Ra công trình xây nhà nên hỏi gì? Mang theo một câu hỏi thôi cũng khác
Anh chị vừa hẹn được lịch ra công trình, hoặc mai mốt tính ghé coi thợ làm móng, rồi tự nhiên khựng lại: "Ra đó mình hỏi gì bây giờ, mình có rành đâu?" Khuôn hiểu cái cảm giác đó lắm. Đứng giữa công trường, người thì đào đất, người thì bẻ thép, mình cầm ly cà phê đi tới đi lui, muốn hỏi mà sợ hỏi trật, thôi thì gật gù cho qua.
Nói nhỏ anh chị nghe: ra công trình xây nhà không phải để làm kỹ sư, mà để đặt đúng một câu hỏi. Chỉ cần thủ sẵn một câu trước khi đi, cả buổi đó đã khác hẳn kiểu đứng xem cho vui, mà đội thợ cũng để ý làm kỹ hơn cho mình.
Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, người nào ra công trình có mang theo một câu hỏi thì về nhà ngủ ngon hẳn. Người đi tay không thì hay về với một mớ lo mơ hồ, muốn gọi tên cái lo mà gọi không ra. Bài này Khuôn kể anh chị nghe cách thủ sẵn một câu thôi, mà đủ đổi cả cách đội thợ nhìn mình.
Ra công trình xây nhà nên hỏi gì? Hóa ra không rành cũng hỏi được
Nhiều anh chị nghĩ muốn hỏi thì phải biết. Biết cao độ là gì, biết thép phi mấy, biết bê tông mác bao nhiêu. Nghĩ vậy nên chưa ra tới nơi đã thấy đuối.
Mà câu hỏi hay nhất ở công trường lại không phải câu của người rành đâu nghen. Nó là câu của người quan tâm. Anh chị thử hình dung: tới nơi, ngó cái hố móng, quay qua hỏi nhẹ một câu, "Cao độ mình OK hết chưa em?" Chỉ vậy thôi. Anh chị đâu cần biết cao độ chính xác bao nhiêu phân. Cái em thợ, em kỹ thuật nghe câu đó là hiểu liền: à, chủ nhà này có để ý, có nghề chút xíu. Tự nhiên mấy công tác sau người ta làm kỹ hơn.
Đó là cái hay của việc ra công trình: mình không gánh phần khó, mình chỉ cần biết hỏi đúng lúc. Chuyện gì khó thì đã có chuyên gia lo, mình chỉ cần làm người quan tâm. Vậy trước khi đi, mình nên bỏ vô túi câu hỏi nào cho vừa?
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Chỉ cần thủ sẵn MỘT câu trước khi đi
Đây là góc riêng Khuôn muốn gửi anh chị trong cả chuỗi 101 Bí kíp này: đừng ra công trình với cái đầu trống trơn, mà cũng đừng ôm cả cuốn giáo trình theo. Chọn một câu thôi. Đúng một câu, hợp với giai đoạn đang làm.
Vì sao chỉ một? Vì một câu thì anh chị nhớ được, hỏi được, và nghe được câu trả lời tới nơi tới chốn. Ôm mười câu thì rối, hỏi cho có rồi quên nghe. Một câu chuẩn bị kỹ đáng giá hơn mười câu hỏi đại.
Cách thủ cũng nhẹ nhàng thôi. Tối trước hôm đi, anh chị nhắn giám sát hay kỹ thuật một câu: "Mai qua bên mình đang làm tới đâu rồi em?" Biết đang đào móng, đang bó thép, hay chuẩn bị đổ bê tông, là anh chị biết nên thủ câu nào cho hợp. Tới giai đoạn nào hỏi giai đoạn đó, gọn gàng.
Vậy từng giai đoạn thì câu "để dành" nên là gì? Khuôn đi lần lượt với anh chị nè.
Lần đầu ra công trình xây nhà: đứng ở hố móng thì hỏi câu này
Lần đầu ra công trình xây nhà, phần lớn anh chị ghé đúng lúc đào móng. Đất còn ngổn ngang, nhìn chẳng ra hình thù căn nhà, dễ thấy nản. Nhưng đây lại là lúc đáng mang theo một câu hỏi nhất, vì cái móng làm chắc tay ngay từ đầu thì về sau mình khỏe re.
Câu để dành ở đây rất đời thường: "Cao độ cốt nền mình OK chưa em?" Cái nền nhà sau này cao hay thấp so với mặt đường, so với nhà kế bên, là quyết ngay từ lúc này. Hỏi sớm một câu, để dành cho mình cái yên tâm ngày dọn vào, khỏi băn khoăn nền hơi thấp so với con hẻm.
