Cách kiểm tra nhà thầu xây nhà: cứ ghé một công trình họ đang làm
Anh chị vừa gõ lên Google dòng "cách kiểm tra nhà thầu xây nhà", hoặc vừa lưu số của đôi ba nhà thầu ai đó giới thiệu, rồi ngồi tần ngần chưa biết nên tin ai. Khuôn hiểu cái cảm giác đó lắm. Không phải anh chị khó tính, cũng chẳng phải mình xui rủi hay gặp người gian đâu. Chỉ là căn nhà là chuyện lớn của cả một đời, nên mình muốn chắc bụng rồi hẵng trao niềm tin, vậy thôi.
Nói ngắn cho anh chị đỡ sốt ruột: cách kiểm tra năng lực nhà thầu đáng tin nhất không nằm trong tập ảnh nhà đẹp long lanh, mà nằm ở một buổi anh chị chịu khó ghé tận nơi một công trình họ đang thi công. Ở đó, cách làm thật nó hiện ra hết, giấu không nổi.
Qua hơn 200 chủ nhà mà Khuôn từng đồng hành, người nào chịu bỏ ra một buổi sáng ghé công trình rồi mới quyết, sau này phần lớn đều nhẹ nhõm. Còn người chọn cho lẹ qua tấm danh thiếp với mấy tấm ảnh chụp sẵn, thi thoảng lại thấy tiếc, kiểu giá mà hồi đó mình đi thêm một buổi. Bài này Khuôn kể anh chị nghe nên nhìn gì, hỏi gì khi bước vô một công trường đang chạy, để mình đọc được nhà thầu qua chính cách họ làm.
Vì sao tấm ảnh nhà đẹp chưa nói được nhiều
Một tấm ảnh căn nhà đã hoàn thiện, ngói đỏ tường vàng, đúng là đẹp thật. Nhưng nó là cái đích, chứ đâu phải con đường. Nhìn vào bức tường phẳng phiu ấy, anh chị làm sao thấy được bên trong thép có đủ không, bê tông có đầm cho kỹ không, hôm trời mưa ngang chừng thì thợ xoay xở ra sao.
Ảnh đẹp thì ai gửi mà chẳng được, có khi tải trên mạng về cũng xong. Còn một công trình đang xây thì không diễn được cho anh chị coi. Gạch vữa, giàn giáo, tiếng máy chạy, nét mặt người thợ, tất cả đang phơi ra dưới nắng, thật một trăm phần trăm. Vậy nên mỗi khi có ai hỏi Khuôn cách kiểm tra nhà thầu xây nhà sao cho nhanh gọn, Khuôn hay cười: nhanh nhất là chịu khó đi một chuyến, anh ơi.
Mà bước vô công trường rồi thì nên bắt đầu nhìn từ đâu, để một buổi ghé thăm không trôi qua uổng phí?
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Ghé công trình đang thi công, chỗ nhà thầu khó giấu nhất
Anh chị cứ hình dung việc xem công trình nhà thầu đang làm như buổi "khám sức khỏe" của họ. Thói quen tốt xấu gì cũng lộ ra ở đây hết, chứ không phải ở phòng khách lúc họ ngồi rót nước báo giá.
Cách làm thì đơn giản thôi. Anh chị hỏi thẳng một câu: "Anh cho em ghé xem một công trình anh đang làm được không?". Nhà thầu tử tế, đang có việc thật, thường vui vẻ dẫn đi, có khi còn hào hứng khoe. Còn người ngập ngừng, hẹn tới hẹn lui, cũng có thể họ đang bận thiệt, mình nhẹ nhàng hẹn dịp khác. Nhưng nếu lần nào gặng cũng chỉ có mỗi tấm ảnh, thì anh chị để bụng một chút cũng không thừa. Không cần phải căng thẳng gì, cứ để cái cảm giác của mình lên tiếng.
Tốt nhất là xin xem một công trình đang ở giai đoạn phần thô, bởi phần thô là bộ xương của căn nhà, chỗ quyết định nhà bền hay không. Người ta hay ước lượng phần thô chiếm cỡ 55% giá trị căn nhà, con số này Khuôn nói để anh chị hình dung độ nặng nhẹ thôi, tùy công trình mà xê xích chứ không phải bảng giá gì. Xem được thêm một căn đang hoàn thiện nữa thì càng hay, để thấy trọn cách họ đi từ đầu tới cuối.
Bước vô rồi, cái đầu tiên đập vào mắt anh chị thường là chuyện gọn gàng. Mà cái gọn gàng đó, nó nói nhiều hơn mình tưởng.
