Có thay đổi khi đang xây? Mình xin thêm một trang phụ lục hợp đồng xây dựng cho chắc nghen
Tóm gọn cho anh chị đang vội: xây nhà mà đổi ý giữa chừng là chuyện thường như cơm bữa. Cái quan trọng không phải "có nên đổi hay không", mà là cái đổi đó có được ghi lại thành một trang phụ lục hợp đồng hay chưa. Một chữ ký nhẹ hều hôm nay đỡ cho anh chị biết bao cuộc nói qua nói lại mấy tháng sau. Bài này Khuôn kể anh chị nghe: khi nào cần phụ lục, trong đó ghi gì, và làm sao mở lời xin thêm mà vẫn vui vẻ với anh thợ.
Chào anh chị, Khuôn đây.
Nếu anh chị đang gõ tìm "thay đổi thiết kế khi đang xây nhà" hay "phụ lục hợp đồng xây nhà", để Khuôn đoán thử coi trúng hôn: nhà mình xây được nửa chừng, tự nhiên muốn dời cái cửa sổ qua chút, đổi loại gạch, hay thêm một ô chờ máy lạnh. Anh thầu gật đầu cái rụp, "được anh chị ơi, chuyện nhỏ". Vậy mà trong bụng anh chị cứ lấn cấn: rồi tiền bạc tính sao ta, có ghi vô đâu không, hay tới lúc quyết toán mới ngã ngửa.
Lấn cấn vậy là trúng chớ hổng phải khó tính đâu nghen. Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, chuyện đổi ý giữa chừng gần như nhà nào cũng dính. Không ai tính bậy, cũng chẳng gặp ai gian. Chỉ là lời nói gió bay, cái miệng dặn nhau hôm nay nghe rõ mồn một, mà cái đầu của cả hai bên vài tháng sau lại hay "quên" nghiêng về phía có lợi cho mình một chút. Không phải xấu gì đâu, con người mình vậy đó. Nên mới cần một trang giấy đứng ra làm chứng giùm.
Trang giấy đó tên là phụ lục hợp đồng. Nghe thì khô, mà thương lắm. Khuôn kể anh chị nghe cho tường tận.
Phụ lục hợp đồng xây dựng là gì mà nghe khô khan dữ vậy?
Hai chữ "phụ lục" nghe cứ như thủ tục hành chính, khô như ngói phơi nắng trưa. Mà thiệt ra nó dễ thương hơn anh chị tưởng nhiều.
Hồi ký hợp đồng, anh chị với nhà thầu đã chốt một bảng công tác xây dựng: làm những đầu việc gì, vật tư ra sao, hết nhiêu tiền, chia mấy đợt mà trả. Đó là "bản gốc", là lời hứa ban đầu của cả hai. Nhưng nhà cửa là chuyện sống, xây tới đâu mắt mình sáng ra tới đó, đổi ý là bình thường.
Phụ lục hợp đồng xây dựng, nói gọn, là một trang giấy ghi lại: so với bản gốc, lần này mình đổi cái gì, và cái đổi đó làm tiền nhích lên hay tụt xuống bao nhiêu. Vậy thôi. Nó không xé bỏ hợp đồng cũ, nó đi kèm hợp đồng cũ như một cái đuôi nối thêm. Bản gốc vẫn còn nguyên giá trị, phụ lục chỉ vá thêm chỗ mới.
Anh chị cứ hình dung hợp đồng gốc là tấm bản đồ vẽ sẵn đường đi. Còn phụ lục là mấy tờ giấy nhỏ mình dán thêm mỗi lần rẽ qua lối khác: "đoạn này tụi mình đi vòng qua đây nghen, xa hơn chút xíu, tốn thêm bây nhiêu". Nhờ vậy sau này nhìn lại, ai cũng hiểu vì sao con đường thành ra như vầy.
Chỗ này bắt tay với một bí kíp khác trong chuỗi của mình, cái bí kíp Khuôn nhắc hoài: hạng mục nào không nằm trên giấy thì coi như chưa từng tồn tại. Lời dặn miệng chỉ sống được vài tuần trong trí nhớ, còn trang giấy thì sống tới ngày bàn giao nhà. Vậy nên mỗi lần đổi, mình cho nó một trang giấy là chắc ăn nhứt.
Nói vậy chớ đừng nhúc nhích cái gì cũng lôi giấy ra ký, mệt. Vậy khi nào mới thiệt sự cần?
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Khi nào thì mình nên xin thêm một trang phụ lục?
