Nên chọn nhà thầu xây nhà như thế nào để đêm nào cũng ngủ ngon?
Người khiến anh chị an tâm suốt cả hành trình mới là người đáng chọn, chứ không phải người bỏ giá thấp nhất. Bài này gom cả phần cảm xúc lẫn bốn tiêu chí chọn nhà thầu xây nhà, để anh chị nhìn ra "chất người" của một nhà thầu, chứ không chỉ nhìn mỗi "chất giá".
Nếu anh chị vừa gấp lại một xấp báo giá, mỗi tờ một con số, mà nhìn tờ rẻ nhất trong lòng lại thấy chờn chợn, thì Khuôn xin nói ngay: anh chị không khó tính đâu, cũng chẳng phải nghĩ quẩn. Cái cảm giác "rẻ vầy sao mà an tâm được ta" thật ra là tín hiệu rất tử tế của người sắp gửi gắm cả gia tài và mấy năm dành dụm vào tay người khác. Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, tới đoạn chọn thầu gần như ai cũng dừng ở đúng cái ngã ba này: con số kéo về một phía, mà cái bụng lại nghiêng về phía kia.
Trong chuỗi "101 Bí kíp xây nhà" có riêng một bí kíp nói về cách soi một nhà thầu ngoài công trình. Bài hôm nay mình không lặp lại, mà nói một chuyện ít ai gọi tên: chọn nhà thầu, cho cùng, là chọn người mà mình sẽ ngủ ngon hay trằn trọc suốt mấy tháng làm nhà sắp tới.
Vì sao tờ báo giá rẻ nhất thường là tờ khiến mình trằn trọc nhất?
Anh chị thử nghĩ coi: một căn nhà đâu phải món hàng mua xong là xong, nó là một cuộc đi chung dài ngày, bữa nào cũng có chuyện. Hôm nay xe cát tới trễ, mai trời mưa không đổ bê tông được, mốt lại phát sinh thêm mấy mét tường rào. Người đi cùng anh chị qua từng chuyện lặt vặt đó mới quyết định mình vui hay mệt, chớ không phải con số nằm im trên tờ giấy.
Tờ báo giá rẻ nhất thường rẻ vì nó thiếu một thứ mình chưa kịp thấy. Có khi thiếu một hạng mục, mai mốt mới lòi ra. Có khi là loại vật tư khác đi đôi chút. Cũng có khi người báo giá thật thà nhưng vốn mỏng, đi giữa đường gặp biến động là hụt hơi. Khuôn không hề nói rẻ là xấu nghen, giá vẫn là chuyện thuận mua vừa bán; Khuôn chỉ mong anh chị đừng để mỗi con số quyết thay cho cái bụng của mình.
Khuôn nhớ chú Bảy, một chủ nhà từng đi cùng Khuôn. Hồi chọn thầu, chú thủng thẳng lấy báo giá của tới bốn nhà thầu rồi mới quyết. Nhín thêm chút thời gian coi cho kỹ như vậy, tới ngày dọn vào nhà sẽ thấy đáng.
Lối ra ở đây nhẹ hều thôi. Thay vì hỏi "ai rẻ nhất", anh chị thử đổi thành "đi với ai thì mình ngủ ngon". Đổi mỗi một câu hỏi mà cách nhìn cả xấp báo giá đã khác hẳn. Để trả lời câu đó cho có cơ sở, mình cần bốn cái chân bàn.
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Bốn tiêu chí chọn nhà thầu xây nhà: bốn cái chân bàn
Khuôn hay ví một nhà thầu tử tế như cái bàn bốn chân. Thiếu một chân thì bàn vẫn đứng đó, nhưng hễ đặt lên nó thứ gì nặng, như nguyên căn nhà của anh chị, là chông chênh liền. Bốn chân đó là pháp lý, kinh nghiệm, chất lượng dịch vụ và cam kết. Anh chị cho mỗi chân 2,5 điểm trong bụng, cộng lại vừa tròn 10; nhẩm vậy tự nhiên mình bớt bị một con số giá kéo đi đâu mất. Điều hay là mỗi chân đứng vững là mỗi đêm anh chị bớt trằn trọc vì một nỗi lo khác nhau.
