Đào móng nhà cần lưu ý gì? Ba câu hỏi nhỏ Khuôn hay dặn trước nhát cuốc đầu tiên
Chắc anh chị vừa nhận lịch khởi công, hoặc vừa nghe nhà thầu báo “tuần sau máy đào vô”, rồi tối về mở điện thoại gõ thử “đào móng nhà cần lưu ý gì”. Khuôn hiểu cảm giác đó. Miếng đất dành dụm bao năm mới mua được, bản vẽ ngồi chỉnh không biết bao nhiêu buổi, giờ tới lúc thật sự đụng tay đụng chân thì ai cũng hồi hộp một chút.
Anh chị yên tâm nghen. Giai đoạn đào móng không đòi chủ nhà biết đọc bản vẽ kết cấu hay cầm thước ra đo. Anh chị chỉ cần mang theo ba câu hỏi nhỏ, hỏi đúng lúc, bằng giọng nhờ cậy.
Ngắn gọn: trước khi đào móng, anh chị hỏi cao độ móng nhà, hỏi biện pháp chống sạt lở (đào tới đâu chống tới đó), và nhờ chụp hình hiện trạng nhà kế bên. Ba việc nhẹ nhàng này giữ cho căn nhà đúng thiết kế, giữ cho hai nhà hàng xóm luôn vui vẻ.
Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, ba câu này là thứ Khuôn hay dặn vào cái tối trước buổi khởi công. Không phải vì nó khó. Mà vì nó nhỏ quá, nên dễ trôi mất giữa trăm thứ phải lo.
Vì sao đào móng là lúc hai nhà dễ “đụng” nhau nhất
Buổi sáng đầu tiên ở công trường thường rất vui. Anh em thợ tới sớm, ly cà phê đá đặt tạm trên chồng gạch, máy đào chạy vô chầm chậm rồi múc từng gàu đất lên. Hố móng hiện hình dần.
Trong cẩm nang “Bộ Câu Hỏi Dành Cho Chủ Nhà”, Khuôn có ghi lại một ý: đây là lúc dễ sai cao độ và dễ động tới nhà kế bên nhất (trang 19). Đất không chia ranh rõ như bức tường. Lấy bớt đất ở sát ranh thì phần đất dưới móng nhà hàng xóm cũng “cảm” được.
Thêm một chuyện. Móng làm xong là lấp lại, sau này muốn coi cũng không mở ra được, nên hỏi lúc này là đúng lúc nhất.
Khuôn hay nói: hỏi lúc đào móng không phải để soi ai. Nhà thầu, giám sát, anh em thợ đều cùng một phe với mình, ai cũng muốn căn nhà xong suôn sẻ. Câu hỏi của chủ nhà chỉ giúp cả đội nhớ lại mấy việc dễ lướt qua lúc tất bật.
Vậy câu đầu tiên nên hỏi là gì? Nó nằm ở một con số mà ít chủ nhà để ý tới.
Câu thứ nhất: “Cao độ OK chưa em?”
Cao độ móng nhà là độ sâu mà hố móng được đào xuống, tính theo một mốc chuẩn trên bản vẽ. Đi kèm với nó là cốt nền, tức mặt nền tầng trệt sau này nằm ở cao độ nào.
Việc của anh chị rất nhẹ. Trước khi máy đào xuống, anh chị hỏi kỹ thuật một câu: “Cao độ OK chưa em?”. Vậy thôi. Câu ngắn, nhưng nó nhắc mọi người dừng lại vài phút để dò lại mốc, so lại với bản vẽ.
Theo cẩm nang, mục tiêu là đào đúng cao độ, kích thước, phạm vi móng theo thiết kế, giữ đất nền nguyên thổ. Cẩm nang ghi sai số cho phép của cao độ đáy móng là ±20mm, kèm một dòng rất dễ nhớ: “Đáy móng phải là đất tự nhiên, không bùn, không rời rạc.” (trang 19). Con số cho căn nhà của mình thì kỹ sư công trình của anh chị sẽ chốt, anh chị không cần thuộc lòng.
