Dấu hiệu nhà thầu xây nhà uy tín: người không hứa hẹn tất cả
Mấy hôm nay anh chị mở điện thoại gõ "tìm nhà thầu xây nhà tốt", rồi gọi thử hai ba số, nghe bên nào cũng "dạ anh yên tâm, bên em làm gì cũng được, giá tốt nhất, đẹp nhất, nhanh nhất". Nghe ai cũng hay. Mà càng nghe càng rối, chẳng biết tin ai. Khuôn hiểu cái cảm giác đó lắm, vì hồi mới vào nghề Khuôn cũng từng ngồi nghe kiểu vậy.
Nói ngắn cho anh chị đỡ mất thời gian: dấu hiệu nhà thầu xây nhà uy tín rõ nhất không nằm ở câu "cái gì cũng làm được", mà nằm ở chỗ họ dám nói thẳng cái nào làm được, cái nào không nên, và vì sao. Người tử tế thường nói ít mà chắc.
Khuôn là kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, có một điều cứ lặp đi lặp lại: những căn nhà xây xong mà chủ nhà ngủ ngon, phần lớn là gặp được người thầu biết nói "không" đúng lúc. Còn những nhà lỡ dở, nhiều khi lại bắt đầu từ một lời hứa quá rộng rãi. Bài này Khuôn kể anh chị nghe mấy dấu hiệu để nhận ra, coi như cái checklist bỏ túi mang theo bữa đi gặp thầu.
Người có nghề thường không gật đầu liền với mọi yêu cầu
Ai làm nghề lâu rồi cũng thấm một điều: xây nhà không có chuyện "cái gì cũng dễ". Đất mỗi nơi một kiểu. Túi tiền mỗi nhà một khác. Ý thích gia chủ thì muôn hình vạn trạng. Người đã đi qua nhiều công trình thật thường có phản xạ dừng lại một nhịp, hỏi cho kỹ, rồi mới trả lời. Còn người chỉ mong ký hợp đồng cho nhanh thì hay gật đầu rất lẹ với mọi thứ.
Mà gật đầu nhiều cũng chưa chắc là người xấu đâu nghen. Nhiều bạn thầu trẻ nhiệt tình thiệt tình, chỉ là chưa gặp đủ tình huống để biết chỗ nào cần thận trọng. Khuôn quý cái nhiệt của mấy bạn đó. Nhưng với anh chị đang dồn cả gia tài vào một căn nhà, thì một người biết cân nhắc vẫn giúp mình yên tâm hơn.
Có một cách thử rất đời thường. Anh chị nêu một yêu cầu hơi "quá" một chút, ví dụ muốn xây tường mỏng lại cho rộng nhà, hay bớt một cây thép cho đỡ tốn. Người có nghề sẽ nhẹ nhàng can, giải thích vì sao không nên làm vậy. Người chỉ muốn vừa lòng mình sẽ "dạ được luôn anh". Cái phản ứng nhỏ đó nói cho anh chị nghe nhiều hơn cả một bảng báo giá đẹp. Đây cũng là một trong những cách nhận biết nhà thầu đáng tin mà anh chị làm được ngay trong buổi cà phê đầu tiên.
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Báo giá càng rõ ràng, người làm càng đàng hoàng
Có một dấu hiệu mà anh chị cầm được, sờ được, chính là tờ báo giá. Người làm ăn tử tế thường đưa báo giá liệt kê rõ từng hạng mục. Phần thô gồm những gì. Phần hoàn thiện gồm những gì. Đơn giá hoàn thiện ghi rành mạch, để sau này anh chị muốn đổi loại gạch, đổi bộ thiết bị vệ sinh thì biết đường cộng trừ.
Ngược lại, tờ báo giá chỉ vỏn vẹn một con số tổng, kiểu "trọn gói nhiêu đó triệu một mét vuông" mà không tách ra được gì, thì thường là chỗ dễ phát sinh về sau. Không hẳn vì họ gian đâu. Nhiều khi chỉ là cách làm xuề xòa quen rồi. Mà căn nhà mình ở tới mấy chục năm, mình đâu muốn dựng nó trên một cái xuề xòa.