Nhìn công trường gọn hay rối, đọc ra được khối chuyện
Một công trường ngăn nắp thường đi kèm một cái đầu ngăn nắp. Anh chị để ý mấy chỗ nhỏ nhỏ này thôi cũng đủ hiểu.
Vật tư có được xếp đặt đàng hoàng không. Bao xi măng có che chắn cho khỏi mưa nắng không, hay để phơi ngoài trời cho hút ẩm. Sắt thép có kê cao khỏi mặt đất bùn không. Rác thải xây dựng gom lại một góc gọn, hay vương vãi tứ tung. Lối đi có thông thoáng để thợ khỏi vấp té giữa buổi.
Rồi tới chuyện an toàn lao động, cái này Khuôn mong anh chị nhìn cho kỹ giùm. Vì nó vừa nói lên sự chuyên nghiệp, vừa cho thấy cái tâm của nhà thầu với chính anh em thợ của mình. Giàn giáo có chắc chân không, mấy tầng cao có lưới chắn không, thợ leo cao có mũ bảo hộ, có dây an toàn không. Một người biết lo cho cái an toàn của thợ, thường cũng là người sẽ lo được cho căn nhà của anh chị.
Công trường mà gọn gàng, an toàn tươm tất, anh chị yên tâm thêm được một bậc. Nhưng đồ đạc mới chỉ là phần tĩnh. Cái sống động nhất của một công trường lại nằm ở con người.
Nhìn cách người thợ làm, nghe cái không khí công trường
Anh chị thử đứng lại chừng dăm phút, lặng lẽ ngó quanh. Thợ đang làm việc chú tâm, hay đang túm tụm cà kê chuyện đâu đâu. Có người chỉ huy điều phối mạch lạc không, hay mạnh ai nấy làm. Lúc anh chị với nhà thầu bước vô, thợ chào hỏi tự nhiên hay dửng dưng như không thấy.
Cái không khí công trường nó thật thà lắm anh chị. Một đội thợ được đối xử tử tế, được trả công sòng phẳng, thường làm việc có tinh thần, và cái tinh thần đó nó ngấm vào từng viên gạch họ đặt. Ngược lại, một công trường lúc nào cũng nằng nặng, người làm uể oải, thì bản vẽ có đẹp cỡ nào, chất lượng cũng khó mà đều tay được.
Khuôn hay nói vui, muốn biết bữa cơm ngon dở thì ghé ngang cái bếp một lát. Muốn biết căn nhà làm có chỉn chu không thì ra công trường đứng một lát là cảm được. Nhân đây, nếu anh chị xách theo mấy chai nước mát hay vài ly cà phê mời anh em thợ, vừa là cái tình, vừa dễ bắt chuyện hỏi han thêm đôi điều. Anh em ngoài công trường quý người biết điều lắm.
Mà nói tới hỏi han, người đáng để anh chị ngồi lại trò chuyện nhất ở đây có khi không phải nhà thầu, mà là chủ nhà đang xây.
Hỏi chuyện chủ nhà đang xây, nghe được lời thật
Nhà thầu thì tất nhiên luôn nói tốt cho mình, chuyện đó cũng dễ hiểu thôi, ai đi buôn mà chê hàng mình bao giờ. Nhưng chủ nhà đang xây thì khác, đồng tiền của họ đang nằm trong đó, họ nói với anh chị bằng cái ruột của người trong cuộc.
Nếu may gặp được chủ nhà, anh chị cứ hỏi vài câu nhẹ nhàng. Anh chị làm với nhà thầu này thấy ổn không. Có phát sinh gì ngoài dự tính không, và khi phát sinh thì hai bên ngồi lại xử với nhau ra sao. Tiến độ có đi đúng như đã hứa không. Có điều gì mà nếu được làm lại, anh chị sẽ làm khác đi.
Cái câu hỏi về chuyện xử lý sự cố là câu Khuôn quý nhất. Bởi làm nhà thì đội nào rồi cũng có lúc gặp trục trặc. Xe bê tông tới trễ mất nửa buổi, một chi tiết ngoài thực tế lệch chút đỉnh so với bản vẽ, mưa gió ập tới bất chợt. Nhà thầu giỏi không phải là người chẳng bao giờ gặp sự cố, mà là người bình tĩnh gỡ được cho gọn, cho êm. Nghe chủ nhà kể lại một lần đội thợ chữa cháy một tình huống thế nào, anh chị hiểu năng lực thật của họ hơn cả chục lời cam kết ngồi nói suông.
Nghe bằng tai xong rồi, còn một việc nữa cần chính mắt anh chị đối chiếu.