Không phải dời một viên gạch cũng phải ký kết long trọng đâu nghen. Mình lấy giấy ra khi gặp mấy chuyện kiểu này.
Rõ nhất là khi cái đổi làm đổi tiền. Đổi loại gạch qua loại mắc hơn, thêm một bức tường ngăn, nâng chiều cao trần, đổi hãng thép, thêm lớp chống thấm chỗ ban công. Hễ cái đổi khiến con số cuối cùng nhích lên hay tụt xuống, thì nên có phụ lục. Chuyện tiền nong mà chỉ nói miệng, tới đợt thanh toán rất dễ mỗi người nhớ một kiểu.
Kế nữa là khi đổi thiết kế phần đã nằm trong hợp đồng. Bản gốc ghi cầu thang xây một kiểu, giờ anh chị muốn qua kiểu khác. Cái này đâu chỉ là tiền, nó kéo theo kỹ thuật, vật tư, có khi cả tiến độ. Ghi một trang để thợ làm đúng ý, mà sau này cũng không ai lăn tăn "hồi đó anh đâu có nói vậy".
Rồi tới chuyện thêm hoặc bớt hẳn một hạng mục. Bỏ luôn cái sân sau tính làm sau, hay thêm một phòng nhỏ trên sân thượng. Thêm bớt nguyên một mảng thì càng phải có giấy, vì nó động tới cả tiền lẫn ngày giao nhà. Cuối cùng là khi dời mốc tiến độ hoặc đợt thanh toán, vì đổi thiết kế mà nhà giao trễ hơn dự tính. Ghi lại cho hai bên cùng chủ động, khỏi ai nằm thấp thỏm.
Còn mấy chuyện nhỏ xíu, không đụng tiền cũng chẳng đụng kỹ thuật, kiểu xê cái ổ điện qua hai tấc, thì anh chị nói với thợ rồi ghi vô cuốn sổ tay công trình là đủ. Ký kết chi cho nặng nề. Mình phân biệt để cuộc xây nhà nhẹ nhàng, chớ hổng phải biến nó thành một núi giấy tờ.
Được rồi, giờ tới phần ruột: một trang phụ lục "đủ xài" thì ghi gì trong đó?
Một trang phụ lục "đủ xài" thì ghi gì?
Anh chị đừng lo nó dài dòng như tiểu thuyết. Một trang, có khi nửa trang, là xong, miễn đủ mấy ý này.
Trước hết, ghi rõ nó là phụ lục của hợp đồng nào: số hợp đồng gốc, ngày ký, tên bên A là anh chị, tên bên B là nhà thầu. Câu này để cột chặt tờ phụ lục vào đúng cái hợp đồng nhà mình, không lẫn đi đâu được.
Rồi ghi cái gì thay đổi, đổi từ gì qua gì. Đừng ghi trống trơn "đổi gạch". Ghi cho rõ: "Gạch lát nền phòng khách, đổi từ loại A ghi trong hợp đồng gốc sang loại B". Càng cụ thể, sau này nhìn lại càng khỏi ngồi đoán mò.
Tới khúc quan trọng nhứt, mà cũng hay bị ghi qua loa nhứt: phần tiền tăng hay giảm, và tính bằng cách nào. Không chỉ ghi con số cuối, mà ghi luôn cách ra con số đó.
Khuôn kể một ví dụ minh họa cho dễ hình dung nghen, con số chỉ để làm ví dụ thôi, tùy khu vực với thời điểm mà khác nhau. Giả sử ban đầu gạch báo 450.000 một mét vuông, đã gồm keo dán, chà ron, công thợ và phần quản lý. Giờ anh chị đổi qua loại rẻ hơn, chừng 400.000. Nhiều người tưởng vậy là được trừ thẳng 50.000. Mà thiệt ra phần giảm chỉ là chênh lệch của viên gạch thôi. Còn công thợ, hồ vữa, keo, chà ron, quản lý thì gần như y nguyên, bởi thợ vẫn lát chừng đó mét, vẫn đổ chừng đó mồ hôi. Nên con số giảm thiệt sự thường ít hơn mình tưởng.
Không phải nhà thầu tính khôn đâu nghen, họ tính đúng đó chớ. Chỉ là nếu mình không hỏi kỹ cách tính ngay lúc này, tới hồi quyết toán rất dễ hiểu lầm nhau. Ghi rõ cách tính vô phụ lục là để hai bên cùng gật đầu ngay từ đầu, khỏi ai ấm ức về sau.