Lối ra cho anh chị nhẹ nhàng thôi. Cứ xin một bản báo giá chi tiết, rồi hỏi thẳng: phần hoàn thiện này gồm cửa loại nào, sơn hãng gì, thiết bị vệ sinh tầm bao nhiêu. Người đàng hoàng sẽ vui vẻ ngồi giải thích từng dòng. Cái sự sẵn lòng minh bạch đó, tự nó đã là một câu trả lời. Nhưng báo giá đẹp trên giấy vẫn chưa đủ, mình còn phải coi họ có thiệt hay không.
Giấy tờ pháp lý: cái nền để mình ngủ yên
Chuyện này nghe hơi khô, nhưng Khuôn xin nói một đoạn ngắn, vì nó là cái nền. Một nhà thầu đàng hoàng, trước hết cần có giấy phép kinh doanh cho rõ ràng. Với những căn lớn, nhà trên 300 mét vuông hoặc trên 3 tầng, thì thường cần thêm chứng chỉ năng lực hoạt động, cùng chứng chỉ hành nghề của kiến trúc sư hay kỹ sư, để lo khâu xin phép và hoàn công về sau. Quy mô cần giấy gì thì tùy quy định từng thời điểm và từng địa phương, anh chị hỏi thêm cán bộ phường xã cho chắc nghen.
Đây không phải thủ tục rườm rà cho có. Nó giúp căn nhà của anh chị hợp pháp, giấy tờ gọn gàng, mai này có bán hay vay ngân hàng cũng thuận. Mình bỏ tiền tỷ ra, xin coi vài tờ giấy là chuyện hoàn toàn nên làm. Người có chuẩn bị sẽ chẳng ngại đưa.
Cái này cũng dễ nhìn ra lắm. Người có nghề sẽ đưa giấy tờ ra một cách bình thản, có khi còn chủ động khoe. Người cứ hẹn lần hẹn lữa "để mai em gửi anh" thì anh chị thủng thẳng chờ thêm, đừng vội đặt cọc. Coi giấy tờ xong, mình bước tới phần thật nhất, là công trình họ đã làm.
Đến tận nơi một công trình đang xây, hơn cả trăm tấm hình
Album ảnh nào cũng đẹp, video nào cũng lung linh, tại người ta chỉ chụp lúc đẹp nhất thôi. Nên muốn biết một nhà thầu ra sao, chắc ăn nhất là xin ghé thăm một công trình họ đang thi công. Đứng ngay tại công trường, anh chị thấy được nhiều thứ mà tấm hình không kể. Giàn giáo có gọn gàng không. Thợ làm việc có nề nếp không. Sắt thép xếp đúng chỗ hay quăng lung tung. Chủ nhà đứng đó nhìn thợ bằng ánh mắt tin cậy hay có chút lo lắng.
Nếu may mắn ghé được một công trình đã bàn giao, anh chị ngồi nói chuyện dăm câu với chủ nhà cũ thì càng quý. Hỏi họ lúc làm có phát sinh gì không, thầu xử lý ra sao, xong xuôi rồi có quay lại bảo hành không. Người đã trải qua sẽ kể rất thiệt, cả cái hay lẫn cái chưa hay. Nghe vậy anh chị hình dung được mình sắp giao nhà cho ai.
Kinh nghiệm của một người thầu không đo bằng lời họ tự nói, mà đo bằng cách họ gỡ sự cố. Bê tông tới trễ một buổi. Một chi tiết trên bản vẽ ra thi công bị vênh. Mấy chuyện đó xảy ra ở gần như mọi công trình, chẳng ai tránh hết được. Người có nghề thì bình tĩnh gỡ, người non tay thì cuống. Coi họ làm, anh chị biết liền. Coi xong công trình, còn một chuyện nữa nên nghe cho kỹ, là họ tính sao cho quãng sau khi nhà đã xong.
