Xây nhà lần đầu cần chuẩn bị gì để đi nhẹ nhàng, bớt lo hơn?
Anh chị vừa mở điện thoại lên gõ dòng "xây nhà lần đầu cần chuẩn bị gì", rồi ngồi thần ra một chút phải không? Khuôn đoán vậy. Vì hồi mới vô nghề, Khuôn cũng thấy cái cảm giác đó ở rất nhiều người ngồi trước mặt mình. Háo hức thì có đó, mà cái lo nó cứ lấn tới, giành mất phần vui.
Khuôn nói ngay để anh chị nhẹ lòng cái đã. Anh chị không hề dở, cũng chẳng phải người "yếu bóng vía" gì hết. Lo lắng khi xây nhà lần đầu là chuyện của gần như tất cả mọi người. Ngôi nhà là khoản lớn, làm một lần rồi ở mấy chục năm, mình chưa từng đi qua nên thấy mông lung, vậy thôi.
Bài này Khuôn không đọc cho anh chị nghe "quy trình 9 bước" để học thuộc lòng. Khuôn muốn ngồi lại, gỡ giùm anh chị cái nút thắt trong lòng trước đã. Chuẩn bị cái đầu, cái tâm thế ra sao để cả hành trình đi nhẹ nhàng, bớt lo, mà lại vui.
Qua hơn 200 chủ nhà Khuôn từng đồng hành, có một điều thấy đi thấy lại hoài. Người chịu chuẩn bị kỹ phần "bên trong" trước, tới lúc ra công trường lại là người thong dong nhất. Còn người lao vô làm liền, chuẩn bị được mỗi tiền, thường là người trằn trọc nhiều nhất. Mình đi từ chỗ đó nghen.
Vì sao mới nghĩ tới xây nhà đã thấy lo? Gọi tên nó ra là bớt sợ một nửa
Cái lo, nó mơ hồ nên mới đáng ngại. Chứ gọi đúng tên ra rồi, anh chị sẽ thấy nó cũng bình thường à.
Tâm lý trước khi xây nhà thường gom lại ở mấy nỗi quen thuộc. Sợ giữa chừng thiếu tiền. Sợ mình trả hớ. Sợ nhà làm xong không giống cái mình vẽ trong đầu. Sợ gặp người làm chưa hợp ý. Bốn cái đó quấn vào nhau, tối nằm nghĩ tới là thấy nặng đầu thiệt.
Nhưng anh chị để ý coi. Cả bốn nỗi lo đó đều chung một gốc, là mình chưa biết chuyện gì đang chờ phía trước. Con người mình vốn vậy, cái gì chưa thấy rõ thì hay tưởng tượng nó to hơn thực tế. Giống đi trong phòng tối, cái ghế thôi cũng làm mình giật mình.
Vậy lối ra nằm ở đâu? Ở chỗ bật đèn lên. Không phải bật đèn kiểu đi học cho thành kỹ sư, mà là hiểu trước con đường mình sắp đi, biết trước khúc nào có ổ gà. Biết trước rồi thì tay lái mình vững, chớ con đường vẫn con đường đó thôi.
Mà muốn bật đèn, trước hết phải biết nên rọi vào đâu. Anh chị đi với Khuôn qua chuyện dưới.
🎁 Quà tặng miễn phí cho anh chị
Tải ngay Bộ Cẩm Nang dành cho người xây nhà lần đầu — trọn bộ công cụ và 101 bí kíp giúp anh chị chuẩn bị kỹ, bớt lo, giảm phát sinh. Hoàn toàn miễn phí.
Chuẩn bị đầu tiên không phải là tiền, mà là câu hỏi "nhà mình cần gì"
Nghe hơi ngược đời ha. Ai cũng tưởng xây nhà thì lo tiền trước. Tiền dĩ nhiên quan trọng, lát nữa Khuôn dành riêng một mục. Nhưng nếu hỏi cái gì nên có trong đầu sớm nhất, thì đó là câu này: "Gia đình mình cần một ngôi nhà như thế nào?"
