kỹ thuật gì đâu. Chỉ cần nhớ giùm cái mốc "sắp che": sắp xây hộp gen, sắp ốp gạch tường vệ sinh, sắp đóng trần thạch cao. Cứ tới mấy mốc đó thì buông một câu nhẹ hều: "đoạn này thử áp lực nước với thử điện chưa mình ơi". Hỏi đúng nhịp vậy thôi mà đỡ được cảnh đục nhà mới toanh. Thật ra ba chuyện vừa kể đều quy về chung một bộ nguyên tắc, Khuôn đúc lại thành "5 không" cho anh chị dễ đút túi.
"5 không" khi hoàn thiện, cái khung để không lỗi nào lọt lưới
Đây là năm điều Khuôn hay dặn đi dặn lại, gói trọn cái tinh thần của khúc hoàn thiện.
Một, chưa đủ điều kiện thì đừng làm song song. Bức tường phải đủ hai lớp bột trét, khô hẳn, rồi mới lăn sơn. Nôn nóng chồng lớp lên nhau thì lớp sau kéo lớp trước hư theo, cực gấp đôi.
Hai, chưa thử nghiệm thì đừng che kín. Đúng cái nguyên tắc điện nước hồi nãy: món gì sắp bị lấp đi, phải cho nó qua một lượt thử trước đã.
Ba, chưa nghiệm thu thì đừng lắp chết. Thiết bị, cửa, đồ vệ sinh, gắn cố định vô rồi mới thấy lệch, thấy hư, tháo ra khổ lắm.
Bốn, đội sau đừng phá việc đội trước. Gạch lát đẹp rồi, cửa lắp xong rồi, đội vô sau phải che chắn giữ gìn, đừng để trầy xước lem luốc rồi lại hì hục dặm vá.
Năm, đừng để làm xong sạch trơn mới mời nghiệm thu. Xong giai đoạn nào soi giai đoạn đó. Dồn hết tới cuối thì lỗi chồng lên lỗi, gỡ rối không ra.
Năm cái "không" nghe thì năm, gom lại chỉ có một ý: đừng vội, làm tới đâu chắc tới đó. Anh chị giữ được cái nhịp này thì phần lớn lỗi hoàn thiện tự nó hết cửa ló ra. Còn một nhóm nữa ít ai ngờ tới, nó không nằm ở tay thợ, mà nằm ở cây thước trong túi mình.
Đo đạc trước khi mua thiết bị: chuyện nhỏ xíu mà lắp không vừa là mệt
Có mấy trục trặc chẳng dính gì tới thi công sai, mà tại mua đồ trước rồi mới đo sau. Lavabo, bồn tắm, bồn cầu, tủ bếp, mấy món này đều có kích thước với chỗ chờ sẵn hết. Anh chị lỡ đổi ý dời cái lavabo qua chỗ khác, hay ưng bụng khiêng về cái bồn tắm nằm to hơn khoảng tường đã xây, tới hồi lắp mới ngã ngửa: không vừa.
Lúc đó xoay đủ kiểu. Đục lại tường cho rộng ra, dời đường ống chờ, hoặc tiếc hùi hụi đem đổi món đồ mới mua. Đằng nào cũng tốn thêm tiền, thêm mấy ngày công.
Cái này gỡ nhẹ tênh. Chốt vị trí với kích thước thiết bị cho sớm, chốt trước khi xây bức tường ôm quanh nó, rồi đo lại thật kỹ khoảng chờ trước khi xuống tiền mua đồ lớn. Cầm thước ra đo mười phút, đổi lấy khỏi phải đục đẽo cả buổi. Gom hết mấy nhóm lỗi nãy giờ lại, anh chị sẽ thấy tụi nó chung một cái gốc.
Gốc chung của mọi lỗi: sai thứ tự và che trước khi thử
Ngó lại cả bốn nhóm. Chống thấm quên bo góc. Điện nước che trước khi test. Bộ "5 không". Đo đạc trước khi mua. Nhìn kỹ thì tụi nó không phải bốn chuyện rời rạc đâu. Chung một gốc hết: làm sai thứ tự, hoặc che kín, lắp chết khi chưa kịp thử nghiệm.
