Checklist nghiệm thu xây nhà: để khỏi phải cố nhớ hôm nay kiểm gì
Anh chị vừa gõ tìm "checklist nghiệm thu xây nhà", chắc là vì căn nhà đang lớn lên từng ngày ngoài công trường, mà trong bụng cứ lấn cấn một câu: hôm nay ra đó, mình phải coi cái gì trước, cái gì sau? Có bữa tối nằm nhẩm được mấy việc, tưởng chắc ăn rồi. Sáng ra tới nơi, nhìn một rừng thép với cốp pha là quên sạch.
Nói nhỏ anh chị nghe, không phải anh chị đãng trí đâu, cũng chẳng phải mình lơ là. Chuyện xây nhà nó nhiều đầu việc tới mức bắt cái đầu gánh hết là quá sức con người ta. Cái mình cần đâu phải nhớ giỏi hơn. Mình cần một tờ giấy nhắc việc, gọi cho sang là tờ checklist nghiệm thu, để tay cầm, mắt coi, tick từng dòng cho chắc bụng.
Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, Khuôn để ý vầy: ai có một danh sách kiểm tra nghiệm thu nhà trong túi áo thì ra công trường nhẹ tênh, hỏi đúng chỗ, coi đúng lúc. Còn ai cố ôm hết trong đầu thì hay bỏ sót, mà sót toàn mấy chỗ đáng lẽ phải coi kỹ nhất. Bài này Khuôn chỉ anh chị cách để tờ giấy đó gánh giùm bộ nhớ của mình, cho mình rảnh trí mà vui với căn nhà.
Vì sao đừng bắt trí nhớ gồng gánh chuyện nghiệm thu
Nghiệm thu một căn nhà không gói gọn trong một buổi. Nó là cả một hành trình rải dài mấy tháng trời. Từ lúc ngồi coi hồ sơ giấy tờ, qua đổ móng, dựng khung, đi điện nước, tới ốp lát, lắp thiết bị, mỗi giai đoạn có mấy chục thứ phải để mắt. Cộng lại thành con số mà thú thiệt, không ai ôm trọn trong đầu nổi.
Cái kẹt của trí nhớ là nó hay đánh rơi đúng thứ mình cần nhất. Chuyện sơn màu gì, gạch ốp ra sao thì anh chị nhớ hoài, vì nó phô ra trước mắt. Nhưng ba câu như "đã nghiệm thu cốt thép trước khi đổ bê tông chưa", "đã ngâm nước thử chống thấm đủ ngày chưa" thì dễ trôi tuột lắm. Tại nó nằm khuất, làm xong là lấp vào trong, muốn lôi ra coi lại đâu có dễ.
Tờ checklist nghiệm thu xây nhà sinh ra để đỡ đúng chỗ này. Nó không đòi anh chị thông minh hơn ai, chỉ xin anh chị một điều: chịu cầm nó theo. Mỗi dòng trên đó là một tiếng nhắc nhỏ, kiểu "nay tới khúc này rồi, mình coi mấy việc này nghen". Vậy là cái đầu được thảnh thơi, để dành mà tận hưởng cái vui thấy nhà mình cao lên từng ngày, thay vì căng ra sợ quên.
Mà muốn tờ giấy đó thật sự đỡ việc, mình phải hiểu nó đang đóng vai gì trong tay mình cái đã.
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Chủ nhà cầm checklist là "giám đốc dự án", đâu phải kỹ sư
Có anh chị cầm tờ danh sách kiểm tra lên là lo ngay: "Trời, mình đâu biết đọc bản vẽ, đâu rành thép đai thép chủ, kiểm sao cho nổi?" Khuôn trấn an liền, anh chị khỏi cần biết mấy cái đó.