Lời cam kết bảo hành: nghe cách họ nói về chuyện "sau khi xong"
Nhiều người chăm chăm hỏi giá lúc xây, mà quên hỏi chuyện sau khi bàn giao. Trong khi đó, một dấu hiệu nhà thầu xây nhà uy tín rất rõ lại nằm ở cách họ nói về bảo hành, bảo trì. Người tính chuyện làm ăn lâu dài sẽ có chính sách rõ ràng, dám ghi thành văn bản. Như bên Khuôn thì cam kết bảo hành 24 tháng cho phần hoàn thiện, 15 năm cho phần kết cấu. Con số này Khuôn nêu như một mốc tham khảo để anh chị hình dung thôi, chứ không phải chuẩn chung, mỗi đơn vị mỗi khác.
Điều đáng để ý không hẳn là con số dài hay ngắn, mà là cách họ nói ra. Người tự tin vào chất lượng mình làm sẽ nói chuyện bảo hành một cách thoải mái, vì họ biết ít khi phải quay lại sửa. Người còn né tránh khoản này, thường là trong bụng chưa thật yên tâm với tay nghề của mình. Mình không trách họ, nhưng mình có quyền chọn người vững hơn.
Anh chị cứ hỏi thẳng: sau khi bàn giao, nhà có chuyện thì bên em quay lại trong bao lâu, cái gì được bảo hành, cái gì không. Câu trả lời rành mạch là một điểm cộng lớn. Còn nếu nghe "nhà em làm chắc lắm, không bao giờ hư đâu anh", thì đó lại đúng là kiểu hứa hẹn tất cả mà mình đang muốn tránh. Tới đây, chắc anh chị cũng thấy mọi dấu hiệu nãy giờ đều quy về một mối.
Bốn cái chân bàn để cân một nhà thầu
Khuôn hay ví việc chọn thầu như chọn một cái bàn bốn chân. Thiếu một chân là bàn cập kênh liền. Bốn chân đó là pháp lý, kinh nghiệm, chất lượng dịch vụ, và cam kết. Anh chị để ý sẽ thấy nãy giờ mình đã đi qua đủ cả bốn: giấy tờ, công trình thật, báo giá rõ ràng, và lời hứa bảo hành. Gom bốn cái đó lại, mình đã có một khung để nhận biết nhà thầu uy tín mà không cần dựa vào cảm tính.
Vậy còn giá thì sao? Giá vẫn quan trọng chứ, nhưng nó là chuyện thuận mua vừa bán, một yếu tố thôi, không phải tất cả. Khi hai ba nhà thầu báo giá xấp xỉ nhau, chính bốn cái chân bàn này mới giúp anh chị chọn ra người tử tế để trao niềm tin. Chọn được người đàng hoàng, anh chị đỡ mệt suốt cả năm trời xây nhà, và cái đó mới là cái rẻ thật.
Khuôn nhớ chú Bảy, một chủ nhà Khuôn từng đồng hành. Chú lấy tới bốn nhà thầu báo giá, rồi cuối cùng chọn một bên lo giám sát và một bên khác lo thi công, tách hai vai ra cho rạch ròi. Khuôn nghĩ cái hay của chú là ở chỗ không chọn vội người đầu tiên gặp. Chịu khó nghe nhiều người một chút, mình hiểu rõ cách mỗi bên làm việc rồi mới trao niềm tin. Một người nói hay chưa chắc đã làm hay, mình cứ nhìn cách họ làm mà đánh giá.
Vậy rốt cuộc, tin ai?
Nếu gói lại hết trong một câu, thì đây: anh chị hãy tin người dám nói "không". Người dám can mình đừng làm cái điều bất lợi cho chính mình. Người dám nhận "cái này ngoài chuyên môn của em, anh nên tìm đơn vị khác cho chắc". Người dám ghi rõ mình cam kết những gì và không bao những gì. Người như vậy thường đáng để đi cùng suốt cả năm trời dựng nhà.