Hiểu được cái gốc đó thì việc kiểm tra hoàn thiện nhà của anh chị nhẹ đi thấy rõ. Anh chị khỏi cần thuộc lòng cả trăm chi tiết kỹ thuật làm chi cho mệt đầu. Chỉ cần mỗi lần thấy một hạng mục sắp bị che kín hay sắp lắp chết, mình dừng lại một nhịp, hỏi một câu: cái này thử chưa, đo chưa, nghiệm thu chưa rồi hẵng làm bước kế? Một câu hỏi đặt đúng lúc đáng giá hơn nhiều so với công đục phá về sau. Vậy ra ngoài thực tế, mình đi soi sao cho gọn gàng đây?
Đi một vòng nghiệm thu: đối chiếu cho rõ, đừng nhìn suông
Nghiệm thu không phải đứng giữa nhà ngó quanh một cái, thấy "đẹp đẹp" rồi gật đầu. Nghiệm thu là đối chiếu cái thực tế với bản vẽ, với danh sách hạng mục, đi lần từ trên xuống dưới cho khỏi sót món nào.
Anh chị đi vầy cho dễ. Bắt đầu từ trên cao: mái, sân thượng, sê nô, coi độ dốc, coi phễu thoát, coi mấy góc bo chưa. Tuột xuống mấy sàn ướt như ban công, nhà tắm, thử nước coi có đọng vũng, có rò không. Qua tới hệ điện nước, mở vòi thử áp lực, bật thử công tắc đèn, dòm mấy điểm chờ. Sau chót mới tới bề mặt: tường sơn đều màu chưa, gạch ron có thẳng không, cửa đóng mở có êm. Vừa đi vừa lấy cuốn sổ ghi ra chỗ nào chưa ổn, chỗ nào thợ còn hứa làm nốt.
Cái danh sách nhỏ nhỏ đó chính là tấm "vé" để anh chị với nhà thầu cùng ngó về một hướng: mấy gạch đầu dòng này xong hết thì mình mới khép sổ. Chẳng ai phải căng thẳng với ai, cứ đối chiếu rành mạch là vui vẻ cả đôi bên. Rót ly trà đá mời tốp thợ, chỉ nhau coi chỗ nào cần dặm lại, nhẹ nhàng vậy thôi. Tới hồi mọi thứ tick đủ, anh chị cầm chìa khóa nhà với một tâm thế khác hẳn.
Xây nhà là chuyện vui, khi mình soi đúng lúc
Khuôn kể dài dòng vậy chớ không phải để anh chị đọc xong đâm ra căng thẳng, đi tới đâu nghi ngờ tới đó đâu nghen. Ngược lại là khác. Khi anh chị hiểu rằng phần lớn lỗi hoàn thiện chỉ là chuyện thứ tự với thử trước khi che, thì mỗi bận ra công trình, bước chân mình nhẹ hẳn. Không phải đi bắt lỗi ai, mà đi cho lòng mình yên, biết cái tổ ấm này đang được dựng chắc từng lớp một.
Sửa mấy lỗi nhỏ trước khi nhận nhà, nói cho cùng, là món quà anh chị gói sẵn tặng cho chính mình của sáu tháng, một năm sau. Một mùa mưa khỏi phải cúi soi chân tường. Một buổi tối khỏi phải nằm nghe tiếng nước nhỏ tí tách đâu đó trong vách. Nhà mình, ngủ cho ngon là được rồi.
Mấy câu anh chị hay hỏi Khuôn
Các lỗi thường gặp khi hoàn thiện nhà là những lỗi nào? Hay gặp nhất là bốn nhóm: chống thấm quên bo góc, sai độ dốc, hở cổ ống; điện nước bị che kín trước khi thử áp lực; lắp thiết bị khi chưa nghiệm thu; và mua đồ trước rồi mới đo nên lắp không vừa chỗ chờ. Nhìn kỹ thì cả bốn đều chung một gốc: làm sai thứ tự hoặc che lại khi chưa kịp thử.
Vì sao nên sửa lỗi hoàn thiện trước khi nhận nhà? Vì cùng một cái lỗi, sửa lúc thợ còn ở công trường thì đục một mảng con, xử rồi tô trả, phơi khô là xong. Còn để tới lúc dọn vào ở mới lòi ra thì phải kéo đồ, che bụi, đục ngay chỗ đẹp nhất mà sửa, phiền gấp mấy lần. Sửa lỗi trước khi nhận nhà luôn nhẹ hơn, đỡ tốn và đỡ ngại.