Chân thứ nhất, pháp lý: để ngày hoàn công thật nhẹ nhõm
Chuyện giấy tờ nghe khô khan vậy chớ nó là cái chân giữ cho anh chị an lòng ở khúc cuối, lúc hoàn công. Tối thiểu, nhà thầu cần có giấy phép kinh doanh đàng hoàng. Còn nếu nhà anh chị thuộc loại lớn, trên 300m² sàn hoặc trên 3 tầng, thì cần thêm chứng chỉ năng lực của công ty kèm chứng chỉ hành nghề của kiến trúc sư hay kỹ sư, để lo trọn khâu xin phép với hoàn công.
Nghe thì rối, nhưng anh chị chỉ cần nhớ cái tinh thần này: người làm ăn bài bản thì đưa giấy tờ ra rất nhẹ nhàng, vì họ có sẵn trong tay. Còn ai cứ ấp úng, hẹn lần hẹn lữa chuyện giấy phép thì có lẽ cái chân này chưa vững, mình để ý thêm chút. Anh chị đâu cần thành chuyên gia luật, chỉ cần nhìn người ta thảnh thơi hay lúng túng khi mình hỏi là đủ. Có cái chân này rồi thì ngày hoàn công giấy tờ căn nhà sẽ suôn sẻ.
Chân thứ hai, kinh nghiệm: nhìn ở cách họ gỡ lúc trục trặc
Công trình nào cũng có trục trặc, không nhà nào thoát: xe bê tông tới trễ giờ, một chi tiết từ bản vẽ ra thực tế lệch nhau chút đỉnh, thời tiết trở chứng. Người đi nhiều rồi thì gặp hoài, xử gọn tới mức anh chị gần như không hay biết là vừa có chuyện.
Ở bí kíp trước Khuôn có kể cách đi coi công trình, nên hôm nay mình chỉ chốt phần cảm giác. Khi ngồi nghe một nhà thầu kể chuyện nghề, anh chị để ý coi họ có kể được những lần trục trặc và cách gỡ hay không. Người làm thật thì đầy chuyện kiểu đó, kể ra nghe rất đời. Còn ai mới chỉ khoe cái đẹp, cái đã xong, thì mình cứ thủng thẳng tìm hiểu thêm. Kinh nghiệm thật nằm trong mấy câu chuyện gỡ rối, chớ đâu nằm trong album ảnh lung linh.
Chân thứ ba, chất lượng dịch vụ: đọc tờ báo giá là thấy tính người
Đây là chỗ Khuôn thương anh chị nhất, vì chất lượng dịch vụ âm thầm quyết định mình có mệt đầu suốt công trình hay không, mà nó lại hiện ra rõ nhất ngay trên tờ báo giá.
Một tờ báo giá tử tế sẽ liệt kê rành mạch: phần thô gồm những gì, phần hoàn thiện gồm những gì, đơn giá từng hạng mục ghi rõ ràng. Lỡ mai này anh chị muốn đổi loại gạch, đổi bộ thiết bị vệ sinh, thì tính lại được liền, khỏi phải ngồi kỳ kèo. Ngược lại, một tờ gói gọn trong vài dòng tổng, con số nhìn đẹp mà chẳng biết bên trong có gì, là dấu hiệu sau này mình phải hỏi tới hỏi lui cho ra ngọn ngành.
Tờ báo giá là lá thư đầu tiên nhà thầu viết cho mình. Người viết thư rõ ràng, chịu khó tách bạch từng khoản, thường cũng là người làm việc rõ ràng và chịu lắng nghe khi mình muốn thay đổi đôi chút giữa chừng.
