Cách kiểm tra nhà trước khi nhận bàn giao: thử dùng từng thiết bị như cả nhà sẽ dùng mỗi ngày
Cách đáng tin nhất không phải là đứng ngắm cho đẹp mắt, mà là mở nước, bật điện, xả thử mọi thứ y như một buổi sáng thường ngày của nhà mình. Trục trặc gì rồi cũng lộ ra. Thà nó lộ lúc mình còn cầm chìa khóa, còn hơn ba tháng sau, khi thợ đã đi hết, mình mới hay.
Anh chị đang đứng trước căn nhà gần xong, tay cầm biên bản bàn giao, lòng vừa mừng vừa hồi hộp. Đi một vòng, tường phẳng lì, gạch bóng loáng, cánh cửa đóng nghe cái "cạch" chắc nịch. Ưng cái bụng ghê. Vậy là cầm bút ký thôi, phải hông?
Khoan chút nghen. Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, cái khiến người ta gọi thợ quay lại sau khi dọn vào thường không phải thứ mắt nhìn thấy được. Nó nằm ở cái vòi mở ra nước yếu xìu, cái ổ cắm cắm sạc mãi không lên, cái bồn cầu xả xong nước rút chậm rề.
Anh chị đừng lo là tại mình vụng. Chuyện thường tình thôi: một buổi nghiệm thu, người ta hay quen tay "nhìn" nhiều hơn "dùng". Mà nhà thì để ở mỗi ngày, muốn biết ổn hay chưa phải kiểm bằng cách dùng thử. Bài này Khuôn mách anh chị một góc nhỏ: vận hành thử theo đúng thói quen sinh hoạt của nhà mình, coi như cả nhà đã dọn vào rồi mà thử lần lượt từng món.
Vì sao nhìn bằng mắt là chưa đủ
Mắt mình vốn giỏi chấm điểm bề mặt: màu sơn đều tay, ron gạch thẳng, mép cửa khít, nhìn phát biết liền. Nhưng căn nhà chạy êm hay trục trặc lại nằm ở những thứ đang "ngủ yên" bên trong: nước có đủ áp không, điện có gánh nổi tải không, chỗ thoát nước có trơn không. Mấy cái đó đứng ngắm cả buổi cũng chẳng thấy.
Khuôn hay ví cho dễ hình dung. Mua chiếc xe, có ai chỉ đứng ngắm nước sơn rồi rút ví đâu. Người ta nổ máy nghe tiếng, đạp thử ga, bóp thử thắng. Căn nhà cũng vậy, mà giá trị gấp chiếc xe bao nhiêu lần, bỏ ra một buổi thử cho kỹ thì xứng đáng quá đi chớ.
Cái hay của chuyện dùng thử như thật là nó công bằng cho đôi bên. Vấn đề gì ló ra lúc này thì nhà thầu còn người còn đồ ở đó, chỉnh cái một là xong. Chứ dọn vào rồi mới phát hiện, thợ về hết, đồ đạc kê kín phòng, cái vòi rỉ nước cỏn con cũng thành chuyện hẹn tới hẹn lui.
Vậy bắt đầu từ đâu? Từ thứ mình đụng vào nhiều nhất mỗi ngày mà ít khi để ý: nước.
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Nước: mở hết, xả hết, đúng như giờ cao điểm
Đừng chỉ vặn một vòi, thấy có nước là gật đầu. Anh chị hình dung buổi sáng cả nhà cùng thức giấc: người tắm, người rửa mặt, người rửa chén. Giờ mình dựng lại y cảnh đó.
Mở vòi lavabo, mở luôn vòi sen, giật nước bồn cầu, tất cả cùng lúc. Coi áp lực có tụt hẳn không, có chỗ nào đang chảy mạnh bỗng teo còn nhỏ giọt không. Vặn vòi nóng lạnh, chờ dăm giây coi nước có nóng thật hay chỉ âm ấm. Gạt cần bồn cầu, nhìn nước xả mạnh và rút gọn, hay xoáy chậm rề rề mới chịu trôi. Rồi xối một xô nước ra sàn nhà tắm, ngó coi nước có chạy về phễu thu, hay đọng thành vũng lười biếng giữa nền.