Câu nghe đơn giản vậy mà nhiều anh chị bỏ qua, để tới lúc ngồi trước mặt người thiết kế mới bắt đầu nghĩ. Nghĩ ngay tại đó thì dễ bị dẫn, nhà ra không phải nhà của mình mà là nhà của cái mẫu có sẵn.
Khuôn gợi ý anh chị làm một buổi tối thiệt thảnh thơi. Pha bình trà, cả nhà ngồi lại với nhau, hỏi nhau vài câu đời thường thôi. Nhà mình mấy người ở. Mười năm nữa có thêm cháu không. Ông bà có lên ở chung không. Buổi sáng ai dậy sớm nhất. Bếp muốn rộng rãi hay gọn gàng. Có cần một góc để ba ngồi uống trà ngó ra sân không. Ghi hết ra một tờ giấy.
Cái tờ giấy đó, tin Khuôn đi, nó quý hơn nhiều bảng báo giá anh chị tải trên mạng. Vì nó là cái gốc. Có gốc rồi, sau này ai báo giá, ai vẽ, mình cũng biết đường soi lại coi có đúng nhà mình muốn không.
Đây cũng là một kinh nghiệm xây nhà cho người mới mà Khuôn muốn nhấn cho kỹ. Đúng nhu cầu quan trọng hơn đúng giá. Chọn nhu cầu trước, con số theo sau. Đừng để con số dắt mũi mình ngay từ bước đầu.
Có tờ giấy nhu cầu trong tay rồi, giờ mình mới bàn chuyện tiền cho đỡ chông chênh.
Chuẩn bị tiền: đừng gom cho đủ rồi mới làm, hãy để dành một khoản cho ngày dọn vào
Nói tới tiền là dễ căng. Nên Khuôn xin đổi cách nghĩ một chút cho nhẹ lòng. Thay vì lo "lỡ hết tiền giữa chừng thì sao", mình nghĩ theo hướng "để dành sẵn một khoản cho cái ngày vui dọn vô nhà mới". Cùng một việc thôi, mà cách nghĩ sau nó ấm hơn nhiều.
Chuyện hay gặp là anh chị tính vừa khít số tiền phần xây, rồi quên mất cái đuôi. Cái đuôi đó là nội thất, rèm, đèn, mấy chậu cây ngoài sân, rồi trăm thứ lặt vặt tự nhiên nhảy ra. Tới lúc nhà gần xong mới thấy hụt, thành thử ở trong nhà mới mà lòng vui không trọn.
Lối ra giản dị lắm. Ngay từ đầu, tách riêng một khoản dự phòng, đừng đụng tới. Theo cách nhiều chủ nhà hay làm, khoản này để dành cỡ khoảng 8 tới 12 phần trăm tổng chi phí. Con số đó chỉ là ví dụ minh họa cho anh chị dễ hình dung thôi nghen, tùy nhà tùy khu vực mà mình nhích lên nhích xuống. Riêng mấy thứ vật tư hay đội giá như gạch ốp lát, anh chị cứ nới sẵn trong đầu thêm chừng 10 tới 15 phần trăm cho thong thả.
Mà lạ lắm. Tách khoản dự phòng ra rồi, cuối cùng mình lại ít phải đụng tới nó nhất. Vì trong bụng hết nơm nớp, đầu óc nhẹ, ra quyết định nào cũng tỉnh táo hơn, đỡ vội, đỡ sai.
Tiền tính xong xuôi trong đầu rồi, giờ tới phần nhiều anh chị lo nhất. Một mình mình, có kham nổi không.
