Kinh nghiệm chọn nhà thầu xây nhà: hiểu cách họ làm rồi hãy trao niềm tin
Anh chị vừa mở điện thoại gõ "tìm nhà thầu xây nhà uy tín", hay vừa gọi cho một anh thầu được người quen mách. Nghe giọng người ta dễ chịu quá, trong bụng đã thấy ưng ưng. Khuôn hiểu cái cảm giác đó lắm. Xây một căn nhà là chuyện dành dụm cả đời, ai mà không mong sớm gặp được người để yên tâm gửi gắm.
Nói ngắn cho anh chị đỡ sốt ruột: khoan trao niềm tin cho người đầu tiên mình gặp. Cứ thủng thẳng tìm hiểu cách họ làm việc, soi qua bốn điểm tựa là pháp lý, kinh nghiệm, chất lượng dịch vụ và cam kết, rồi hẵng quyết. Chậm một chút ở khúc này, anh chị ngủ ngon cả năm sau đó.
Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, có một điều cứ lặp đi lặp lại. Người chọn thầu vội thường là người về sau phải chỉnh sửa nhiều hơn cả. Không phải vì họ xui gặp người xấu đâu. Mà vì họ trao niềm tin trước khi kịp hiểu người mình đang trao. Bài này Khuôn xin kể anh chị nghe cái kinh nghiệm chọn nhà thầu xây nhà mà Khuôn nhặt nhạnh được, để anh chị có một chỗ dựa mà cân nhắc cho vững dạ.
Vì sao khoan vội chọn nhà thầu đầu tiên anh chị gặp
Người thầu đầu tiên bước vào nhà mình thường là người khéo ăn khéo nói nhất. Tự tin, báo giá nghe hợp lý, hứa hẹn cũng dễ thương. Vậy là mình gật đầu cái rụp.
Khuôn không hề nói người nói hay là người làm dở. Nhưng nói hay với làm tốt vốn là hai chuyện khác nhau, mà cái căn nhà cần lại nằm ở vế sau. Một người có thể ngồi hai tiếng đồng hồ vẽ cho anh chị một tương lai đẹp như tranh. Còn cách họ đổ một sàn bê tông ra sao, cách họ xoay xở khi xe cát về trễ nửa buổi thế nào, cách họ nói với anh chị lúc có một chỗ làm chưa vừa ý, mấy cái đó mới là căn nhà thật.
Cho nên kinh nghiệm đầu tiên trong cách chọn nhà thầu xây nhà giản dị lắm: cho mình thêm chút thời gian. Gặp thêm vài nhà thầu, nghe thêm vài cách làm, để có cái mà đặt cạnh nhau so. Khi trong tay anh chị có ba bốn góc nhìn, tự khắc mình nhận ra ai là người hợp với căn nhà, hợp luôn cái túi tiền của mình.
Vậy "hiểu cách họ làm" là hiểu những gì? Khuôn xin bắt đầu từ chỗ dễ kiểm chứng nhất.
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Điểm tựa thứ nhất: pháp lý, cái nền hay bị bỏ quên
Nghe hai chữ "pháp lý" là nhiều anh chị thấy khô khan, muốn lướt cho nhanh. Vậy mà nó lại là điểm tựa mở đầu, bởi nó che chắn cho mình ở những khúc không ngờ tới nhất.
Tối thiểu, một nhà thầu làm ăn đàng hoàng cần có giấy phép kinh doanh. Đó là dấu chỉ họ theo nghề một cách chính danh, có nơi có chốn để anh chị tìm tới khi cần, chứ không phải nay làm mai nghỉ.
Với những căn lớn hơn, thí dụ nhà trên 300m² sàn hoặc từ 3 tầng trở lên, anh chị nên hỏi thêm chứng chỉ năng lực hoạt động của công ty, kèm chứng chỉ hành nghề của kiến trúc sư hay kỹ sư đứng tên. Mấy con số ngưỡng này Khuôn nêu ra để anh chị dễ hình dung thôi, còn tùy hồ sơ từng căn và quy định nơi mình xây mà có thể khác, anh chị cứ hỏi lại cán bộ địa phương cho chắc. Mấy tờ giấy đó không phải để làm khó nhau. Chúng là thứ anh chị cần lúc đi xin phép xây dựng, và nhất là lúc hoàn công về sau. Thiếu nó, tới khúc cuối mới hay thì xoay trở cực lắm.
Cách hỏi cũng nhẹ nhàng thôi, anh chị đừng ngại. Cứ nói vầy: "Anh cho em xin coi giấy phép với chứng chỉ, để em còn làm hồ sơ cho đúng." Người tử tế sẽ đưa liền, còn đưa kèm nụ cười. Ai ngập ngừng chỗ này, coi như anh chị có thêm một dữ kiện để mà cân. Đây cũng là bước đầu tiên giúp mình lọc ra một nhà thầu uy tín, chứ không chỉ là một người nói chuyện có duyên.