Cái vũng nước đọng đó, nghen anh chị, là dấu hiệu độ dốc sàn chưa đạt. Lau nhà xong nước cứ nằm ì một chỗ, lâu ngày sinh rêu, sinh mùi. Bắt được hôm nay thì nhà thầu tạo lại độ dốc còn kịp, chứ lát gạch che kín rồi mới hay thì phải đục lên, lúc đó là chuyện lớn.
Đi tới đâu ghi tới đó: vòi bếp, vòi mấy nhà tắm, chỗ giặt đồ, vòi sân thượng. Đừng tin trí nhớ, đi giáp một vòng là quên sạch chỗ đầu.
Xong khoản nước, mình qua thứ cũng đụng mỗi ngày mà hay chủ quan hơn: điện.
Điện: bật đủ tải, cắm thử từng ổ, như một tối cả nhà cùng dùng
Khoản điện, mình hay bật một bóng đèn, thấy sáng là yên tâm. Nhưng một buổi tối bình thường, nhà đâu chỉ thắp mỗi một bóng. Đèn phòng khách, quạt, tivi, máy lạnh, nồi cơm đang sôi, thêm ấm siêu tốc đun nước, tất cả chạy cùng lúc.
Vậy nên mình cứ vận hành thử thiết bị nhà mới theo đúng cảnh đó. Bật hết đèn các phòng một lượt, có máy lạnh thì cho chạy, cắm luôn ấm đun nước. Rồi để ý lúc tải nặng, CB có nhảy bất thường không, đèn có chớp nháy không, có phòng nào ánh đèn tự dưng mờ hẳn đi không.
Rồi tới màn thử từng ổ cắm. Hơi cực mà đáng. Anh chị thủ theo cục sạc điện thoại, cắm lần lượt từng ổ khắp nhà, ổ nào lên đèn, ổ nào im re thì ghi lại. Ổ đấu thiếu dây, đấu lộn cực là chuyện gặp hoài, mà mặt ổ bên ngoài cái nào cũng y chang, nhìn hoài chẳng đoán ra. Chỉ có cắm thử mới lòi.
Công tắc cũng vậy. Gạt thử từng cái, coi có bật đúng cái bóng mình nghĩ không. Có nhà công tắc phòng khách gạt lên thì đèn nhà bếp sáng, ở vài bữa là quạu thiệt chớ chẳng chơi. Bắt được ngay bây giờ thì thợ đảo lại đường dây là xong.
Tinh thần khi kiểm tra công năng nhà mới ở khoản điện gói gọn vầy: đừng thử từng món lẻ tẻ, hãy cho chúng chạy cùng lúc như một buổi tối thiệt. Cái lỗi gánh tải chỉ lòi ra khi mọi thứ cùng hoạt động, chớ bật lẻ thì cái nào cũng ngoan như cún.
Điện với nước giấu mình trong tường. Còn có những thứ phơi ngay trước mắt mà mình vẫn hay quên thử: mấy bộ phận ngày nào cũng đóng ra mở vào.
Cửa, khóa, bản lề: đóng mở vài chục lần chứ đừng một lần
Cửa là món anh chị chạm tay nhiều nhất trong suốt đời sống căn nhà. Sáng kéo ra, tối đóng vào, cả chục lần một ngày. Vậy mà lúc nghiệm thu, mình hay mở một cái, đóng một cái, thấy êm tai là cho qua.
Khuôn mời anh chị làm kỹ hơn chút. Mỗi cánh cửa cứ mở ra đóng vào chừng dăm bảy lượt, từ cửa chính, cửa phòng ngủ cho tới cửa ban công. Vừa làm vừa lắng tai: có tiếng ken két không, bản lề có xệ khiến cánh cạ xuống nền không, chốt khóa có ăn khớp ngọt xớt không hay phải nhấc cánh lên mới chịu cài.
Ổ khóa thì vặn thử cả hai chiều, nhớ thử bằng đúng cái chìa mình xài hằng ngày. Cửa sổ kéo ra kéo vào, gạt thử chốt. Cửa kính lùa thì đẩy trượt mấy bận coi có rít không. Mấy thứ này hồi mới toanh cái nào cũng tạm ổn, nhưng bản lề hơi xệ, chốt hơi kẹt, xài vài tháng là xuống cấp thấy rõ.