Đối chiếu bản vẽ với cái đang dựng lên
Nếu tiện, anh chị xin nhà thầu cho xem qua bản vẽ hoặc tờ báo giá của cái công trình mình đang đứng, rồi lấy mắt mình mà đối chiếu với cái đang được dựng lên trước mặt. Không cần rành kỹ thuật gì đâu, chỉ cần cảm cái độ khớp.
Cái cột trong bản vẽ với cái cột ngoài thực tế có ăn nhập nhau không. Loại gạch, loại thép nhà thầu đang dùng có đúng như trong báo giá đã ghi, hay ghi một đằng làm một nẻo. Một người để bản vẽ ra tới thực tế mà vẫn khớp, nghĩa là họ làm việc có kỷ luật, biết tôn trọng cái mình đã cam kết. Cái đó quý.
Đây cũng là lúc anh chị thấy được giá trị của một tờ báo giá liệt kê cho rõ ràng. Phần thô gồm những gì, phần hoàn thiện gồm những gì, đơn giá từng hạng mục ra làm sao. Báo giá càng minh bạch thì sau này anh chị càng dễ theo dõi, dễ đổi ý khi cần, và cũng đỡ chuyện lời qua tiếng lại. Ra công trường một chuyến, anh chị sẽ thấy tờ báo giá rõ ràng ấy nó "sống" ngoài đời như thế nào.
Nói vậy chứ, chuyện ghé thăm cũng có cái khéo của nó, để mình vừa xem được thật, vừa không làm phiền ai.
Xin ghé thăm sao cho khéo, và nên mang theo gì
Anh chị đừng ngại chuyện xin ghé công trình, đây là việc chính đáng, nhà thầu tử tế nào cũng hiểu cho mình. Chỉ cần mình lịch sự chút. Hẹn trước với nhà thầu một buổi cho họ chủ động, tránh cái giờ thợ đang nghỉ trưa. Tới nơi thì giữ ý, không đi lung tung vào mấy chỗ nguy hiểm, không tự tay sờ nắn khi máy đang chạy.
Anh chị có thể ghi sẵn vô cuốn sổ nhỏ hay trong điện thoại mấy câu định hỏi, tới nơi khỏi luống cuống mà quên. Chụp vài tấm làm tư liệu cũng nên, nhưng nhớ hỏi một tiếng cho phải phép. Và như Khuôn nói khi nãy, thêm mấy chai nước mát cho anh em thợ thì câu chuyện tự khắc cởi mở hơn nhiều.
Có một điều nhỏ nữa. Nếu được, anh chị thử ghé vào một ngày làm việc bình thường, đừng báo trước quá sát giờ. Một công trường lúc nào cũng ngăn nắp, kể cả bữa không "chuẩn bị đón khách", mới là công trường thật.
Ghé thăm là cách đọc nhà thầu rõ nhất. Nhưng Khuôn cũng mong anh chị nhớ giùm, nó mới chỉ là một trong mấy cái chân của cái bàn.
Ghé công trình là một chân bàn, còn ba chân nữa đừng quên
Chuyện đi xem công trình nhà thầu đang làm chủ yếu giúp anh chị soi được cái kinh nghiệm và cách làm thật của họ. Nhưng để có một cách chọn nhà thầu xây dựng cho ra người ngủ ngon, mình nên tựa trên bốn chân bàn, thiếu chân nào thì bàn cũng chông chênh.
Chân thứ nhất là pháp lý. Nhà thầu có giấy phép kinh doanh đàng hoàng. Với những căn lớn, ví dụ trên 300m2 hoặc trên 3 tầng, thì thường cần thêm chứng chỉ năng lực hoạt động và chứng chỉ hành nghề, để lo cho được khâu xin phép với hoàn công sau này. Chỗ này tùy quy định từng thời điểm, anh chị cứ hỏi kỹ cho chắc.
Chân thứ hai là kinh nghiệm, đúng cái mà anh chị lặn lội ra công trường để tận mắt kiểm chứng đó.
Chân thứ ba là chất lượng dịch vụ. Tờ báo giá rõ ràng như mình vừa nói, cộng thêm chính sách chăm sóc sau khi đã bàn giao nhà.
Chân thứ tư là cam kết. Chủng loại vật tư, tiến độ, an toàn lao động, rồi bảo hành bảo trì cho minh bạch. Bên Khuôn chẳng hạn, quen giữ mức bảo hành 24 tháng cho phần hoàn thiện và 15 năm cho phần kết cấu, để chủ nhà có một chỗ dựa lâu dài mà an tâm. Con số này là cách bên Khuôn làm, anh chị cứ lấy làm mốc tham khảo khi so mấy nhà thầu với nhau.