Vai của chủ nhà ngoài công trường giống ông giám đốc dự án hơn là anh kỹ sư. Giám đốc đâu có tự tay bẻ thép hay trộn bê tông. Việc chuyên môn đã có đội kỹ thuật, có giám sát lo. Việc của giám đốc là đặt câu hỏi cho đúng, rồi tick vào bảng nghiệm thu xây nhà khi bên kỹ thuật báo cáo xong, nói một câu "chỗ này ổn rồi anh".
Nói cách khác, tờ checklist trong tay anh chị không phải để bắt lỗi ai, càng không phải để soi mói hơn thua. Nó là chỗ để mình hỏi cho trúng và tự xác nhận: việc này đội đã làm, đã báo, mình đã tận mắt coi và tick rồi. Tick xong đừng vứt, gom lại, sau này thành cuốn nhật ký của căn nhà. Vừa là hồ sơ lỡ cần tới, vừa là kỷ niệm đẹp để mai mốt giở ra coi cho ấm lòng.
Vậy tick vào mấy dòng nào? Chỗ này nhiều người hay lẫn, mình gỡ cho rõ.
Checklist "hôm nay kiểm gì" khác checklist theo giai đoạn ở đâu
Trong chuỗi bài này Khuôn có dành riêng một bài nói về checklist nghiệm thu theo bảy giai đoạn. Cái đó giống tấm bản đồ tổng, cho anh chị thấy cả hành trình từ chuẩn bị hồ sơ tới ngày bàn giao. Nó trả lời câu hỏi lớn: căn nhà mình sẽ đi qua những cột mốc nào.
Còn bài hôm nay nói về tờ checklist "nay ra công trường cần coi gì". Nó nhỏ hơn, gần hơn, dùng hằng bữa. Hình dung vầy cho dễ: bản đồ bảy giai đoạn là tấm bản đồ treo tường, còn checklist đầu việc là tờ giấy nhớ dán ngay tay lái. Tấm treo tường cho biết mình đang ở đâu trên chặng đường. Tờ dán tay lái nhắc mình rẽ trái rẽ phải ngay khúc này.
Hai cái bổ cho nhau. Sáng ra, anh chị liếc bản đồ giai đoạn, biết "à, mình đang ở khúc kết cấu phần thô". Rồi mở tờ đầu việc của khúc đó, thấy ngay mấy dòng cần tick bữa nay: thép đã đúng thiết kế chưa, cốp pha sạch chưa, đã báo giám sát nghiệm thu trước khi đổ chưa. Khỏi lật tung trí nhớ, khỏi đoán mò.
Trong mấy dòng cần tick đó, có một nhóm Khuôn muốn anh chị khoanh đỏ đậm hơn cả.
Những dòng khoanh đỏ: coi cho xong trước khi "lấp vào trong"
Có một nguyên tắc Khuôn nhắc hoài mấy bài trước, ở đây xin nhắc lại vì nó là linh hồn của cả tờ checklist: cái gì sắp bị lấp vào trong, che kín lại, thì phải nghiệm thu trước khi lấp. Che rồi mà muốn coi lại thì phải đục ra, tốn tiền tốn công, có khi đục xong cũng không còn lành như cũ. Nói vậy không phải để anh chị lo, mà để mình canh đúng lúc, coi cho thảnh thơi.
Nhóm khoanh đỏ gồm mấy việc này.
Trên hết là nghiệm thu cốt thép trước khi đổ bê tông. Dòng này quan trọng bậc nhất. Thép đã đúng thiết kế với hợp đồng chưa, bố trí đúng tiêu chuẩn chưa, cốp pha vệ sinh sạch chưa, xong xuôi hết mới đổ. Anh chị khỏi cần tự leo lên coi thép, chỉ cần nhờ giám sát bám tiêu chuẩn kiểm giúp rồi báo lại, mình tick.
Kế đó là thử chống thấm bằng cách ngâm nước, để chừng một hai ngày (cỡ 24 tới 48 tiếng) rồi mới cho ốp lát che lên. Đổ nước vô sàn vệ sinh, sân thượng, để đó, rồi xuống dưới coi có chỗ nào rịn nước không.