Nhân tiện mở luôn mấy cánh tủ bếp, kéo thử ngăn kéo nếu nhà thầu làm luôn phần này, coi ray trượt có êm, cánh đóng có khít. Nói gọn, thử thiết bị khi nhận nhà là thử hết những gì có bản lề, có ray, có chốt: chỗ chuyển động thì mới dễ hư.
Thử xong mấy thứ đưa tay là chạm, giờ mình ngước lên trần rồi cúi xuống gầm. Có những vấn đề lì lắm, phải cho nước chảy qua nó mới chịu ló mặt.
Những thứ cần cho chạy một lúc mới thấy
Có một loại lỗi không thèm lộ ra trong vài giây đầu, phải để thiết bị chạy một hồi lâu nó mới hiện.
Như cái bình nóng lạnh. Bật lên, kiên nhẫn chờ nước nóng thật, rồi mở vòi hứng coi dòng nước có ổn định không, có mùi gì lạ không. Nhà có máy bơm thì nghe tiếng máy chạy có êm không, đầy bồn có tự ngắt không. Máy lạnh thì cho chạy một hồi cho hơi lạnh tỏa đều, rồi coi nước ngưng có theo ống thoát ra ngoài đàng hoàng không, hay rịn rỉ xuống tường.
Rồi mở một vòi nước cho chảy vài phút, xong khom người soi phía dưới: gầm lavabo, cổ ống thoát, chân tường nhà tắm, coi có chỗ nào rịn nước, đọng ẩm không. Mấy chỗ rò rỉ nho nhỏ ranh lắm, phải để nước đi qua một lúc mới ứa ra.
Đây chính là chỗ việc thử kiểu này khác với nhìn nghiệm thu qua loa: mình không chấm điểm một khoảnh khắc, mình chấm điểm cả quá trình.
Thử tới đây thì anh chị đã có trong tay một xấp ghi chú nhỏ. Giờ tính sao với nó?
Ghi lại, đối chiếu, và giữ quyền của người chủ nhà
Toàn bộ những gì thử ở trên, anh chị đừng cất trong đầu làm chi. Vừa đi vừa ghi ra giấy: chỗ nào ổn thì quẹt cái tick, chỗ nào lấn cấn thì ghi cho thiệt rõ. "Ổ cắm phòng ngủ số 2 không lên". "Vòi sen tầng trên nước yếu". "Cửa nhà tắm cạ nền". Ghi càng cụ thể, thợ càng dễ lần ra chỗ sửa cho nhanh, đôi bên đỡ cãi tới cãi lui.
Cái danh sách nho nhỏ này chính là căn cứ để mình đối chiếu với bản vẽ và với những gì nhà thầu đã hứa từ đầu. Nghiệm thu cho đúng nghĩa là đem thực tế ra đối chiếu với cam kết, chứ không phải nhìn suông rồi gật.
Và đây là chỗ Khuôn muốn anh chị nhớ kỹ nhất. Mình chỉ đặt bút ký nhận bàn giao rồi thanh toán nốt khoản cuối sau khi danh sách này đã xử lý xong xuôi. Khoản giữ lại sau chót ấy, thường loanh quanh 5% giá trị hợp đồng (con số Khuôn nói cho có hình dung, còn tùy thỏa thuận mỗi nhà mỗi khác), không sinh ra để làm khó ai. Cứ coi như một lời hẹn nhẹ nhàng, để nhà thầu thêm động lực về đích, để mình giữ vị thế người điều hành tới phút chót.
Vài lời cuối, từ người em
Gom lại thì cách kiểm tra nhà trước khi nhận bàn giao hay nhất là cứ sống thử một ngày trong đó: mở nước như thể sắp tắm, bật điện như tối cả nhà quây quần, đóng mở cửa như mỗi sáng ra vào. Cứ đối đãi với nó như đã là nhà mình, tự khắc nó thành thật lại.
Khuôn hiểu mà, cầm biên bản trên tay thì ai cũng nôn nao muốn ký cho lẹ để còn dọn vào. Nhưng ráng chịu khó thêm một buổi thử cho thiệt kỹ, ấy là mình để dành sự yên tâm cho cả năm phía trước. Cái vui trọn vẹn nhất là đêm đầu tiên ngả lưng trong nhà mới, lòng nhẹ tênh, chẳng phải nằm gác tay lên trán lo "sáng mai gọi thợ lại coi giùm cái vòi". Anh chị cứ thủng thẳng mà thử, tick từng món một. Căn nhà mình dồn bao tâm sức tiền của, xứng đáng được một buổi tử tế trước khi rước về ở.