Anh chị đâu có làm một mình, có ba người đồng hành lận
Nỗi lo lớn của người xây nhà lần đầu là cái cảm giác "mình có biết gì đâu mà làm". Khuôn hiểu chớ. Nhưng Khuôn muốn anh chị nhớ giùm một điều cho vững bụng. Xây nhà chưa bao giờ là chuyện anh chị phải tự ôm hết.
Trên hành trình này, anh chị có ba người đi cùng: người thiết kế, người giám sát, và nhà thầu thi công. Anh chị hình dung mình giống như giám đốc của một cái dự án nho nhỏ mang tên "ngôi nhà". Mình đâu phải người tự tay trộn hồ, tự tay cầm bút vẽ. Mình là người điều hành. Còn ba người kia là những người giúp mình biến giấc mơ thành thật.
Vậy nên anh chị đừng chất lên vai mình cái gánh phải rành mọi thứ. Việc của anh chị nhẹ hơn nhiều. Hiểu ngôi nhà mình muốn, biết đặt câu hỏi đúng lúc, và giữ cho ba người đồng hành phối hợp với nhau cho ăn ý.
Có một điều Khuôn hay dặn nhỏ, xin phép nói bằng giọng quan tâm chớ không phải hù dọa gì đâu. Đừng dồn hết mọi thứ về một người rồi thôi. Không phải vì họ không tốt, đa phần người làm nghề đều có cái lý và cái tâm của họ. Chỉ là khi mọi việc dồn về một mối, thiếu người soi qua ngó lại, thì lỡ có chỗ chưa ổn cũng khó mà nhận ra. Mà người ở trong ngôi nhà đó mấy chục năm là anh chị, nên anh chị xứng đáng có nhiều hơn một đôi mắt cùng dõi theo.
Khuôn nhớ chú Bảy, một trong hơn 200 chủ nhà mình từng đi cùng. Hồi làm nhà, chú mời tới bốn nhà thầu tới báo giá, rồi chú chọn một người làm giám sát và một người khác lo thi công. Tách hai vai đó ra, tự nhiên chú có thêm một đôi mắt trung thực đứng về phía mình. Chú kể lại mà cười khà khà, thấy nhẹ người.
Biết mình có người đồng hành rồi, nhẹ được một phần lớn. Nhưng để phối hợp với họ cho suôn, anh chị cần biết mình đang đứng ở khúc nào của con đường.
Biết trước con đường có mấy chặng, đi tới đâu cũng không hoảng
Cái làm người ta lo nhất là không biết còn bao xa nữa mới tới. Đi đường lạ mà không có bản đồ thì mệt trong lòng lắm. Xây nhà y chang vậy.
Khuôn không bắt anh chị học thuộc đâu. Chỉ cần biết đại khái hành trình có mấy chặng, để tới đâu mình biết mình đang ở đó, biết cái gì sắp tới là được. Bắt đầu từ lúc còn ấp ủ trong đầu. Rồi chuẩn bị tiền. Tìm người thiết kế. Làm hồ sơ khối lượng. Chào thầu rồi chọn nhà thầu. Xong xuôi hết mấy khúc đó mới tới thi công phần thô, hoàn thiện, nghiệm thu. Và cuối cùng là cái ngày vui nhất, dọn vào ở.
Anh chị thấy hông, có tới mấy chặng trước khi một viên gạch đầu tiên được đặt xuống. Cái lo thường ập tới khi mình nhảy cóc, vừa ấp ủ xong đã gọi nhà thầu liền, bỏ qua mấy chặng ở giữa. Bỏ qua thì tới lúc bắt tay làm mới quíu, mới thấy sao còn cả đống chuyện chưa tính tới.
Lối ra vẫn nhẹ nhàng thôi. Đi tuần tự. Mỗi chặng lo cho gọn việc của chặng đó rồi thủng thẳng bước tiếp. Không cần chạy đua với ai. Ngôi nhà đâu có giận anh chị vì mình đi chậm mà chắc.