Còn giá thì sao? Giá là chuyện thuận mua vừa bán, một yếu tố thôi, đừng để nó quyết hết. Khi đôi ba nhà thầu báo giá xấp xỉ nhau, chính bốn cái chân bàn này giúp anh chị nhận ra ai là người tử tế để mà gửi gắm.
Xây nhà đâu phải cuộc so găng hơn thua với ai. Đó là chuyện vui của cả gia đình mình. Anh chị chịu khó bỏ ra một buổi ghé công trường, mời anh em thợ ly cà phê, hỏi han đôi ba câu, là đã đi được một đoạn dài trên con đường chọn đúng người rồi. Cứ thủng thẳng mà làm, tới ngày dọn vào nhà mới, anh chị sẽ ngủ ngon.
Vài câu anh chị hay hỏi Khuôn
Cách kiểm tra nhà thầu xây nhà có đáng tin không, nhanh nhất là làm gì? Nhanh và thật nhất là xin ghé một công trình họ đang thi công, tốt nhất là công trình đang ở phần thô. Ảnh nhà đẹp ai gửi cũng được, còn một công trường đang chạy thì cách làm thật hiện ra hết: vật tư, an toàn lao động, tay nghề thợ, không khí làm việc. Đứng đó một lát anh chị cảm được nhiều hơn cả buổi ngồi nghe báo giá.
Nên xem công trình nhà thầu ở giai đoạn nào là đọc được nhiều nhất? Ưu tiên giai đoạn phần thô, vì đây là bộ xương của căn nhà, chỗ quyết định nhà bền hay không, và cũng là chỗ khó "trang điểm" nhất. Nếu xem thêm được một căn đang hoàn thiện nữa thì càng hay, để thấy trọn cách nhà thầu đi từ đầu tới cuối.
Ra công trường nên hỏi chủ nhà đang xây những gì? Hỏi nhẹ nhàng thôi: làm với nhà thầu này thấy ổn không, có phát sinh gì ngoài dự tính không và hai bên xử với nhau ra sao, tiến độ có đúng như đã hứa không. Câu quý nhất là chuyện họ xử lý sự cố thế nào, bởi đội nào rồi cũng có lúc gặp trục trặc, người gỡ được cho gọn mới là người giỏi thật.
Ngoài việc ra công trình, còn cần xem gì khi chọn nhà thầu? Ghé công trình mới là một chân bàn (phần kinh nghiệm). Còn ba chân nữa nên xem cho đủ: pháp lý (giấy phép, chứng chỉ khi cần), chất lượng dịch vụ (báo giá rõ ràng, chăm sóc sau bàn giao) và cam kết (vật tư, tiến độ, bảo hành bảo trì). Giá chỉ là một yếu tố, đừng để nó quyết hết.
Bài viết bởi KS. Ngô Đình Khuôn — Kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Với 10 năm trong nghề và hành trình đồng hành cùng hơn 200 chủ nhà, Khuôn viết những bài này để anh chị chuẩn bị xây nhà đỡ bỡ ngỡ, bớt lo, và ngủ ngon hơn trên chính căn nhà của mình. Anh chị gặp Khuôn tại website ngodinhkhuon.vn, YouTube @ngodinhkhuon và Facebook /ngodinhkhuon66.
Đây là một bài trong chuỗi "101 Bí kíp xây nhà" Khuôn viết để đồng hành cùng anh chị. Khi nào rảnh, anh chị ghé đọc thêm mấy bài khác trong chuỗi nghen. Còn nếu muốn tính toán cho tường tận hơn, mời anh chị dùng thử công cụ lập ngân sách xây nhà miễn phí tại ngodinhkhuon.vn/cong-cu-lap-ngan-sach/.
<!– slug: cach-kiem-tra-nha-thau-xay-nha –>
Anh chị không phải xây nhà một mình
Chuỗi video hướng dẫn Chủ Nhà Thông Thái hiện đang mở sẵn hơn 20 bài cho anh chị xem miễn phí, rải đủ chín giai đoạn, từ lúc còn đang tính tiền cho tới ngày dọn vào nhà ở. Khuôn chỉ xin email để lưu lại chỗ anh chị xem tới, không thu phí và không cần thẻ ngân hàng. Anh chị cứ xem thoải mái nha, thấy hợp thì mình đi tiếp cùng nhau, còn chưa hợp thì thôi cũng không sao đâu.
Bài viết liên quan