Rồi tới test áp lực đường ống nước nóng lạnh, làm trước khi tô trát chôn ống vào tường. Với lại kiểm chống rò rỉ điện trước khi đóng kín hệ thống lại.
Có một dòng dễ quên nhất, là bảo dưỡng bê tông tối thiểu bảy ngày. Quên là vì nó không phải việc "kiểm" cho mình thấy liền, mà là việc "chờ". Mà bê tông thì phải chờ đủ ngày mới chắc, nôn không được.
Mấy dòng này chung một điểm: làm xong là khuất, khuất rồi thì khó sửa. Nên trên tờ checklist, Khuôn hay khuyên anh chị tô đậm hoặc gạch chân mấy dòng đó, để mỗi lần mở ra là mắt tự dừng lại ngay chỗ quan trọng.
Kèm theo còn một mẹo nhỏ, để mấy dòng khoanh đỏ này không bao giờ lỡ nhịp.
Mẹo nhỏ: hẹn nghiệm thu TRƯỚC khi làm, đừng đợi xong mới mời
Nhiều nhà làm xong xuôi một hạng mục rồi mới gọi: "Rồi đó, qua nghiệm thu giùm em." Tới nơi thì gạch ốp kín mít, ống chôn trong tường hết trơn, còn coi được gì nữa đâu.
Cho nên trên tờ checklist của mình, Khuôn hay thêm một dòng nhắc ngay đầu mỗi hạng mục: "đã hẹn nghiệm thu trước khi bắt đầu chưa?" Nghe nhỏ xíu vậy chớ nó đổi cả cục diện. Hẹn trước tức là mình với giám sát canh đúng lúc thép vừa buộc xong, chống thấm vừa làm xong, còn nhìn được, còn sửa được nếu có gì lấn cấn. Đây cũng đúng cái tinh thần "chưa nghiệm thu thì chưa che kín, chưa lắp cố định".
Cách nói thì cứ thủng thẳng, không có gì phải căng. Mình ới đội một câu dễ thương kiểu: "Mấy anh sắp làm tới khúc chống thấm thì cho em hay một tiếng để em ghé coi cho biết với nghen, chớ xong rồi em có coi cũng đâu hiểu gì." Nói vậy vừa được việc, vừa giữ hòa khí. Đội thi công nghe cũng thoải mái, vì họ biết mình đâu có rình bắt lỗi, chỉ muốn cùng làm cho chắc tay.
Nhớ chuyện chú Bảy Khuôn từng đồng hành, chú tách hẳn vai ra: bốn nhà thầu báo giá, chú chọn một người làm giám sát, một đội khác thi công. Người giám sát đó chính là người chú nhờ hẹn coi trước từng mốc, nên suốt mấy tháng chú toàn tick giấy chớ có phải tự trèo lên coi thép bao giờ. Rải đều mấy lần "ghé coi" nhẹ nhàng như vậy suốt hành trình, thì tới cuối sẽ khỏe re, đỡ dồn một cục vào ngày nhận nhà.
Ngày bàn giao: tờ bảng nghiệm thu cuối, coi từ trên xuống dưới
Tới ngày nghiệm thu bàn giao, cái mốc vui nhất, mình cũng nên có riêng một tờ checklist, và coi theo thứ tự từ trên xuống dưới cho khỏi sót dòng nào.
Mấy việc thường có trên tờ này: mở hết vòi nước coi nóng lạnh chảy đều không, xả thử coi thoát nước có nhanh không; bật hết CB, công tắc, đèn ở công suất tối đa coi có chỗ nào chập chờn; đi một vòng soi các góc coi có chỗ nào rịn nước, ẩm mốc; ngó lại vệ sinh tổng thể; rồi điểm mặt mấy hạng mục nhà thầu còn hứa mà chưa làm xong.