Kèm theo, nếu nhà mình sát vách nhà hàng xóm, anh chị hỏi thêm cho nhẹ bụng: "Biện pháp chống sạt lở phía nhà kế bên mình tính sao em? Đào tới đâu mình chống tới đó ha." Câu này nghe kỹ thuật vậy chớ, ai hỏi được cũng thấy thương, vì nó lo đúng cái mình để tâm nhất, là giữ cho nhà người ta yên lành.
Và một việc nhỏ mà quý: nhờ đội chụp giùm vài tấm hình hiện trạng nhà kế bên trước khi thi công. Có bộ hình đó làm bằng, lỡ sau này có chuyện gì thì mình cứ đàng hoàng đưa ra, tình làng nghĩa xóm vẫn êm. Xong cái móng rồi, tới lúc đổ bê tông, mình nên hỏi câu gì cho đúng?
Sắp đổ bê tông: câu hỏi đáng giá nhất nằm ở đây
Đổ bê tông móng, dầm, sàn là mấy mốc mà đổ xong là "đông cứng", muốn chỉnh lại cũng khó. Nên nếu cả tháng anh chị chỉ thu xếp ra được một buổi, Khuôn khuyên chọn đúng buổi trước khi đổ.
Câu để dành: "Mình nghiệm thu thép với vệ sinh xong hết chưa em, mai đổ kịp không?" Nhẹ vậy thôi mà nó nhắc cả đội rà lại lần cuối: thép bố trí đúng thiết kế chưa, rác rến trong cốp pha dọn sạch chưa. Phần thép đúng hay sai anh chị không cần tự soi. Cái đó nhờ giám sát bám tiêu chuẩn coi giúp, mình chỉ hỏi rồi nghe báo cáo là đủ.
Rồi đổ xong, có một câu nữa nhỏ xíu mà thương lắm: "Nhớ bảo dưỡng bê tông giùm anh em ơi." Trời nắng gắt mà bê tông không được tưới giữ ẩm thì dễ rạn nứt bề mặt, mà lớp bảo vệ móng mỏng chừng hai ba phân thôi. Một câu nhắc đúng lúc, đội thợ cũng thấy chủ nhà có tâm.
À, tới cột mốc đổ sàn xong, anh chị đãi anh em một chầu nhẹ cũng vui. Không phải để lấy lòng gì đâu, mà để anh em thấy công mình được ghi nhận, rồi làm hăng hơn ở giai đoạn sau. Xây nhà vốn là chuyện vui mà. Nhưng có một phần hầu hết chủ nhà cứ nhìn là bất an, ra tới nơi mà không biết hỏi sao. Anh chị đoán được phần nào chưa?
Phần ngầm: chỗ chủ nhà hay bất an nhất, và câu hỏi gỡ rối
Phần ngầm, tức hầm tự hoại, hố ga, đường thoát nước, chôn hết dưới đất, đổ sàn lên là khuất. Nên anh chị nào cũng lo, "lỡ sau này nghẹt, hôi thì đục ở đâu?". Cái lo đó chính đáng lắm. Và cũng vì vậy mà một câu hỏi đúng chỗ này đáng giá gấp mấy lần.
Câu để dành: "Mình chụp giùm anh bộ hình phần ngầm trước khi đổ sàn nền nha em." Có bộ hình đó là anh chị nắm được đường ống đi đâu về đâu, sau này cần lần lại chỗ nào cũng có sơ đồ mà coi.
Muốn hỏi sâu thêm một nấc, anh chị nhắc khéo mấy ý cho đội để tâm: hầm tự hoại đủ ba ngăn chứa, lắng, lọc và chống thấm cho kỹ; ống thoát nước sinh hoạt với nước mưa nên đi loại lớn, đi riêng đường ra hố ga cho đỡ hôi đỡ nghẹt (ví dụ minh họa thôi nghen: phi 114, có nơi phi 140, tùy nhà); còn ống thoát cầu đã qua hầm tự hoại thì phi 90 là ổn. Mấy con số này anh chị không cần thuộc đâu. Cứ hỏi giám sát "phần ngầm mình làm chuẩn hết chưa em" là được, số liệu để người có nghề lo.
Gỡ được cục lo phần ngầm rồi, ngước lên phần cột, dầm, sàn cao cao trên kia, mình lại nên buông ở đâu và hỏi tới đâu?
Cột, dầm, sàn: phần khó thì mượn đòn bẩy, đừng ôm
Đây là chỗ Khuôn nói thật lòng với anh chị: cột, dầm, sàn là phần khó, có tiêu chuẩn kỹ thuật riêng, mình đứng dưới ngó lên thì khó mà thẩm được đúng sai. Ôm phần này vô người chỉ tổ mất ngủ.