Đáy móng cần nằm đúng trên lớp đất tự nhiên mà thiết kế đã tính. Đào sâu hơn mức cần thì vừa tốn thêm công, vừa đưa hố đào tới gần nền nhà bên cạnh hơn. Cẩm nang có một câu hỏi Khuôn rất thích vì nó gói đủ cả hai ý: “Cao độ móng thiết kế như thế có đào quá sâu không? Lưu ý nhà kế bên nhé!” (trang 19).
Chỗ này Khuôn hay dò lại giúp chủ nhà. Cẩm nang có nhắc, một hố đào lệch cữ là đủ kéo tiến độ đi cả tuần. Hỏi trước một câu, đội thợ đỡ làm lại, chủ nhà đỡ sốt ruột.
Cao độ ổn rồi. Nhưng nếu hố đào nằm sát tường nhà hàng xóm thì sao? Đó là lúc câu thứ hai lên tiếng.
Câu thứ hai: chống sạt lở khi đào móng, đào tới đâu chống tới đó
Đất nhìn chắc vậy, chứ khi bị lấy đi một mảng thì vách đất có xu hướng muốn trượt vào hố. Nhà phố mình hay xây sát ranh. Giữ vách đất đứng yên là vừa giữ an toàn cho anh em thợ dưới hố, vừa giữ cho nền nhà kế bên khỏi bị xáo trộn.
Câu anh chị hỏi rất đơn giản: “Biện pháp chống sạt lở nhà kế bên là gì? Đào tới đâu chống tới đó.” Nửa sau là nguyên tắc dễ nhớ nhất của giai đoạn này: không đào một lèo cả dãy dài rồi mới tính chuyện giữ vách, mà đào từng đoạn, chống xong đoạn đó rồi mới đào tiếp.
Cẩm nang có ghi một mốc tham khảo: hố đào sâu hơn 1,5m thì bắt buộc có biện pháp chống sạt lở đất (trang 19). Chống bằng cách nào thì tùy địa chất, tùy từng nhà, kỹ sư công trình của anh chị sẽ chốt. Anh chị chỉ cần nghe đội thi công nói rõ “mình làm vầy, vầy” là đủ yên tâm.
Khuôn để ý hoài: hỏi nhẹ nhàng thì đội thi công giải thích rất hào hứng, vì người làm nghề ai cũng thích được hỏi đúng chỗ mình làm kỹ.
Hai câu đầu là hỏi. Việc thứ ba thì anh chị không cần hỏi gì cả, chỉ cần cầm điện thoại lên.
Việc thứ ba: chụp hiện trạng nhà bên cạnh trước khi đào
Đây là việc Khuôn dặn kỹ nhất, mà cũng là việc nhẹ nhàng nhất.
Trước khi máy đào xuống, anh chị nhờ kỹ thuật (hoặc tự mình) chụp hình hiện trạng nhà kế bên: bức tường giáp ranh, chân tường, chỗ đang có vết nứt sẵn, chỗ tường ố. Nhà mình kẹp giữa thì chụp cả hai bên. Chụp xong gửi vào group Zalo công trình để ngày giờ được lưu lại.
Nhà nào ở lâu cũng có vài vết nứt chân chim, chuyện bình thường của thời gian. Nếu không ai ghi lại, lúc nhà mình đang thi công mà hàng xóm thấy một vết nứt, rất khó biết nó có từ trước hay mới có. Không ai sai cả. Chỉ là thiếu một tấm hình.
Có tấm hình, vết nứt có sẵn thì hai bên cùng thấy, khỏi phân bua. Nếu đúng là có ảnh hưởng do thi công, nhà thầu cũng dễ nhận phần mình để xử lý đàng hoàng. Tấm hình giữ hòa khí cho cả hai nhà, chứ không phải để phòng ai.