Thêm một dòng nữa nếu có: cái đổi này ảnh hưởng gì tới tiến độ không. Có làm giao nhà trễ mấy bữa không? Có thì ghi. Sau chót là ngày tháng và chữ ký hai bên. Trang giấy chỉ thành trang giấy khi đủ hai chữ ký. Ký xong, mỗi bên giữ một bản, hay chụp hình gửi qua cho nhau cũng được. Nhẹ hều vậy thôi.
Ghi thì đơn giản vậy đó. Mà Khuôn biết có một chỗ làm nhiều anh chị ngại: mở miệng xin ký phụ lục sao cho khỏi kỳ.
Xin thêm phụ lục sao cho vui vẻ, khỏi mất lòng thợ?
Đây là khúc Khuôn thương nhứt, vì nó là chuyện tình người chớ đâu phải chuyện giấy tờ.
Nhiều anh chị ngại lắm. Sợ mở lời "mình ký cái phụ lục nghen anh" thì nhà thầu tự ái, tưởng mình không tin họ, rồi làm việc mất vui. Cái ngại đó thiệt, Khuôn hiểu chớ. Nhưng để Khuôn kể anh chị một góc nhìn khác.
Tờ phụ lục không phải để phòng nhà thầu gian. Nó bênh cho nhà thầu luôn đó. Anh chị thử nghĩ coi: người thi công cũng sợ cảnh làm thêm cả đống việc, tới hồi tính tiền chủ nhà lại quên béng là mình có kêu đổi. Tờ phụ lục là chỗ cho họ được ghi công đàng hoàng. Nên khi anh chị chủ động đề nghị ký, phần lớn anh thầu tử tế còn thấy nhẹ người, vì họ khỏi phải mở lời đòi, mà cái mở lời đòi đó với họ nhiều khi còn ngại hơn cả mình.
Cách nói cũng nhẹ được mà. Thay vì "tôi muốn làm cho rõ ràng kẻo lôi thôi", anh chị đổi qua giọng cùng phe: "Anh ơi, chỗ này mình đổi rồi, em ghi lại một trang cho hai anh em cùng nhớ, tới hồi quyết toán khỏi ngồi rà lại cực cả hai". Cùng một việc, mà cách nói sau nghe như hai người đứng chung một phía lo cho căn nhà, chớ đâu phải hai bên dòm chừng nhau.
Khuôn hay pha ly cà phê, ngồi với anh thầu chừng mười lăm phút cuối buổi, vừa hỏi thăm chuyện con cái vừa ghi lại cái đổi trong ngày. Nó thành một thói quen dễ chịu, chớ không phải thủ tục căng thẳng gì. Ghi xong chụp cái hình, gửi qua Zalo cho nhau, xong. Thủng thẳng vậy mà đỡ biết bao nhiêu chuyện.
Còn nếu gặp anh thầu ngần ngừ, chưa quen ghi giấy tờ, thì anh chị cũng đừng vội nghĩ xấu. Nhiều người thợ giỏi tay nghề nhưng cả đời làm ăn bằng cái bắt tay, giấy má với họ hơi lạ. Mình cứ nhẹ nhàng nói lại cho họ nghe: tờ giấy này là để bảo vệ công sức của anh nữa. Nói bằng cái tình, phần đông sẽ gật.
Gom mấy tờ phụ lục lại, tới ngày quyết toán mình khỏe re
Anh chị để ý chưa, mỗi tờ phụ lục lẻ tẻ nhìn thì nhỏ xíu, mà gom lại nó thành một cuốn nhật ký thay đổi của căn nhà.
Tới đợt thanh toán cuối, thay vì ngồi cãi nhau "sao mắc vậy, sao rẻ vậy" bằng trí nhớ, anh chị chỉ cần lôi xấp phụ lục ra: đây, hợp đồng gốc bao nhiêu, cộng phụ lục một, cộng phụ lục hai, trừ phụ lục ba. Con số cuối cùng hiện ra rõ ràng, ai nhìn cũng gật. Không giận hờn, không cái cảm giác "hình như mình bị tính lố" cứ lấn cấn hoài trong bụng. Đó là món quà mà một trang giấy nhỏ hôm nay tặng lại cho anh chị mấy tháng sau. Phát sinh trong quá trình xây nhà là chuyện khó tránh, nhưng phát sinh mà vẫn êm đẹp thì nằm gọn trong tay mình.