Cách khỏe nhất là mượn đòn bẩy chuyên gia: phần này để giám sát bám tiêu chuẩn coi giúp. Chi phí giám sát phần thô thường chỉ chừng một tới hai phần trăm tổng chi phí (ví dụ minh họa, tùy khu vực với quy mô). Bỏ ra khoản nhỏ đó để có người chuyên môn gánh phần khó, Khuôn thấy đáng đồng tiền.
Khuôn nhớ chú Bảy, một chủ nhà từng đồng hành. Hồi làm nhà, chú mời bốn nhà thầu tới báo giá, rồi chọn hẳn một bên lo giám sát và một bên khác thi công, cho hai vai tách bạch ra. Cách đó cũng là một kiểu mượn người có nghề coi giúp phần khó.
Còn anh chị ra công trình thì hỏi gì? Đúng hai câu quan tâm thôi: "Anh em chú ý an toàn nghen" và "Chỗ này mình đảm bảo OK hết rồi hả em?" Hai câu đó chẳng cần biết kỹ thuật, mà nó cho đội thợ biết chủ nhà đang dõi theo, cho giám sát biết mình trông cậy ở họ. Vậy là tròn vai của mình rồi. Qua khỏi mấy phần "căng" này là tới một giai đoạn vui nhất, mà cũng là lúc chủ nhà dễ đổi ý nhất.
Xây tường, tô trát: giai đoạn vui, và một cái bẫy dễ thương
Tới lúc xây tường tô trát là căn nhà bắt đầu thành hình, đứng ngoài ngó vô đã thấy phòng khách, thấy cầu thang. Mười chủ nhà thì mười người khen nhà thầu ở giai đoạn này. Khuôn hay gọi vui đây là giai đoạn "hưởng thành quả".
Câu để dành ở đây nhẹ hều: "Mình xây đầy vữa, chèn tường kỹ giùm anh nghen em." Tường chèn kỹ, no vữa thì sau này ít nứt, ít thấm, ở lâu dài mới khỏe.
Mà có một cái bẫy dễ thương Khuôn phải rỉ tai anh chị: đây cũng là lúc chủ nhà hay đổi ý nhất. Thấy nhà lên hình rồi thì tự nhiên muốn dời cái cửa, nới rộng cái bếp, đổi chỗ nhà vệ sinh. Đổi lúc này thường kéo theo phát sinh, có khi phải đục lại phần đã làm. Còn nếu ngay từ đầu anh chị đã có bản vẽ và hình dung rõ căn nhà mình muốn, thì giờ chỉ việc đứng ngắm rồi mỉm cười, khỏi phải cân não gì hết. Vậy còn khi bận quá, không ra công trình được thì mình xoay sao?
Bận không ra được cũng không sao, hỏi từ xa vẫn được
Không phải ai cũng rảnh ra công trình đều đặn, Khuôn biết chớ. Anh chị đi làm, lo con cái, có khi công trình nằm tuốt tỉnh khác. Tin vui là kinh nghiệm ra công trình xây nhà thời nay không nhất thiết phải có mặt tận nơi.
Anh chị lập một nhóm Zalo có đủ chủ nhà, giám sát, kỹ thuật. Tới giai đoạn nào thì nhắn xin hình, xin clip, xin một cái báo cáo ngắn. Muốn tận mắt thì gắn cái camera coi từ điện thoại cho tiện. Giọng nhắn cứ nhờ vả tôn trọng, kiểu "Hôm nay anh kẹt quá, nhờ em qua coi giúp rồi chụp anh vài tấm nghen", người ta làm cho mình vui vẻ hà.
Câu hỏi để dành cho kiểu từ xa cũng y vậy, chỉ là gửi qua tin nhắn: "Bên mình làm tới đâu rồi em, chụp anh xem với." Vậy là dù ngồi ở nhà, anh chị vẫn đang ra công trình theo cách của mình.
Bỏ túi một câu, rồi đi cho nhẹ lòng
Nói cho dễ nhớ nè anh chị: ra công trình xây nhà nên hỏi gì, thì cứ chọn một câu hợp với giai đoạn đang làm rồi mang theo. Đứng ở hố móng thì hỏi cao độ. Bữa sắp đổ bê tông thì hỏi nghiệm thu thép, rồi nhắc bảo dưỡng cho kỹ. Tới phần ngầm thì xin bộ hình trước khi lấp. Lên cột dầm sàn thì nhờ giám sát gánh giúp phần khó. Qua xây tường thì dặn chèn cho no vữa. Phần khó đã có chuyên gia lo, mình chỉ cần làm người quan tâm đúng lúc là được.
Xây nhà đâu phải cuộc thi coi ai giỏi kỹ thuật hơn ai. Nó là chuyện vui của cả một đời người, là cái tổ ấm mình sắp dọn vô. Anh chị ra công trường không phải để soi mói bắt lỗi, mà để đội thợ thấy có một người chủ nhà tử tế đang dõi theo, để mình về nhà ngủ ngon vì biết bữa nay mọi thứ đều êm.