Khi anh chị nhìn được cả con đường như vậy, cái lo mơ hồ tự nhiên co lại, vì mọi thứ đã có chỗ của nó. Tới đây, Khuôn muốn nói với anh chị điều Khuôn cho là quan trọng nhất của cả bài.
Chuẩn bị lớn nhất là cho mình một chút hiểu biết, nó rẻ hơn mọi thứ khác
Nếu anh chị hỏi Khuôn, trong tất cả những thứ cần chuẩn bị, nên đầu tư vào đâu trước nhất? Khuôn trả lời gọn. Đầu tư cho hiểu biết của chính mình.
Không phải học nhiều nhặn gì đâu, chỉ cần chịu bỏ ra ít giờ tìm hiểu trước. Cái giá của việc chịu học một buổi hôm nay, so với cái giá phải sửa sai sau này, nó nhẹ hơn nhiều lắm. Hiểu trước bao giờ cũng rẻ hơn sửa sau. Chuyện này Khuôn thấy đúng gần như trong mọi trường hợp.
Khuôn nhớ một bác trong số hơn 200 chủ nhà mình từng đi cùng. Bác đã ngoài bảy mươi rồi. Vậy mà bác chịu khó mở YouTube ra coi, coi riết rồi ngấm, hỏi từng chút một. Tới hồi có nhà thầu tới báo giá, bác tự mình chọn được người ưng ý, không cần ai quyết giùm. Bác đâu có thành kỹ sư. Bác chỉ chịu hiểu đủ để biết mình đang nghe cái gì, người ta đang nói cái gì với mình. Nhiêu đó thôi.
Đó chính là chỗ Khuôn muốn anh chị yên tâm nhất. Anh chị không cần giỏi. Anh chị chỉ cần chịu hiểu một chút. Cái "một chút" đó đủ để biến nỗi lo thành sự tự tin, biến người đứng ngoài thấp thỏm thành người chủ nhà thảnh thơi điều hành.
Và khi anh chị đã chuẩn bị được cái đầu như vậy rồi, thì phần còn lại của hành trình sẽ đi rất khác.
Chuẩn bị kỹ để làm gì? Để xây nhà thành chuyện vui, chớ không phải cuộc chiến
Khuôn để dành điều này nói sau cùng, vì nó là cái Khuôn thương nhất.
Nhiều người bước vô xây nhà với tâm thế đi đánh trận. Căng thẳng, đề phòng, ngày nào ra công trường cũng mang cái mặt nhăn. Xây xong thì nhà có đó thiệt, mà cả gia đình mệt nhoài, nhắc lại còn thấy ớn. Khuôn tiếc cho điều đó lắm.
Bởi xây nhà lẽ ra phải là một trong những chuyện vui nhất đời người. Mình đang dựng cái tổ để cả nhà quây quần, để buổi chiều có chỗ ngồi ngắm nắng, để mấy đứa nhỏ lớn lên. Việc đẹp như vậy mà đi kèm nước mắt thì uổng quá chừng.
Tất cả những gì Khuôn nói nãy giờ, từ chuyện gọi tên nỗi lo, hiểu nhu cầu, để dành khoản dự phòng, cho tới biết mình có người đồng hành, thấy được cả con đường, rồi chịu học một chút, gom lại cũng chỉ để phục vụ một điều thôi. Cho anh chị được nhẹ lòng. Chuẩn bị kỹ không phải để đối phó với ai, mà để chính mình đi qua hành trình này trong tâm thế bình an.
Anh chị cứ hình dung tới cái ngày dọn vô nhà mới đi. Mùi sơn còn thoang thoảng đâu đó. Buổi sáng đầu tiên pha một ly cà phê, bưng ra đứng ngoài hiên nhà của chính mình. Cái đêm đầu tiên ngủ trong ngôi nhà mà mình đã chuẩn bị kỹ càng, nó ngon giấc lắm nghen. Đó mới là thứ Khuôn mong anh chị có được, chớ không phải chỉ là bốn bức tường.