Chân thứ tư, cam kết: lời hứa có ngày tháng và có bảo hành
Lúc chưa ký thì ai mà chẳng hứa hay. Cái chân thứ tư giúp anh chị phân biệt lời hứa có bảo chứng với lời hứa nói cho vui. Anh chị để ý coi nhà thầu có dám ghi ra giấy trắng mực đen mấy điều này không.
Đầu tiên là chủng loại vật tư, ghi rõ dùng loại nào, hãng nào, chớ không chung chung "vật tư loại tốt" cho qua chuyện. Kế đó là tiến độ, có mốc thời gian đàng hoàng để mình còn liệu. An toàn lao động trên công trường nữa, cái này đâu phải chuyện nhỏ, là chuyện anh em thợ về nhà lành lặn với vợ con mỗi tối. Và điều Khuôn xem là chữ tín rõ nhất: bảo hành, bảo trì. Bên Happy House, Khuôn nhận bảo hành 24 tháng phần hoàn thiện và 15 năm phần kết cấu. Con số này kể ra không phải để khoe, mà để anh chị thấy: người dám đứng sau lưng cái kết cấu lâu tới vậy là người đã tính chuyện ở lại với mình rất lâu.
Dám ghi cam kết thành văn bản, ấy là người ta nói với anh chị rằng: "Có chuyện gì cứ gọi tôi, tôi không đi đâu hết." Chân này vững thì có lẽ là đêm anh chị ngủ ngon nhất.
Khi bốn chân gần bằng nhau, hãy nghe cái bụng
Sẽ có lúc anh chị gặp hai, ba nhà thầu mà bốn chân bàn đều tạm ổn cả, giá lại xấp xỉ nhau. Nhiều người tới nước này lại quay về nhìn con số để phân cao thấp. Khuôn khuyên hơi khác: khi mọi thứ đã ngang ngửa, anh chị để ý coi ngồi nói chuyện với ai mình thấy nhẹ người nhất.
Cái cảm giác "nói chuyện với người này sao mà dễ thở" không phải cảm tính vu vơ đâu nghen. Nó là cái bụng đã âm thầm gom hết những tín hiệu nhỏ mà cái đầu chưa kịp gọi tên: cách người ta trả lời tin nhắn, cách người ta không giấu cái khó, cách người ta không hứa lố. Chọn nhà thầu khiến mình yên tâm ngay từ buổi cà phê đầu thường cũng là người làm mình an tâm suốt cả công trình. Bốn cái chân bàn lo phần đúng, cái bụng lo phần hợp.
Xây nhà, cho cùng, vẫn là chuyện vui
Đọc tới đây, có anh chị thấy sao mà nhiều thứ phải để ý quá. Nhưng anh chị đừng biến việc chọn thầu thành một kỳ thi căng thẳng làm chi; bốn tiêu chí này không phải để mình ngồi soi người ta cho mệt, mà để mình bớt lo. Chọn được người vừa đúng vừa hợp rồi, phần còn lại toàn là chuyện đáng mong: coi từng viên gạch lên, ghé công trường mời anh em thợ ly cà phê, rồi tới bữa dọn vào căn nhà của mình mà trong lòng thanh thản.
Nếu anh chị muốn nhìn trước bức tranh tiền bạc trước khi ngồi với nhà thầu, Khuôn có gửi tặng công cụ lập ngân sách xây nhà miễn phí tại ngodinhkhuon.vn/cong-cu-lap-ngan-sach/; điền vài thông số là ra cái khung chi phí, cầm theo đi nói chuyện với thầu cho vững bụng. Còn muốn đi sâu vào cả hành trình làm một người chủ nhà tỉnh táo, khóa "Chủ Nhà Thông Thái" ở www.chunhathongthai.com là chỗ Khuôn kể cặn kẽ hơn.