Nếu tiện, anh chị qua chào hàng xóm trước một bữa, xin phép chụp vài tấm hình bức tường chung để hai nhà cùng giữ. Mang theo bịch trái cây hay mấy ly nước mía cũng được. Dĩ hòa vi quý, ở gần nhau cả đời mà.
Ba việc đã rõ. Nhưng tới buổi sáng khởi công, đứng giữa tiếng máy ầm ầm, anh chị sẽ nói ra thế nào cho tự nhiên?
Mấy câu anh chị có thể hỏi
Anh chị lưu sẵn mấy câu này trong điện thoại, tới đâu hỏi tới đó, thủng thẳng thôi:
- “Cao độ OK chưa em?” Hỏi trước khi đào, để đội dò lại cốt móng, cốt nền.
- “Cao độ móng thiết kế như thế có đào quá sâu không? Lưu ý nhà kế bên nhé!” (trang 19), hợp với nhà xây sát ranh.
- “Biện pháp chống sạt lở nhà kế bên là gì? Đào tới đâu chống tới đó.”
- “Em chụp giúp hình hiện trạng nhà hai bên trước khi đào, gửi vô group Zalo luôn nha.”
- “Đào xong, đáy móng là đất tự nhiên chưa em, có chỗ nào bùn hay đất rời không?”
Phần của chủ nhà vậy là đủ. Còn việc cần tiêu chuẩn, cần máy đo thì giao cho ai?
Phần này nhờ giám sát
Chủ nhà không cần làm kỹ sư. Chuyện gì khó có chuyên gia, chuyện gì khó có người quan tâm.
Đo cao độ bằng máy, đánh giá lớp đất đáy hố, chọn biện pháp chống vách cho hợp địa chất là việc của giám sát và kỹ thuật bám theo tiêu chuẩn. Cẩm nang nêu tiêu chuẩn áp dụng là TCVN 4447:2012 về công tác đất. Anh chị không cần đọc nó. Anh chị chỉ cần nói một câu: “Em kiểm tra theo tiêu chuẩn giúp, xong báo một tiếng nghen.”
Chủ nhà hỏi, giám sát kiểm, nhà thầu làm. Ai đúng việc nấy, nhẹ cho cả ba.
Một lời Khuôn muốn nói rõ: bài viết này để anh chị biết nên hỏi gì, không thay cho khảo sát địa chất, thiết kế kết cấu hay giám sát chuyên môn. Các con số trong bài là mốc tham khảo theo cẩm nang, kỹ sư công trình của anh chị sẽ chốt.
Giao đúng người, đúng việc rồi, phần còn lại của anh chị là gì? Là tận hưởng.
Đào móng là ngày vui, ngủ ngon từ nhát cuốc đầu tiên
Khuôn vẫn nhớ không khí của những buổi sáng khởi công. Tiếng máy đào, tiếng anh em gọi nhau í ới, cái nón bảo hộ vàng đội lệch một bên, chủ nhà đứng một góc cười hoài. Trưa cả đội ngồi ăn cơm dưới tấm bạt, chén canh chua bốc khói. Xây nhà là chuyện vui, và đào móng là ngày đầu tiên của chuyện vui đó.
Ba câu hỏi nhỏ không làm buổi sáng ấy nặng thêm, mà tối về anh chị ngủ ngon hơn: cao độ đã dò, vách đất đã chống, nhà hàng xóm đã có hình lưu. Căn nhà của mình bắt đầu trên một cái gốc chắc chắn.
Nếu muốn nghe Khuôn kể thêm cho cả giai đoạn phần thô, anh chị có thể xem bài “Mẹo giúp bạn ngủ ngon hơn trong giai đoạn phần thô” trong 21 video hướng dẫn xây nhà miễn phí. Bài gom năm việc làm được ngay để bớt lo, chỉ cần email là xem.