Nếu anh chị muốn ngồi tính thử coi nhà mình cần chuẩn bị khoản tiền cỡ nào cho đỡ mông lung, Khuôn có để sẵn một công cụ lập ngân sách xây nhà miễn phí tại ngodinhkhuon.vn/cong-cu-lap-ngan-sach/. Anh chị cứ vô bấm thử cho vui, không mất gì đâu.
Vài câu anh chị hay hỏi Khuôn
Xây nhà lần đầu nên chuẩn bị cái gì trước nhất? Trước cả tiền, anh chị chuẩn bị câu trả lời cho "gia đình mình cần một ngôi nhà thế nào". Ngồi lại cả nhà, ghi ra giấy số người ở, thói quen sinh hoạt, mấy chục năm tới ra sao. Có tờ giấy nhu cầu đó rồi thì mọi bước sau, kể cả tính tiền và chọn người làm, đều có gốc để soi lại.
Nên để dành khoản dự phòng bao nhiêu khi xây nhà? Nhiều chủ nhà hay để dành cỡ khoảng 8 tới 12 phần trăm tổng chi phí làm khoản dự phòng, riêng mấy vật tư dễ đội giá như gạch ốp lát thì nới thêm chừng 10 tới 15 phần trăm. Mấy con số này chỉ là ví dụ minh họa cho dễ hình dung, tùy nhà tùy khu vực mà anh chị nhích lên nhích xuống, chớ không phải mức cố định.
Không biết gì về xây dựng thì có tự xây nhà được không? Được nghen. Anh chị không cần thành kỹ sư. Việc của anh chị là hiểu ngôi nhà mình muốn, biết đặt câu hỏi đúng lúc, và có ba người đồng hành gồm người thiết kế, người giám sát, nhà thầu thi công. Chịu bỏ ít giờ tìm hiểu trước là đủ để biết mình đang nghe cái gì.
Làm sao để bớt lo lắng khi xây nhà lần đầu? Gọi tên từng nỗi lo ra, rồi nhìn trước cả con đường có mấy chặng. Cái lo phần lớn tới từ chỗ chưa biết chuyện gì đang chờ. Biết trước rồi, đi tuần tự từng chặng, có người đồng hành soi cùng, thì tâm lý trước khi xây nhà tự nhiên nhẹ đi rất nhiều.
Bài này nằm trong chuỗi "101 Bí kíp xây nhà" Khuôn viết mỗi ngày một bài, mình đi thủng thẳng với nhau từng chút. Còn nếu anh chị muốn đi sâu hơn nữa để làm một chủ nhà thiệt vững vàng, có khóa "Chủ Nhà Thông Thái" bên www.chunhathongthai.com để anh chị ghé tham khảo khi nào thấy cần. Còn giờ thì cứ hít một hơi thật sâu đi anh chị. Nhà mình sắp thành hình rồi, và Khuôn tin đây sẽ là một hành trình vui.
Về tác giả
Khuôn là kỹ sư xây dựng, người sáng lập Công ty TNHH Xây Dựng HappyHouse. Hơn 10 năm trong nghề, Khuôn đã đồng hành cùng hơn 200 chủ nhà trên hành trình dựng tổ ấm của họ. Khuôn viết và chia sẻ để người xây nhà lần đầu bớt lo, đi nhẹ nhàng hơn.
Kết nối với Khuôn tại website ngodinhkhuon.vn, YouTube @ngodinhkhuon, và Facebook /ngodinhkhuon66.
Bạn không phải xây nhà một mình
Xây nhà là chuyện vui khi mình hiểu và có kế hoạch. Khóa học Chủ Nhà Thông Thái đồng hành cùng anh chị từ lúc ấp ủ đến ngày nhận nhà — để anh chị tự tin làm chủ ngôi nhà của mình, không còn phụ thuộc vào ai.
Bài viết liên quan