Coi hết, ưng bụng rồi mới tới khoản chi cuối cùng. Nhiều hợp đồng giữ lại một phần nhỏ, ví dụ chừng 5% giá trị, để thanh toán nốt sau khi bàn giao xong xuôi. Con số này Khuôn nói cho anh chị dễ hình dung thôi nghen: một căn tầm 3 tỷ thì 5% rơi vào khoảng 150 triệu, chỉ là ví dụ minh họa cho dễ tưởng tượng, tùy hợp đồng với khu vực mà khác, không phải mức cứng gì hết. Cái ý chính là: giữ lại một khoản nhỏ tới lúc mọi thứ đã ưng bụng rồi mới chi nốt, cho cả hai bên đều nhẹ lòng.
À, có mấy thứ để anh chị khỏi giật mình mấy bữa đầu. Mùi nhà mới hay mùi hôi từ hố ga những ngày đầu là bình thường, bơm nhiều nước cho nó thông, hoặc gắn thêm cái phễu chống hôi là ổn. Ngày tân gia lại là ngày xài điện nước thiết bị nhiều nhất, nhân dịp đó mình kiểm thêm một lượt nữa cũng hay. Mấy khoản lặt vặt ngày dọn vào cũng là một khoản chi phí ẩn, mình để dành sẵn một ít cho bữa đó thì vào nhà nhẹ nhõm, khỏi cập rập.
Lấy mẫu checklist nghiệm thu công trình ở đâu, dùng sao cho quen tay
Anh chị tự dựng một tờ đơn giản cũng được: mở file ra, gõ theo bảy giai đoạn, mỗi giai đoạn liệt kê mấy dòng cần tick, in ra bỏ túi áo. Khỏi cần cầu kỳ. Một trang A5 gấp đôi bỏ túi là chạy tốt. Cái quan trọng đâu phải tờ giấy đẹp, mà là mình chịu cầm theo và tick cho thiệt.
Bốn bước cho quen tay. Một, in ra mang theo, đừng để trong điện thoại rồi lu bu quên mở. Hai, đi đúng thứ tự bảy giai đoạn, đừng nhảy cóc. Ba, chỉ tick khi tận mắt coi, chớ tick cho có. Bốn, tới mỗi mốc nghiệm thu thì dừng lại, coi cho kỹ rồi mới cho làm tiếp.
Còn nếu anh chị muốn có sẵn một mẫu checklist nghiệm thu công trình chi tiết tới từng dòng, khỏi ngồi tự nghĩ, thì trong khóa "Chủ Nhà Thông Thái" (www.chunhathongthai.com) Khuôn có soạn bộ Checklist Xây Nhà A→Z kèm bộ câu hỏi đi theo. Ai đang học khóa đó thì lấy ra xài luôn cho tiện. Còn ai mới ghé đọc mấy bài này thôi thì cứ tự dựng một tờ đơn giản như trên, vẫn chạy tốt như thường, không có gì thiệt thòi.
Nói cho cùng, xây nhà là chuyện vui, là giấc mơ mình ấp ủ bao nhiêu năm. Đừng để nó thành mấy đêm nằm cố nhớ "mai phải coi gì". Cứ giao việc nhớ cho tờ checklist, còn mình để dành tâm trí mà hưởng cái cảm giác thấy nhà mình lớn lên mỗi ngày. Rồi tới bữa dọn vào, ngủ một giấc thật ngon trong căn nhà mình đã chăm chút từng mốc một.
Câu hỏi anh chị hay gửi Khuôn
Chủ nhà không rành kỹ thuật thì cầm checklist nghiệm thu xây nhà có kiểm nổi không? Nổi chớ, mà theo cách của chủ nhà, không phải cách của kỹ sư. Vai anh chị giống ông giám đốc dự án: không tự bẻ thép, chỉ hỏi cho trúng rồi tick khi giám sát báo cáo xong. Chuyện chuyên môn đã có đội kỹ thuật lo, mình lo phần canh đúng lúc và xác nhận.