Chống thấm nhà vệ sinh hay sót ở chỗ nào? Ba chỗ: góc giao giữa sàn với chân tường không được bo cong lên, độ dốc về phễu thu chưa đạt nên nước đọng vũng, và cổ ống thoát xuyên sàn không chèn kỹ. Trước khi lát gạch, anh chị nhờ bịt phễu ngâm thử một lớp nước, để qua bữa coi có rò không rồi hẵng lát cho chắc bụng.
Kiểm tra hoàn thiện nhà nên bắt đầu từ đâu? Đi từ trên xuống cho khỏi sót: mái, sân thượng, sê nô trước (độ dốc, phễu, bo góc), rồi tới sàn ướt như ban công và nhà tắm (thử nước), qua hệ điện nước (thử áp lực, thử công tắc), sau chót mới tới bề mặt sơn, gạch, cửa. Vừa đi vừa ghi sổ chỗ nào chưa ổn để đối chiếu với nhà thầu.
Về tác giả
Bài viết bởi Ngô Đình Khuôn — Kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Hơn 10 năm trong nghề, Khuôn đã đồng hành cùng hơn 200 chủ nhà trên hành trình xây tổ ấm, từ khâu chuẩn bị ngân sách tới lúc cầm chìa khóa nhận nhà. Những chia sẻ ở đây rút ra từ chính công trường, mong giúp anh chị làm chủ được cuộc xây nhà của mình.
Các con số tiền bạc trong bài chỉ là ví dụ minh họa gắn với thời điểm và khu vực cụ thể, không phải bảng giá hiện hành; anh chị nên tham khảo báo giá thực tế tại nơi mình xây. Đây là chia sẻ kinh nghiệm, không thay thế cho khảo sát và tư vấn trực tiếp của kỹ sư tại công trình của anh chị.
Ghé thăm Khuôn tại ngodinhkhuon.vn · YouTube @ngodinhkhuon · Facebook /ngodinhkhuon66.
Anh chị nào muốn có sẵn một bảng để đi soi cho khỏi quên gạch nào, ghé công cụ lập ngân sách xây nhà miễn phí tại ngodinhkhuon.vn/cong-cu-lap-ngan-sach/, bên đó Khuôn còn để mấy bộ tài liệu miễn phí giúp mình làm chủ từng giai đoạn. Còn muốn đi bài bản từ đầu tới cuối thì có khóa "Chủ Nhà Thông Thái" tại chunhathongthai.com, thủng thẳng ngó cũng được, hông có gì gấp. Bài này nằm trong chuỗi "101 Bí kíp xây nhà"; mấy bữa tới Khuôn kể tiếp khúc kiểm tra và nhận bàn giao, cái đoạn vừa hồi hộp vừa vui nhất, lúc mình sắp cầm chìa khóa nhà mình trên tay. Anh chị ghé đọc tiếp nghen.
Anh chị không phải xây nhà một mình
Chuỗi video hướng dẫn Chủ Nhà Thông Thái hiện đang mở sẵn 21 video cho anh chị học miễn phí, rải đủ chín giai đoạn, từ lúc còn đang tính tiền cho tới ngày dọn vào nhà ở. Khuôn chỉ xin email để lưu lại chỗ anh chị xem tới, không thu phí và không cần thẻ ngân hàng. Anh chị cứ xem thoải mái nha, thấy hợp thì mình đi tiếp cùng nhau, còn chưa hợp thì thôi cũng không sao đâu.
Mang theo bộ câu hỏi khi ra công trường
Nếu anh chị muốn có sẵn câu để hỏi nhà thầu và giám sát ở từng giai đoạn, Khuôn có cuốn cẩm nang Bộ Câu Hỏi Dành Cho Chủ Nhà — bản PDF 98 trang, 295 câu hỏi, đi từ trước khi đào móng cho tới ngày dọn vào ở. Mỗi hạng mục có sẵn câu hỏi cho anh chị, phần giám sát sẽ kiểm và lỗi hay gặp. Giá 168.000đ, chuyển khoản xong là đường dẫn tải về hộp thư trong vài phút.
Bài viết liên quan