Giấy tờ đủ đầy rồi, câu kế tiếp là: người ta đã thật sự cầm bay cầm thước bao nhiêu bận?
Điểm tựa thứ hai: kinh nghiệm, nhìn cách họ xử lý chứ đừng chỉ nghe kể
Kinh nghiệm không nằm trong lời kể. Nó nằm ở những công trình thật, và ở cách người thầu xoay xở khi có chuyện.
Công trường chẳng bao giờ phẳng phiu như bản vẽ đâu anh chị. Bữa thì xe bê tông về trễ, bữa thì từ bản vẽ ra thực tế lệch một chút phải chỉnh ngay tại chỗ. Người thầu dày dạn là người gặp mấy tình huống đó vẫn điềm tĩnh, có cách gỡ gọn gàng, không để anh chị phải đứng đó lo thay.
Làm sao biết được điều này trước khi đặt bút ký? Khuôn mách anh chị mấy cách. Trước hết, xin coi công trình thật đã xong, kèm hình với video theo tiến độ. Rồi nếu được, xin số vài chủ nhà cũ mà nghe họ kể lại, bởi người từng ở trong cuộc nói thật hơn mọi lời quảng cáo. Nhưng cách Khuôn quý nhất là xin ghé một công trình họ đang thi công.
Album ảnh thì cái nào chẳng đẹp. Còn một công trường đang chạy kể cho anh chị nghe biết bao điều mà tấm ảnh giấu đi. Chỗ để vật tư có gọn gàng không, anh em thợ làm việc có nề nếp không, giàn giáo dựng có chắc chắn không, người thầu trao đổi với thợ ra sao. Anh chị ghé một buổi, pha ly cà phê mời mấy anh thợ, ngồi nghe dăm câu, tự khắc cảm được người này làm nghề có tâm tới đâu.
Thấy được cách họ làm rồi, mình soi tiếp qua bản báo giá, cái nơi lộ ra sự tử tế của một người thầu.
Điểm tựa thứ ba: chất lượng dịch vụ, đọc bản báo giá là đọc được con người
Anh chị có tin không, chỉ nhìn một bản báo giá thôi là Khuôn đoán được kha khá về người viết ra nó.
Bản báo giá tử tế thì liệt kê rành mạch từng hạng mục. Phần thô gồm những gì, phần hoàn thiện gồm những gì, đơn giá mỗi phần ra sao. Riêng phần hoàn thiện, mấy món như cửa, gạch, sơn, thiết bị vệ sinh, nên ghi đơn giá cho rõ. Để mai này anh chị muốn đổi loại gạch nhỉnh hơn hay nhẹ túi hơn một chút thì hai bên tính lại dễ như trở bàn tay, không ai thiệt ai.
Ngược lại, cái bản gộp một cục "trọn gói nhiêu đó triệu" nghe thì gọn tai, nhưng tới hồi phát sinh, anh chị khó mà biết mình đang trả cho cái gì. Đây cũng là chỗ để anh chị so sánh nhà thầu xây nhà cho ra ngô ra khoai. Cùng một căn nhà, bản báo giá nào minh bạch hơn, chi tiết hơn, thường là của người quen ăn ở sòng phẳng.
Ngoài tờ báo giá, anh chị hỏi thêm về chuyện chăm sóc sau khi bàn giao. Người đã tính tới việc đồng hành với mình cả sau lúc nhận nhà là người tính chuyện làm nghề đường dài, chứ không phải làm xong rồi phủi tay.
Bản báo giá cho anh chị thấy cái hiện tại. Còn tương lai căn nhà thì nằm ở điểm tựa sau chót.
Điểm tựa thứ tư: cam kết, thứ giữ anh chị ngủ ngon sau khi dọn vào
Ba điểm tựa trên lo cho lúc đang xây. Điểm tựa này lo cho cả quãng đường dài phía sau, nên Khuôn để dành nói sau cùng.
Cam kết là những lời hứa được viết thành chữ, chứ không phải hứa miệng cho vui rồi thôi. Có mấy thứ anh chị nên hỏi rõ và đưa hẳn vào hợp đồng. Chủng loại vật tư thì phải đúng thương hiệu, đúng loại đã thỏa thuận, tránh cái cảnh "gạch này với gạch kia cũng như nhau mà". Tiến độ thi công thì bao lâu xong thô, bao lâu bàn giao, để anh chị còn liệu chuyện dọn về. Rồi an toàn lao động nữa, bởi mấy anh em thợ trên công trường cũng là người nhà của ai đó. Sau chót là bảo hành, bảo trì, cái này quan trọng lắm.