Trong danh sách kiểm tra nghiệm thu nhà, dòng nào cần khoanh đỏ nhất? Mấy việc "làm xong là lấp vào trong": nghiệm thu cốt thép trước khi đổ bê tông, ngâm nước thử chống thấm chừng 24 tới 48 tiếng, test áp lực ống nước trước khi tô tường, kiểm rò rỉ điện trước khi đóng kín, và bảo dưỡng bê tông tối thiểu bảy ngày. Che rồi thì khó coi lại, nên tô đậm mấy dòng này.
Nên hẹn nghiệm thu lúc nào cho đúng? Hẹn TRƯỚC khi đội bắt đầu hạng mục, đừng đợi làm xong mới mời. Xong xuôi rồi thì gạch ốp kín, ống chôn trong tường, còn coi được gì nữa. Thêm một dòng "đã hẹn nghiệm thu trước chưa?" ở đầu mỗi hạng mục là mình luôn canh được đúng lúc.
Bảng nghiệm thu xây nhà ngày bàn giao gồm những gì? Coi từ trên xuống: thử vòi nước nóng lạnh và thoát nước, bật hết điện đèn CB coi có chập chờn, soi các góc tìm chỗ rịn nước ẩm mốc, ngó vệ sinh tổng thể, rồi điểm mấy hạng mục nhà thầu còn hứa. Ưng bụng hết rồi mới chi nốt khoản giữ lại cuối cùng.
Về tác giả
Khuôn là kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse, 10 năm trong nghề và đã đồng hành cùng hơn 200 chủ nhà trên hành trình dựng tổ ấm. Khuôn viết chuỗi "101 Bí kíp xây nhà" để chia sẻ những gì góp nhặt được từ công trường thật, bằng giọng người em chỉ đường chớ không dạy đời. Anh chị gặp Khuôn ở website ngodinhkhuon.vn, YouTube @ngodinhkhuon và Facebook /ngodinhkhuon66.
Bài này nằm trong chuỗi "101 Bí kíp xây nhà". Thấy hữu ích thì anh chị ghé đọc thêm mấy bài kế bên nghen, nhất là bài checklist nghiệm thu theo bảy giai đoạn, đọc chung với bài này là thành một cặp vừa vặn. Còn nếu cần tính toán khoản nào cho ngày dọn vào, anh chị xài thử công cụ lập ngân sách xây nhà miễn phí tại ngodinhkhuon.vn/cong-cu-lap-ngan-sach/.
Anh chị không phải xây nhà một mình
Chuỗi video hướng dẫn Chủ Nhà Thông Thái hiện đang mở sẵn 21 video cho anh chị học miễn phí, rải đủ chín giai đoạn, từ lúc còn đang tính tiền cho tới ngày dọn vào nhà ở. Khuôn chỉ xin email để lưu lại chỗ anh chị xem tới, không thu phí và không cần thẻ ngân hàng. Anh chị cứ xem thoải mái nha, thấy hợp thì mình đi tiếp cùng nhau, còn chưa hợp thì thôi cũng không sao đâu.
Mang theo bộ câu hỏi khi ra công trường
Nếu anh chị muốn có sẵn câu để hỏi nhà thầu và giám sát ở từng giai đoạn, Khuôn có cuốn cẩm nang Bộ Câu Hỏi Dành Cho Chủ Nhà — bản PDF 98 trang, 295 câu hỏi, đi từ trước khi đào móng cho tới ngày dọn vào ở. Mỗi hạng mục có sẵn câu hỏi cho anh chị, phần giám sát sẽ kiểm và lỗi hay gặp. Giá 168.000đ, chuyển khoản xong là đường dẫn tải về hộp thư trong vài phút.
Bài viết liên quan