Bỏ túi một câu hỏi, pha thêm ly cà phê mời anh em thợ, vậy là buổi ra công trình của anh chị đã khác hẳn kiểu đứng xem cho vui rồi. Thủng thẳng mà đi, nghen.
Còn nếu anh chị muốn nắm bức tranh lớn về chi phí trước khi bắt tay vào xây, thử ghé công cụ lập ngân sách xây nhà miễn phí tại ngodinhkhuon.vn/cong-cu-lap-ngan-sach/, gõ vài con số là ra khung tiền để mình liệu cơm gắp mắm. Còn nguyên bộ câu hỏi theo từng giai đoạn, gom lại thành cẩm nang để khỏi phải nhớ, Khuôn có để trong khóa "Chủ Nhà Thông Thái" tại www.chunhathongthai.com, anh chị nào muốn đi sâu hơn thì tìm hiểu thêm. Đây là một bài trong chuỗi 101 Bí kíp xây nhà, mấy bài kế Khuôn kể tiếp mấy chuyện công trường khác, anh chị đọc cho vui nghen.
Câu hỏi thường gặp
Lần đầu ra công trình xây nhà nên hỏi gì khi mình chưa biết gì về kỹ thuật? Anh chị cứ hỏi câu của người quan tâm, đừng ép mình hỏi câu của người rành. Lần đầu thường ghé lúc đào móng, thủ sẵn một câu "Cao độ cốt nền mình OK chưa em?" là đủ. Câu đó cho đội thợ biết chủ nhà có để ý, tự khắc mấy công tác sau người ta làm kỹ hơn.
Chủ nhà ra công trình cần làm gì nếu không rành thép, bê tông? Không cần tự soi thép đúng sai hay đo mác bê tông. Việc của mình là hỏi đúng lúc rồi nghe báo cáo, còn phần chuẩn kỹ thuật thì nhờ giám sát bám tiêu chuẩn coi giúp. Chi phí giám sát phần thô thường chừng một tới hai phần trăm tổng chi phí (ví dụ minh họa, tùy khu vực), bỏ khoản nhỏ đó để có người gánh phần khó là đáng.
Mỗi lần ra công trình nên hỏi mấy câu? Một câu thôi, hợp với giai đoạn đang làm. Một câu thì mình nhớ được, hỏi được và nghe câu trả lời tới nơi tới chốn. Tối trước hôm đi, nhắn giám sát hỏi "mai đang làm tới đâu" để biết nên thủ câu nào cho hợp.
Bận quá không ra công trình được thì theo dõi bằng cách nào? Lập một nhóm Zalo đủ chủ nhà, giám sát, kỹ thuật, rồi tới giai đoạn nào xin hình, xin clip, xin báo cáo ngắn giai đoạn đó. Muốn tận mắt thì gắn camera coi từ điện thoại. Nhắn với giọng nhờ vả tôn trọng, ngồi ở nhà anh chị vẫn nắm được công trình.
Về tác giả
Bài viết bởi Ngô Đình Khuôn — kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Với 10 năm trong nghề và đã đồng hành cùng hơn 200 chủ nhà trên hành trình xây tổ ấm, Khuôn viết chuỗi "101 Bí kíp xây nhà" để chia sẻ những điều mình đúc rút được, mong anh chị xây nhà nhẹ lòng hơn, ngủ ngon hơn.
Kết nối với Khuôn tại website ngodinhkhuon.vn · YouTube @ngodinhkhuon · Facebook /ngodinhkhuon66.
Anh chị không phải xây nhà một mình
Chuỗi video hướng dẫn Chủ Nhà Thông Thái hiện đang mở sẵn 21 video cho anh chị học miễn phí, rải đủ chín giai đoạn, từ lúc còn đang tính tiền cho tới ngày dọn vào nhà ở. Khuôn chỉ xin email để lưu lại chỗ anh chị xem tới, không thu phí và không cần thẻ ngân hàng. Anh chị cứ xem thoải mái nha, thấy hợp thì mình đi tiếp cùng nhau, còn chưa hợp thì thôi cũng không sao đâu.
Mang theo bộ câu hỏi khi ra công trường
Nếu anh chị muốn có sẵn câu để hỏi nhà thầu và giám sát ở từng giai đoạn, Khuôn có cuốn cẩm nang Bộ Câu Hỏi Dành Cho Chủ Nhà — bản PDF 98 trang, 295 câu hỏi, đi từ trước khi đào móng cho tới ngày dọn vào ở. Mỗi hạng mục có sẵn câu hỏi cho anh chị, phần giám sát sẽ kiểm và lỗi hay gặp. Giá 168.000đ, chuyển khoản xong là đường dẫn tải về hộp thư trong vài phút.
Bài viết liên quan