Vài câu anh chị hay hỏi Khuôn
Nên chọn nhà thầu xây nhà như thế nào để yên tâm ngủ ngon? Đừng chọn theo mỗi con số. Thử chấm nhà thầu theo bốn cái chân bàn: pháp lý, kinh nghiệm, chất lượng dịch vụ và cam kết. Khi vài nhà thầu ngang ngửa nhau, hãy nghe thêm cái bụng, coi ngồi với ai mình thấy dễ thở nhất.
Có nên chọn nhà thầu báo giá thấp nhất không? Rẻ chưa chắc xấu, nhưng tờ thấp nhất thường thấp vì thiếu một thứ mình chưa kịp thấy: thiếu hạng mục, khác loại vật tư, hoặc người báo vốn mỏng. Anh chị cứ hỏi cho rõ vì sao rẻ; giải thích rành mạch thì yên tâm, ấp úng thì để ý thêm.
Tiêu chí chọn nhà thầu xây nhà gồm những gì? Bốn tiêu chí: pháp lý (giấy phép kinh doanh, thêm chứng chỉ năng lực nếu nhà lớn), kinh nghiệm (cách họ gỡ trục trặc), chất lượng dịch vụ (báo giá tách bạch từng khoản) và cam kết (vật tư, tiến độ, an toàn, bảo hành ghi thành văn bản).
Làm sao biết một nhà thầu uy tín khi mới gặp lần đầu? Chọn nhà thầu uy tín không cần mẹo cao siêu. Anh chị coi họ đưa giấy tờ ra có nhẹ nhàng không, kể được chuyện gỡ rối ngoài công trường không, báo giá có rõ ràng không, có dám ghi cam kết bảo hành lên giấy không. Bốn chỗ đó thảnh thơi thì phần nhiều là người đàng hoàng.
Về tác giả
Ngô Đình Khuôn là kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Với 10 năm trong nghề và đã đồng hành cùng hơn 200 chủ nhà, Khuôn viết chuỗi "101 Bí kíp xây nhà" để bà con làm nhà đỡ cực, đỡ lo. Anh chị gặp Khuôn ở website ngodinhkhuon.vn, YouTube @ngodinhkhuon và Facebook /ngodinhkhuon66.
Các con số về tỷ lệ hay thời hạn bảo hành trong bài chỉ là ví dụ minh họa, tùy khu vực và thời điểm; anh chị nhớ đối chiếu với hợp đồng và báo giá thực tế của mình nghen.
Đây là một bài trong chuỗi "101 Bí kíp xây nhà". Bí kíp nằm kế bên nói về cách đi coi công trình để đọc một nhà thầu, anh chị ghé đọc tiếp cho đủ bộ nghen.
Anh chị không phải xây nhà một mình
Chuỗi video hướng dẫn Chủ Nhà Thông Thái hiện đang mở sẵn 21 video cho anh chị học miễn phí, rải đủ chín giai đoạn, từ lúc còn đang tính tiền cho tới ngày dọn vào nhà ở. Khuôn chỉ xin email để lưu lại chỗ anh chị xem tới, không thu phí và không cần thẻ ngân hàng. Anh chị cứ xem thoải mái nha, thấy hợp thì mình đi tiếp cùng nhau, còn chưa hợp thì thôi cũng không sao đâu.
Mang theo bộ câu hỏi khi ra công trường
Nếu anh chị muốn có sẵn câu để hỏi nhà thầu và giám sát ở từng giai đoạn, Khuôn có cuốn cẩm nang Bộ Câu Hỏi Dành Cho Chủ Nhà — bản PDF 98 trang, 295 câu hỏi, đi từ trước khi đào móng cho tới ngày dọn vào ở. Mỗi hạng mục có sẵn câu hỏi cho anh chị, phần giám sát sẽ kiểm và lỗi hay gặp. Giá 168.000đ, chuyển khoản xong là đường dẫn tải về hộp thư trong vài phút.
Bài viết liên quan