Nói tới bảo hành, ở HappyHouse Khuôn nhận bảo hành 24 tháng cho phần hoàn thiện và 15 năm cho phần kết cấu. Con số này Khuôn nêu ra như một mốc để anh chị đối chiếu khi ngồi hỏi các nhà thầu khác, chứ không phải để khoe, và mỗi nơi mỗi khác nên anh chị cứ hỏi thẳng từng bên cho rõ. Người dám đặt bút ký bảo hành kết cấu dài như vậy thường là người tin vào cái mình làm ra. Và cái sự an tâm đó, anh chị mang theo được vào mỗi đêm ngủ trong căn nhà mới.
Bốn điểm tựa vừa rồi giống hệt bốn chân của một cái bàn. Vậy khi ngồi lại cân nhắc, anh chị chấm điểm sao cho công bằng?
Bốn chân bàn: cách cân đo cho khỏi lệch
Khuôn hay ví bốn điểm tựa này như bốn chân bàn. Thiếu một chân là bàn cập kênh, mà căn nhà cũng y vậy. Nên anh chị đừng để một yếu tố nào che mất ba yếu tố còn lại.
Có một cách nhỏ để mình khỏi bị cảm tính dẫn đi. Cho mỗi điểm tựa một trọng số ngang nhau, thí dụ mỗi cái 2,5 điểm trên thang 10, rồi ngồi chấm từng nhà thầu qua bốn cột đó. Cách chia điểm này chỉ là một ví dụ cho dễ làm thôi, anh chị thấy điểm nào hệ trọng với căn nhà mình hơn thì cứ nới trọng số cho nó. Chấm vậy giúp anh chị nhìn được bức tranh tổng thể, thay vì bị một câu nói khéo hay một mức giá rẻ kéo lệch cả quyết định.
Còn giá thì sao? Giá vẫn quan trọng chớ, thuận mua vừa bán mà. Nhưng giá chỉ là một trong nhiều yếu tố. Khi vài nhà thầu báo giá xấp xỉ nhau, mà thường là xấp xỉ nhau, thì chính bốn điểm tựa này mới giúp anh chị nhận ra ai là người tử tế, uy tín để trao căn nhà. Rẻ hơn dăm bảy phần trăm mà đổi lấy cả năm mất ngủ thì đâu có đáng, phải hông anh chị.
Nói lý thuyết hoài cũng khô, Khuôn kể anh chị nghe một chuyện thật.
Chuyện chú Bảy: bốn bản báo giá và một cách chọn khôn
Trong số các chủ nhà Khuôn đồng hành, chú Bảy là người Khuôn hay nhắc mỗi khi có ai hỏi chuyện chọn thầu.
Chú mời tới bốn nhà thầu về báo giá. Ngồi nghe từng người, đặt từng bản cạnh nhau mà coi. Thủng thẳng vậy đó.
Nhưng cái Khuôn tâm đắc nhất là bước sau cùng của chú. Chú không giao trọn cho một người. Chú chọn một nhà thầu để thi công, rồi chọn thêm một người nữa đứng vai giám sát. Hai vai tách bạch hẳn ra.
Khuôn nhìn cách chú làm mà thấm một điều. Chọn nhà thầu, nói cho đúng, đâu phải chọn gọn một người. Có người lo thiết kế, có người thi công trọn gói, có người chỉ nhận phần thô, có người chuyên phần hoàn thiện. Người chủ nhà thông thái không tự tay ôm hết phần kỹ thuật, mà biết dùng đòn bẩy chuyên gia. Mình đâu cần thuộc lòng bê tông trộn tỷ lệ nào, mình chỉ cần thuê đúng một người rành chuyện đó và đứng về phía mình. Chú Bảy tách vai giám sát với thi công, chính là đang cầm cái đòn bẩy ấy trong tay.
Câu chuyện của chú gói lại gọn gàng điều Khuôn muốn thưa với anh chị. Chậm lại một nhịp, đặt vài bản báo giá cạnh nhau mà so, và đừng ngại mượn sức chuyên gia để giữ cho mình một chỗ dựa độc lập.
Vài lời gửi anh chị trước khi bắt tay chọn thầu
Xây nhà, nói cho cùng, là một chuyện vui. Mình đang dựng lên cái nơi mà mấy năm sau cả nhà quây quần, con cái lớn lên, những bữa cơm chiều thơm mùi khói bếp. Khuôn mong anh chị giữ được cái niềm vui đó suốt chặng đường.