Xây nhà đâu phải trận đánh mà phải thủ nhau từng li. Nó là chuyện vui chớ, chuyện mình dựng cái tổ để tối tối cả nhà quây quần, để ngủ một giấc ngon lành trong bốn bức tường của chính mình. Mấy tờ phụ lục nhỏ này chỉ để giữ cho cái vui đó trọn vẹn tới ngày dọn vô, khỏi bị mấy chuyện tiền nong hiểu lầm làm sứt mẻ tình người.
Nếu anh chị muốn ước lượng trước coi mấy thay đổi giữa chừng ảnh hưởng túi tiền cỡ nào, để dành sẵn một khoản cho yên tâm, Khuôn có làm sẵn công cụ lập ngân sách xây nhà miễn phí tại ngodinhkhuon.vn/cong-cu-lap-ngan-sach/, anh chị bấm vô điền thử vài phút là ra.
Vài câu anh chị hay hỏi Khuôn thêm
Phụ lục hợp đồng xây dựng là gì? Là một trang giấy đi kèm hợp đồng gốc, ghi lại một thay đổi giữa chừng: mình đổi cái gì so với bản đầu, và cái đổi đó làm tiền tăng hay giảm bao nhiêu. Nó không thay thế hợp đồng cũ, chỉ vá thêm chỗ mới cho hai bên cùng nhớ.
Khi nào cần làm phụ lục hợp đồng khi xây nhà? Khi cái thay đổi làm đổi tiền, đổi phần thiết kế đã ghi trong hợp đồng, thêm hoặc bớt hẳn một hạng mục, hoặc dời mốc tiến độ và đợt thanh toán. Mấy chuyện nhỏ không đụng tiền cũng chẳng đụng kỹ thuật thì ghi vô sổ tay công trình là đủ.
Thay đổi thiết kế khi đang xây nhà có phát sinh nhiều tiền không? Tùy cái đổi lớn nhỏ. Điều đáng lưu ý là khi đổi qua vật tư rẻ hơn, phần giảm thường ít hơn mình tưởng, vì công thợ và các chi phí đi kèm gần như giữ nguyên. Vậy nên nên hỏi kỹ cách tính và ghi rõ vô phụ lục ngay lúc đổi.
Xin ký phụ lục có làm mất lòng nhà thầu không? Phần lớn là không, nếu mình mở lời bằng giọng cùng phe. Tờ phụ lục cũng bảo vệ công sức của người thi công, giúp họ được ghi công đàng hoàng tới hồi quyết toán, nên nhiều anh thầu tử tế còn thấy nhẹ người khi mình chủ động đề nghị.
Về tác giả: Khuôn là Kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Mười năm trong nghề và qua hơn 200 chủ nhà từng đồng hành, Khuôn viết chuỗi 101 Bí kíp xây nhà để anh chị đi bài bản từ đầu tới cuối, xây nhà nhẹ đầu, ngủ ngon.
Ghé Khuôn tại ngodinhkhuon.vn · YouTube @ngodinhkhuon · Facebook /ngodinhkhuon66. Còn nếu muốn đi trọn con đường, khóa Chủ Nhà Thông Thái tại www.chunhathongthai.com là nơi Khuôn gom hết ruột gan trong nghề vô trỏng.
Thương chúc anh chị xây nhà nhẹ đầu, ngủ ngon.
Anh chị không phải xây nhà một mình
Chuỗi video hướng dẫn Chủ Nhà Thông Thái hiện đang mở sẵn 21 video cho anh chị học miễn phí, rải đủ chín giai đoạn, từ lúc còn đang tính tiền cho tới ngày dọn vào nhà ở. Khuôn chỉ xin email để lưu lại chỗ anh chị xem tới, không thu phí và không cần thẻ ngân hàng. Anh chị cứ xem thoải mái nha, thấy hợp thì mình đi tiếp cùng nhau, còn chưa hợp thì thôi cũng không sao đâu.
Mang theo bộ câu hỏi khi ra công trường
Nếu anh chị muốn có sẵn câu để hỏi nhà thầu và giám sát ở từng giai đoạn, Khuôn có cuốn cẩm nang Bộ Câu Hỏi Dành Cho Chủ Nhà — bản PDF 98 trang, 295 câu hỏi, đi từ trước khi đào móng cho tới ngày dọn vào ở. Mỗi hạng mục có sẵn câu hỏi cho anh chị, phần giám sát sẽ kiểm và lỗi hay gặp. Giá 168.000đ, chuyển khoản xong là đường dẫn tải về hộp thư trong vài phút.
Bài viết liên quan