Mà xây nhà đâu phải chuyện đáng sợ, nó là chuyện vui mà. Mình đang dựng cái tổ ấm để cả nhà về ở với nhau. Anh chị xứng đáng làm chuyện vui đó bên cạnh một người thầu thiệt thà. Cứ thủng thẳng chọn. Pha cho họ ly cà phê, ngồi nói chuyện một buổi, hỏi vài câu hơi khó rồi lặng nghe cách họ trả lời. Nghe một hồi, tự lòng mình sẽ mách cho mình biết nên tin ai.
Vài câu anh chị hay hỏi Khuôn
Làm sao nhận biết nhà thầu uy tín ngay trong buổi gặp đầu tiên? Anh chị thử nêu một yêu cầu hơi quá đà, kiểu bớt thép cho rẻ, rồi coi phản ứng. Người có nghề sẽ can và giải thích; người "dạ được luôn" với mọi thứ thì mình nên dè chừng. Nghe cách họ nói về giấy tờ và bảo hành cũng lộ ra nhiều lắm.
Nhà thầu báo giá rẻ nhất có phải lựa chọn tốt không? Rẻ mà tờ báo giá không tách được hạng mục thì thường dễ phát sinh về sau, tính ra chưa chắc rẻ. Anh chị nên so bản báo giá chi tiết của vài bên, coi ai liệt kê rõ phần thô, phần hoàn thiện, đơn giá từng thứ. Giá chỉ là một chân bàn, đừng để nó gánh hết quyết định.
Cần xem giấy tờ gì để biết một nhà thầu xây nhà tốt và đáng tin? Cơ bản là giấy phép kinh doanh. Với nhà lớn (thường trên 300 mét vuông hoặc trên 3 tầng) thì hỏi thêm chứng chỉ năng lực và chứng chỉ hành nghề của kỹ sư, kiến trúc sư. Quy định thay đổi tùy nơi tùy lúc, anh chị hỏi phường xã cho chắc. Người chuẩn bị đàng hoàng sẽ đưa giấy rất bình thản.
Nên đi xem mấy công trình trước khi chốt thầu? Cố gắng xem ít nhất một công trình đang thi công và một công trình đã bàn giao. Chỗ đang làm cho anh chị thấy nề nếp thợ thầy; chỗ đã xong cho anh chị nghe chủ nhà cũ kể thiệt về chuyện phát sinh và bảo hành. Hai góc nhìn đó ghép lại là chắc bụng nhất.
Về tác giả
Khuôn là kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse, gắn bó với nghề đã mười năm và đồng hành cùng hơn 200 chủ nhà trên hành trình dựng tổ ấm. Khuôn viết để chia sẻ những gì mình học được ngoài công trường, mong anh chị xây nhà nhẹ nhàng và ngủ ngon hơn.
Anh chị gặp Khuôn thêm ở website ngodinhkhuon.vn, YouTube @ngodinhkhuon và Facebook /ngodinhkhuon66.
Còn nếu anh chị muốn có sẵn một khung để tính trước xem căn nhà mình cần bao nhiêu tiền, để dành dự phòng bao nhiêu cho vững bụng, thì ghé thử công cụ lập ngân sách xây nhà miễn phí tại ngodinhkhuon.vn/cong-cu-lap-ngan-sach/ nghen. Có con số trong tay rồi, lúc ngồi với nhà thầu anh chị sẽ tự tin hơn nhiều. Muốn đi sâu hơn nữa thì bên khóa "Chủ Nhà Thông Thái" tại www.chunhathongthai.com Khuôn có kể kỹ chuyện chọn thầu này.
Đây là một bài trong chuỗi "101 Bí kíp xây nhà" Khuôn viết mỗi ngày. Bài sau mình nói tiếp một chuyện cũng gần gũi lắm, anh chị đón đọc nha.
Bạn không phải xây nhà một mình
Xây nhà là chuyện vui khi mình hiểu và có kế hoạch. Khóa học Chủ Nhà Thông Thái đồng hành cùng anh chị từ lúc ấp ủ đến ngày nhận nhà — để anh chị tự tin làm chủ ngôi nhà của mình, không còn phụ thuộc vào ai.
Bài viết liên quan