Kinh nghiệm chọn nhà thầu xây nhà, gom lại, cũng không có gì cao siêu. Khoan chọn người đầu tiên mình gặp. Cho mình thời gian hiểu cách họ làm. Soi qua bốn điểm tựa pháp lý, kinh nghiệm, dịch vụ, cam kết. Và như chú Bảy, cứ so vài nhà thầu rồi hẵng trao niềm tin. Làm được mấy điều nhỏ đó, anh chị đã đi được nửa đường tới một căn nhà đáng để ngủ ngon.
Hỏi nhanh đáp gọn quanh chuyện chọn thầu
Nên gặp mấy nhà thầu trước khi quyết? Khuôn thấy ba tới bốn là vừa đẹp. Ít quá thì không có cái mà đặt cạnh nhau so, nhiều quá lại rối, đâm ra phân vân hoài. Ba bốn góc nhìn đủ để anh chị nhận ra ai hợp với căn nhà và hợp túi tiền mình.
Chọn nhà thầu giá rẻ nhất có ổn không? Giá rẻ chưa nói lên điều gì, mà cũng chẳng phải cái tội. Vấn đề là rẻ nhờ đâu. Có người tối ưu được cách làm nên giá mềm, có người lại lược bớt thứ đáng ra phải có. Anh chị cứ soi rẻ đó đi kèm bản báo giá minh bạch cỡ nào, cam kết bảo hành ra sao, rồi hẵng yên tâm.
Làm sao nhận ra một nhà thầu uy tín? Không nằm ở lời hứa, mà ở dấu vết để lại. Giấy phép, chứng chỉ đầy đủ. Công trình thật cho ghé coi. Chủ nhà cũ cho xin số. Báo giá rõ ràng từng hạng mục. Cam kết dám viết vào hợp đồng. Gộp mấy dấu vết đó lại, chân dung một người làm nghề đàng hoàng tự khắc hiện ra.
Có cần thuê giám sát riêng, tách khỏi nhà thầu thi công không? Không bắt buộc, nhưng là một cách hay để giữ cho mình một chỗ dựa độc lập, như chú Bảy trong bài đã làm. Người giám sát đứng về phía anh chị sẽ để mắt giùm những chỗ mình không rành. Nhà nhỏ, nhà lớn đều cân nhắc được, tùy điều kiện của anh chị.
Nếu anh chị muốn nhìn rõ hơn về ngân sách trước khi ngồi với nhà thầu, biết mình đang có nhiêu tiền, nên chia sao cho phần thô, phần hoàn thiện, phần dự phòng, thì Khuôn có làm sẵn một công cụ lập ngân sách xây nhà miễn phí tại ngodinhkhuon.vn/cong-cu-lap-ngan-sach/. Anh chị cứ dùng thoải mái nghen.
Còn nếu anh chị muốn đi sâu hơn, hiểu bài bản từng bước để làm một người chủ nhà thông thái, Khuôn có khóa "Chủ Nhà Thông Thái" tại www.chunhathongthai.com để anh chị tham khảo lúc rảnh. Đây mới là một bí kíp trong chuỗi "101 Bí kíp xây nhà" của Khuôn thôi, còn nhiều chuyện hay Khuôn muốn kể ở những bài sau. Anh chị ghé đọc tiếp cùng Khuôn nghen.
Về tác giả
Bài viết bởi KS. Ngô Đình Khuôn — kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Với 10 năm trong nghề và đã đồng hành cùng hơn 200 chủ nhà trên hành trình xây tổ ấm, Khuôn viết chuỗi "101 Bí kíp xây nhà" để chia sẻ những điều nhặt nhạnh được từ công trường thật, mong anh chị xây nhà nhẹ lòng hơn.
Gặp Khuôn tại: website ngodinhkhuon.vn · YouTube @ngodinhkhuon · Facebook /ngodinhkhuon66.
Lưu ý nhỏ: mọi con số về diện tích, thời hạn bảo hành hay cách chấm điểm trong bài chỉ là ví dụ minh họa để anh chị dễ hình dung, có thể khác tùy khu vực, quy định và từng nhà thầu. Anh chị nên hỏi rõ từng bên và đối chiếu hợp đồng cụ thể trước khi quyết định.
Meta description: Kinh nghiệm chọn nhà thầu xây nhà từ KS. Ngô Đình Khuôn: soi 4 điểm tựa pháp lý, kinh nghiệm, dịch vụ, cam kết để chọn nhà thầu uy tín, ngủ ngon.
Slug: kinh-nghiem-chon-nha-thau-xay-nha
Bạn không phải xây nhà một mình
Xây nhà là chuyện vui khi mình hiểu và có kế hoạch. Khóa học Chủ Nhà Thông Thái đồng hành cùng anh chị từ lúc ấp ủ đến ngày nhận nhà — để anh chị tự tin làm chủ ngôi nhà của mình, không còn phụ thuộc vào ai.
Bài viết liên quan