Câu hỏi thường gặp
Kiểm tra nhà trước khi nhận bàn giao nên bắt đầu từ đâu? Bắt đầu từ thứ cả nhà đụng vào mỗi ngày: nước và điện. Mở nhiều vòi cùng lúc coi áp lực, cắm thử từng ổ cắm, bật đủ tải như một buổi tối thật. Mấy lỗi giấu trong tường chỉ lòi ra khi mình dùng thử như thật.
Nên dành bao lâu để vận hành thử thiết bị nhà mới? Cứ thong thả một buổi cho trọn. Những thứ như bình nóng lạnh, máy lạnh, chỗ rò rỉ dưới gầm lavabo phải cho chạy một hồi lâu mới hiện, nôn nóng vài giây là bỏ sót.
Phát hiện lỗi khi kiểm tra công năng nhà mới thì xử lý sao? Ghi thật cụ thể ra giấy từng chỗ lấn cấn, rồi đối chiếu với bản vẽ và cam kết ban đầu của nhà thầu. Chỉ ký nhận và thanh toán nốt sau khi danh sách được xử lý xong xuôi.
Có nên giữ lại một khoản tiền cho tới khi nghiệm thu xong không? Thường có một khoản giữ lại sau chót, loanh quanh 5% giá trị hợp đồng (con số nói cho dễ hình dung, tùy thỏa thuận mỗi nhà mỗi khác). Nó như một lời hẹn nhẹ để nhà thầu thêm động lực về đích, xong việc đâu vào đó thì vui vẻ chi nốt.
Bài này nằm trong chuỗi "101 Bí kíp xây nhà" Khuôn viết dần mỗi ngày. Nhà đạt rồi, anh chị ghé đọc tiếp mấy bài sau về hồ sơ hoàn công làm sổ hồng và tờ cam kết bảo hành của nhà thầu, mấy thứ đó theo mình dài lâu. Còn muốn đi trọn con đường xây nhà bài bản, có sẵn checklist để không sót bước nào, Khuôn gói hết trong khóa "Chủ Nhà Thông Thái" tại www.chunhathongthai.com.
Về tác giả
Ngô Đình Khuôn là kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Với 10 năm trong nghề và đã đồng hành cùng hơn 200 chủ nhà, Khuôn viết chuỗi "101 Bí kíp xây nhà" để chia sẻ những kinh nghiệm đời thường giúp anh chị làm nhà nhẹ lòng hơn.
Kết nối với Khuôn tại website ngodinhkhuon.vn, YouTube @ngodinhkhuon và Facebook /ngodinhkhuon66.
meta_description: Cách kiểm tra nhà trước khi nhận bàn giao: thử dùng từng thiết bị như một ngày sống thật để lỗi lộ ra khi thợ còn ở đó.
slug: cach-kiem-tra-nha-truoc-khi-nhan-ban-giao
Anh chị không phải xây nhà một mình
Chuỗi video hướng dẫn Chủ Nhà Thông Thái hiện đang mở sẵn 21 video cho anh chị học miễn phí, rải đủ chín giai đoạn, từ lúc còn đang tính tiền cho tới ngày dọn vào nhà ở. Khuôn chỉ xin email để lưu lại chỗ anh chị xem tới, không thu phí và không cần thẻ ngân hàng. Anh chị cứ xem thoải mái nha, thấy hợp thì mình đi tiếp cùng nhau, còn chưa hợp thì thôi cũng không sao đâu.
Mang theo bộ câu hỏi khi ra công trường
Nếu anh chị muốn có sẵn câu để hỏi nhà thầu và giám sát ở từng giai đoạn, Khuôn có cuốn cẩm nang Bộ Câu Hỏi Dành Cho Chủ Nhà — bản PDF 98 trang, 295 câu hỏi, đi từ trước khi đào móng cho tới ngày dọn vào ở. Mỗi hạng mục có sẵn câu hỏi cho anh chị, phần giám sát sẽ kiểm và lỗi hay gặp. Giá 168.000đ, chuyển khoản xong là đường dẫn tải về hộp thư trong vài phút.
Bài viết liên quan