Sau đào móng còn bê tông lót, cốt thép, phần ngầm, giai đoạn nào cũng có vài câu đáng hỏi như vậy. Nếu anh chị muốn có sẵn những câu đó cho cả hành trình, Khuôn gom lại trong cẩm nang Bộ Câu Hỏi Dành Cho Chủ Nhà: PDF khổ A5, 98 trang, 295 câu hỏi, đi từ buổi ngồi với bên thiết kế tới ngày dọn vào ở. Mỗi hạng mục có câu hỏi cho anh chị, phần giám sát sẽ kiểm và những lỗi hay gặp. Cẩm nang 168.000đ, tặng kèm 21 video hướng dẫn xây nhà miễn phí và lời mời vào nhóm Zalo cộng đồng xây nhà của Khuôn.
Câu hỏi thường gặp
Đào móng nhà sâu bao nhiêu là đúng?
Cao độ móng nhà đi theo bản vẽ thiết kế của từng căn, tùy địa chất và kết cấu, nên không có một con số chung cho mọi nhà. Việc của anh chị là hỏi “Cao độ OK chưa em?” trước khi máy đào xuống, còn con số cụ thể thì kỹ sư công trình sẽ chốt.
Hố móng sâu bao nhiêu thì cần chống sạt lở?
Theo cẩm nang, hố đào sâu hơn 1,5m thì bắt buộc có biện pháp chống sạt lở đất (trang 19). Nhà xây sát ranh thì anh chị cứ hỏi đội thi công từ sớm, theo tinh thần đào tới đâu chống tới đó, cách chống cụ thể để kỹ sư chọn theo địa chất.
Nhà hàng xóm còn mới, có cần chụp hiện trạng nhà bên cạnh không?
Vẫn nên chụp nghen. Nhà mới cũng có thể có vài vết nứt nhỏ chưa ai để ý, mà nhà mới thì hai bên càng muốn giữ cho đẹp. Vài tấm hình gửi vô group Zalo công trình, có ngày giờ rõ ràng, là đủ để hai nhà cùng yên tâm suốt thời gian thi công.
Chủ nhà đi làm, không ra công trường lúc đào móng được thì sao?
Anh chị nhắn sẵn ba câu hỏi qua Zalo từ tối hôm trước, nhờ kỹ thuật gửi hình hố đào, đoạn video vách đất và hình hiện trạng nhà kế bên lên group. Phần đo đạc, kiểm theo tiêu chuẩn thì nhờ giám sát kiểm xong báo lại một tiếng.
Bài viết của Ngô Đình Khuôn, kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse, 10 năm trực tiếp làm nghề và đã đồng hành hơn 200 chủ nhà. Anh chị có thể tìm Khuôn ở ngodinhkhuon.vn, YouTube @ngodinhkhuon và Facebook /ngodinhkhuon66.
Anh chị không phải xây nhà một mình
Chuỗi video hướng dẫn Chủ Nhà Thông Thái hiện đang mở sẵn 21 video cho anh chị học miễn phí, rải đủ chín giai đoạn, từ lúc còn đang tính tiền cho tới ngày dọn vào nhà ở. Khuôn chỉ xin email để lưu lại chỗ anh chị xem tới, không thu phí và không cần thẻ ngân hàng. Anh chị cứ xem thoải mái nha, thấy hợp thì mình đi tiếp cùng nhau, còn chưa hợp thì thôi cũng không sao đâu.
Mang theo bộ câu hỏi khi ra công trường
Nếu anh chị muốn có sẵn câu để hỏi nhà thầu và giám sát ở từng giai đoạn, Khuôn có cuốn cẩm nang Bộ Câu Hỏi Dành Cho Chủ Nhà, bản PDF 98 trang, 295 câu hỏi, đi từ trước khi đào móng cho tới ngày dọn vào ở. Mỗi hạng mục có sẵn câu hỏi cho anh chị, phần giám sát sẽ kiểm và lỗi hay gặp. Giá 168.000đ, chuyển khoản xong là đường dẫn tải về hộp thư trong vài phút.
Bài viết liên quan
